Rubrieken
Column Rian Evers		Rian Evers in Jordanië
		Rian Evers is 24 jaar, opgegroeid in Venlo, dochter van Herman en Lien Evers. Zij studeert dans en theater in Amsterdam en loopt sinds april 2008 stage aan een theaterschool in Amman in Jordanië. Daarnaast studeert ze Arabische taal, werkt in een bar en als vrijwilligster met jonge mensen in een Palestijns vluchtelingen- kamp. In haar columns geeft Rian een inkijkje in het leven in Amman. Prachtige verhalen met Oosterse sferen. Hieronder vindt u de berichten van Rian Evers zoals zij ze geplaatst heeft op haar weblog: http://rianevers.waarbenjij.nu/
		27 mei 2009 - Beiroet 16 mei 2009 - Heksen bestaan! 14 mei 2009 - Update, ben ik weer! 14 mei 2009 - Vandaag is het 14 mei 19 april 2009 - Van thuis naar thuis 14 april 2009 - Waarom niet?! 28 maart 2009 - De Onvoorspelbare Arabier 26 maart 2009 - Terug naar Gaza 26 maart 2009 - Oh mijn God 25 maart 2009 - 3 tequila, 4 bier, 5 JB-cola en mijn sleutels aub 8 maart 2009 - Wildplassen 1 maart 2009 - Properrrrr 26 februari 2009 - Theo en Yazan 26 februari 2009 - Happy Birthday! 9 februari 2009 - Amman. waarom toch? 9 februari 2009 - Liefde in het midden oosten, een donker sprookje 2 januari 2009 - Faisal's view 2 januari 2009 - Kaarsen voor Gaza 25 november 2008 - Smelten in het theater 19 oktober 2008 - Van Ramadan tot nu, een lange reis... 10 september 2008 - Van Amsterdam naar Ramadan 19 augustus 2008 - Ik en Amman 14 augustus - Jeruzalem 14 augustus 2008 - Abu Azzez 14 augustus 2008 - Wie is van wie? 22 juli 2008 - Ramallah 13 juli 2008 - Checkpoints 23 juni 2008 - Ahmed the dead terrorist :) 13 juni 2008 - Damascus en de as van het kwaad ;) 21 mei 2008 - Who's with me? 13 mei 2008 - Gesluierde schoonheid, burka's en beautysaloons 3 mei 2008 - Fifteen weddings and no groom 29 april 2008 - "Take me Home" 26 april 2008 - Marhaban everyone!!
		27 mei 2009 - Beiroet
		Proberen te schrijven over Beiroet, is als proberen te dichten in een taal waarvan je het idioom niet onder de knie hebt; je schaaft over het oppervlak heen, je kan de essentie niet onder woorden brengen, je doet je best, maar het geheel blijft transparant en filterdun, de beschrijvingen knutselig en vooral ontoereikend. Op geen manier doen mijn woorden recht aan de verassingen van Beiroet. Toch ga ik een poging wagen, een sprong in het diepe; de stad is een ware uitdager van mijn schrijvers-capaciteiten. Voordat ik daadwerkelijk begin wil ik iedereen die deze zinnen leest nadrukkelijk aanraden om de stad te bezoeken. Ten tweede wil ik jullie vragen om bij het absorberen van mijn woorden creatief en actief te zijn in het aandikken en kruiden van de impressies; je benadert op die manier meer de realiteit.. Door kapotgeschoten straten, nieuwbouw links, frisse zeewind van rechts, Portugees-aandoende bouwstijl, gatenkaas-huizen, grauwe flats, luxieuze hotelcomplexen, een prachtige moskee, mooie kerken, moderne winkelstraten, nauwe steegjes, volgens de lonely planet moet hier een gezellig plein zijn, omringd door koffieshops en cafe's; wij treffen een grauwe doodse plek, een aan flarden geschoten bioscoop, metaal dat uit de grond steekt, brokken beton, afzettingshekken, omringd door saaie kantoorgebouwen, een straat verderop het splinternieuwe downtown, prachtige straten, de gebouwen in een oude stijl, maar de verf is vlekkeloos en alles hier is net iets te mooi en over de top; de geesten van het verleden werden in slaap gesust en achter het cement gemetseld, ze lijken te fluisteren. Beiroet 'overleefde' vijftien jaar burgeroorlog en de oorlog tussen Hezbollah en Israel is nog vers. De stad lag keer op keer plat, letterlijk en figuurlijk, en werd weer herbouwd; de Libanezen zijn taai. De biljonair Rafik Hariri, die jarenlang premier van Libanon was en Beiroet herbouwde na 15 jaar burgeroorlog, werd in 2005 vermoord in Beiroet (samen met tientallen omstanders). Wie achter de aanslag zaten is nog altijd onbekend; Syrie werd lange tijd beschuldigd van betrokkenheid, maar hard bewijs ontbreekt vooralsnog. Het Internationale Gerechtshof in Den Haag is een paar weken geleden begonnen aan de zaak. De aanslag liet een weer onstabiel Libanon achter, onrust ligt altijd op de loer.. Als Beiroet een vrouw zou zijn, (want ik zie haar eerder als een vrouw dan een man) dan is zij zo'n 40 jaar oud. Ze is bijzonder mooi, en straalt kracht en trots uit. Ze is statig, met een sprekend gezicht en een heldere stem. Haar haren zijn lang, vol en glanzend. Haar donkere ogen zijn betoverend, niet alleen omdat ze liegen, maar ook omdat de dofheid er doorheen schemert; ze ogen moe en lijken naar binnen te staren. Ze heeft een gezond en aantrekkelijk lichaam, maar haar huid is stroef, en onder haar kleren is ze gebrandmerkt en gelidtekend. Ze is niet arm, maar ze doet zich rijker voor dan ze is, ze geeft om stijl. Wanneer ze uit gaat met vrienden en je haar uitbundig kan horen lachen is heeft ze te veel gedronken en is ze in staat te vergeten en te verdrinken in onwetendheid; op die momenten is ze gelukkig.. Mensen in Beiroet zijn opgewekt en vriendelijk, hebben een typisch Arabische manier van omgaan met elkaar, makkelijk en amicaal. Toch waan je je niet in het Midden-Oosten als je door Beiroet struint, eerder in Zuid Europa, luxe koffieshops, moderne restaurants, veel te veel nachtclubs. Weinig traditionele kledij, veel bloot en sexy, veel make-up en onhandige handtasjes en hoge hakken. Alles met stijl. De stad lacht en bruist. Uitgaan in Beiroet kan iedere avond. Gemayzahstraat alleen is gevuld met meer dan 80 miniscule cafeetjes. Iedere avond staat de smalle straat vol met taxi's en dikke suv's, en vliegt het geld over de balk... Een jonge Libanees beschreef dit vreemde en extreme uitgaansverschijnsel als de gemeenschappelijke depressie van de bevolking; ze leven van dag op dag, vieren de vrede en verzuipen het verleden. De bevolking van Libanon is zeer divers, Christenen, moslims (beiden vertegenwoordigd door vele aftakkingen en afsplitsingen), en druzen, vluchtelingen uit Palestina, Irak en Sudan.. Afgezien van de trots en liefde voor het land (een sterke smaak van nationalisme waait door de wijken van Beiroet), hebben alle inwoners slechts een ding gemeen: de liefde voor Fairouz, na Um Karthoum de grootste zangeres allertijden in de Arabische wereld. Zij bindt de splinters samen, met haar zoete betoverende stem, ze is de stam waar alle aftakkingen aan vast plakken, zij is een thuis voor iedereen... Beiroet betoverde me, voor die paar dagen dat ik er was. Ze ontving mij vol warmte en gezelligheid, toonde mij onbegrijpelijke levendigheid naast de skeletten van een onbegrijpelijk verleden. Ze gaf mij het zomer-vakantie-gevoel waar ik naar snakte, en inspireerde mij om in haar geschiedenis te duiken. Toen ik haar achter me liet wist ik het zeker, ik zal haar weer zien en haar dan hopelijk iets beter begrijpen...
		16 mei 2009 - Heksen bestaan!
		Nog steeds ben ik niet toe aan schrijven over Beiroet. Het stond in de planning voor vandaag, maar onderstaand verhaal kwam er tussendoor en gooide mijn planning en mijn hoofd overhoop. Wellicht is de strekking een beetje random, maar schrijven kan soms therapeutisch zijn zullen we maar zeggen... Hoe is alles in Nederland?? liefs en hete zon vanuit Amman, Rian Heksen bestaan Meisjes onderling kunnen urenlang praten, alle hartenleed wordt op tafel geschoven en tot in de miniscuulste details besproken. Situaties worden vanuit alle mogelijke hoeken belicht en geanalyseerd; zo helpen we elkaar door moeilijke tijden heen, praten. Door de opeenstapeling van verhalen over jongens en mannen die zich gedragen als beesten, die geen gevoel lijken te hebben, geen respect kunnen tonen, en totaal niet voor ons te begrijpen zijn, vormt zich soms het beeld van 'de onuitstaanbare man', waar je eigenlijk ver vandaan wil blijven, maar je toch tot aangetrokken voelt.. liefdeskwaaltjes. Dat er ook heksen van vrouwen bestaan weet je ergens wel, maar je hoort er veel minder vaak over; liever blijven wij vrouwen in de veronderstelling dat wij de engelen zijn en zij de duivels.. Bovendien blijven de problemen van de gevoelige man vaker verstoken in zichzelf, en likt hij zijn eigen wonden en laat de tijd zijn werk doen.. Niet alle mannen, echter, niet Ahmed. Ahmed was een man die heilig geloofde in de schoonheid van intense vriendschappen en de liefde ontweek. Een profeet der anti-relaties, die de meerwaarde van een relatie niet zag boven het volste halen uit zo veel mogelijk intense vriendschappen. Zo'n vriendschap ontwikkelden wij: een diepe, persoonlijke en ongelimiteerde vriendschap. Laat mij hier even vermelden dat Ahmed 40 jaar is, een hele hoge functie bekleedt in het Jordanese leger, ontzettend veel mensen kent, heel gerespecteerd is door Ammaners, maar diep van binnen nog een jonge vent is; speels, grappig, gevoelig, spontaan en impulsief. Laat mij hier tevens even vermelden dat, sinds ik Ahmed ken, hij mij een aantal malen totaal vrijblijvend geholpen heeft; wanneer het ging om praten met mijn koppige huisgenoten, een gitaar regelen voor mijn concert, met zijn auto naar downtown rijden om meubilair van daar naar mijn huis te verhuizen, midden in de nacht met mij en Rose naar een restaurant gaan waar we rijst aten (omdat wij daar zo'n zin in hadden)en mij urenlang troosten omdat ik gebroken was door verdriet.. Hij is een van de zachtste en liefste mensen die ik ken hier in Amman.. Ahmed heeft een paar zware maanden achter de rug. Twee maanden geleden overleed zijn vader; afgezien van een diep verdriet werd hij ook van de een op de andere dag verantwoordelijk voor het familie-bedrijf, voor het welzijn van zijn moeder, en voor de gehele familie op zich; taken die zwaar op hem wegen. Laila stond naast hem al die tijd, steunde hem. Laila. Het meisje dat hem deed zwichten voor de liefde, hem nu de liefde liet verkondigen, waar hij het eerst afzwoor. Slechts 24 was zij, een Spaanse, en ze waren tot over hun oren verliefd. Ahmed kon stralen als een puber wanneer hij naast haar zat, en haar hielp met haar huiswerk. Intens als zijn vriendschappen zijn was ook zijn relatie met haar. Bijna nooit zag je hem nog alleen, zij was altijd aan zijn zijde.. Een tenger, mooi, lief meisje was zij. Een prachtig gezicht, een heldere zachte stem, een intelligente maar integere uitstraling. Ik sprak nooit echt met haar, maar ze had mijn vertrouwen.. Dat het leven nooit als een sprookje is bleek echter een paar weken na de begrafenis van Ahmed's vader. De ex van Laila in Spanje bleek toch geen ex te zijn en zij had besloten om met hem verder te gaan. Ahmed's hart brak in tweeen. Het werd een typische with or without you situatie, waarin ze trachtten vrienden te zijn en dat ofwel eindigde in passie of in ruzie. Uiteindelijk verdween zij; niemand wist waar ze was, ze nam haar telefoon niet meer op, ze verween van de plekken waar ze altijd te vinden was.. Daar eindigde mijn kennis van hun verhaal. Ik zag enkel Ahmed nog, die zich de ene dag sterk voelde, om de volgende dag weer in tranen naar foto's van haar te kijken op het internet. Hij verloor zijn vader en zijn liefde in minder dan twee maanden tijd... Afgelopen week kreeg ik hem niet te pakken; zijn telefoon stond standaard uit, dus ik vermoedde dat hij voor werk in het buitenland zat. Had hij wel even mogen melden, dacht ik nog. Dat vrouwen, zelfs lieve kleine meisjes, heksen kunnen zijn begreep ik pas vandaag. Laila is naar de Spaanse ambassade gegaan, en heeft Ahmed via hen laten oppakken. Hij zit al meer dan een week in de gevangenis. Hij zou haar geslagen hebben, haar hebben willen vermoorden, haar hebben aangerand. Iedereen die Ahmed kent weet dat hij daar nooit toe in staat zou zijn, zelfs als hij het zou willen. Haar verhaal is een leugen, een vieze en vuile, maar als vrouw word je in dit soort gevallen vrijwel standaard het voordeel van de twijfel gegeven. Het is ons krachtigste wapen, ons toverstokje.. Ahmed zit vast, niemand kan hem zien, niemand kan haar bereiken, zijn carriere in het leger is verleden tijd. Zij heeft zijn leven verwoest... De man die altijd voor mij klaar stond, die mij vaak geholpen heeft, zit ergens in een cel, en er is niets dat ik kan doen. niets. Ik kan alleen zijn verhaal van me afschrijven, al weet ik niet precies waarom ik dat doe. Wanneer je mannen vertelt van gruwel-verhalen van andere mannen bieden ze soms hun excuses aan; sorry dat wij mannen soms zo zijn, dat spijt me. Misschien is hier een excuus van mij op zijn plaats, voor iedereen die hield van een vrouw die een heks bleek te zijn; sorry dat wij vrouwen soms zo kunnen zijn, het spijt me...
		14 mei 2009 - Update, ben ik weer!
		Lieve allemaal, voor ik nieuwe stukken online plaats over mijn bezoek aan Beiroet en ter herinnering aan de Nakba (vandaag 61 jaar geleden) een stukje over mij; een welverdiende update na een lange stilte... alles goed hier, en mijn god wat schijnt het zonnetje heerlijk! Zomerse taferelen, ik weer in mijn element.. liefs vanuit Amman, Rian Ben ik weer! Weer zo'n lange stilte, zonder overduidelijke reden. Alsof de oneindige inspiratie-bron even uitgedroogd is, je leeft van dag op dag, je bent druk, je hebt haast, je krijgt bezoek en reist en vermaakt jezelf.. Wanneer ik pauzeer en stil sta, heel bewust nadenk over wat ik wil doen met mijn resterende tijd hier in Amman, eerlijke prioriteiten stel, drijft het schrijven weer naar boven. Opeens wordt alles weer interessant, fascinerend, de moeite van het toeschrijven van woorden en zinnen waard. Ik ben weer terug! Vorige week bezocht ik een foto-tentoonstelling in het nationale museum; sommige van mijn vrienden waren geportretteerd door een Russische/aAmerikaanse fotograaf als onderdeel van zijn expositie over de underground-scene in Moskou. Er was een bijeenkomst georganiseerd waarin het publiek vragen mocht stellen aan de fotograaf, en van die gelegenheid maakte ik natuurlijk volop gebruik... Na afloop borrelde ik van de inspiratie, en voelde ik de vlinders in mijn buik voor mijn dierbare fototoestel.. ook hij zou een prioriteits-aanstelling krijgen voor de komende periode.. Ik ben weer terug! Trompetters in mijn hoofd, kwarttonen, vibrerende stembanden, viooltjes, getokkel op gitaarsnaren, gepingel op de piano, subtiele percussie, traditionele klanken, unconventionele klanken, bekende klanken, van toen en nu, de muziek kleurt mijn dagen, 'altijd wakker met een wijsje in mijn hoofd', en ondanks dat dit al lange tijd zo is, is er iets nieuws: er is ontwikkeling, er zijn kansen en er is ik, met een groeiend zelfvertrouwen klaar om in het diepe te springen, bereid om af en toe hard op mijn neus te vallen maar te leren, entousiast genoeg om voor het avontuur te gaan, alleen of met anderen.. Hier ben ik! Over twee weken eindigt de universiteit, volgende week speelt mijn dansvoorstelling, het werk achter de bar werd me te saai en vermoeiend, bovendien ben ik het zat om me op de leeftijd van 24 geintimideerd te voelen door mijn ellendige baas. Klaar. Ik heb een baan aangeboden gekregen in het cafeetje waar ik ook op vrijdag speel; vriendelijke baas, gezellig team, voor twee dagen in de week. Dus dit ben ik de komende paar maanden: cafe-medewerker, muzikant, amateur-fotograaf en amateur-schrijf, studente Arabisch (leren door oefening, op de straten, met mijn vrienden, met vreemden..). Hobby's: tango, concerten en voorstellingen, lezen, waterpijp roken met vrienden, dromen over wat ik wil doen in de toekomst, naar de dode zee gaan en dan door naar de hete watervallen, lekker eten (zelf gekookt of buiten de deur), goede films en muziek, en gewoon lekker rustig aan doen. Voor het nieuwe huis hebben we twee matrassen gekocht, voor gasten! De deur staat altijd open voor jullie. De Arabieren zouden zeggen: Ahlan wa Sahlan; wij zeggen gewoon: Welkom!
		14 mei 2009 - Vandaag is het 14 mei
		Vandaag is het 14 mei, de verjaardag van mijn moeder. Weer ben ik er niet bij en feliciteer ik haar over de telefoon. Ik ben blij met de belofte dat ik er volgend jaar wel zal zijn. Lieve mama, ik wens je nog vele mooie en gelukkige jaren toe, Ik hoop dat je nog vele mensen zal inspireren zoals je mij ook altijd inspireert, Dat je nog vele mensen kan helpen met je wijze inzichten, zoals je mij altijd helpt, Dat je veel mag ontvangen, omdat je altijd veel te geven hebt.. Gefeliciteerd! Vandaag is het 14 mei, de verjaardag van de staat Israel. Pas een jaar geleden leerde ik hierover, toen Israel 60 jaar werd. 60 jaar, en nog steeds niet volledig veilig en vredig. Ik hoop dat de komende paar jaren eindelijk antwoorden zullen brengen, Voor de vragen van zo lang geleden, In een duister en koloniaal verleden. Vragen die naarmate tijd verstreek enkel gecompliceerder en absurder werden. Vragen omtrent grenzen, vluchtelingen, Jerusalem… 60 jaar vol chaos, ik hoop dat de toekomst eerlijke oplossingen zal brengen.. Vandaag is het 14 mei, de herdenking van de Nakba (het woord ‘verjaardag’ is ontoepasselijk voor iets wat vertaald wordt als catastrophe). Een jaar geleden leerde ik ook hierover, Ik was diep geschokt, verdrietig en boos, Ik herinner me de buikkrampen die ik had. Woorden ontschoten en ontschieten me… Tragische en grove misdaden werden gepleegd tegen het Palestijnse volk, Als gevolg: vele onschuldige doden, honderdduizenden vluchtelingen, die tot op de dag van vandaag niet hebben mogen terugkeren naar hun land, en het begin van de onderdrukking en bezetting van het Palestijnse volk, in en buiten de staat Israel. Ik ben geen expert op het gebied, ik ken enkel verhalen en heb een paar boeken gelezen. Wie ben ik om hier feiten neer te schrijven over die afschuwelijke gebeurtenissen van meer dan 60 jaar geleden! Wat ik wel kan doen is anderen aan het woord laten, en hun woorden laten spreken. Onderstaande tekst ontving ik per mail een jaar geleden, Lees hem alsjeblieft goed… We fought apartheid; we see no reason to celebrate it in Israel now! We, South Africans who faced the might of unjust and brutal apartheid machinery in South Africa and fought against it with all our strength, with the objective to live in a just, democratic society, refuse today to celebrate the existence of an Apartheid state in the Middle East. While Israel and its apologists around the world will, with pomp and ceremony, loudly proclaim the 60th anniversary of the establishment of the state of Israel this month, we who have lived with and struggled against oppression and colonialism will, instead, remember 6 decades of catastrophe for the Palestinian people. 60 years ago, 750,000 Palestinians were brutally expelled from their homeland, suffering persecution, massacres, and torture. They and their descendants remain refugees. This is no reason to celebrate. When we think of the Sharpeville massacre of 1960, we also remember the Deir Yassin massacre of 1948. When we think of South Africa's Bantustan policy, we remember the bantustanisation of Palestine by the Israelis. When we think of our heroes who languished on Robben Island and elsewhere, we remember the 11,000 Palestinian political prisoners in Israeli jails. When we think of the massive land theft perpetrated against the people of South Africa, we remember that the theft of Palestinian land continues with the building of illegal Israeli settlements and the Apartheid Wall. When we think of the Group Areas Act and other such apartheid legislation, we remember that 93% of the land in Israel is reserved for Jewish use only. When we think of Black people being systematically dispossessed in South Africa, we remember that Israel uses ethnic and racial dispossession to strike at the heart of Palestinian life. When we think of how the SADF troops persecuted our people in the townships, we remember that attacks from tanks, fighter jets and helicopter gunships are the daily experience of Palestinians in the Occupied Territory. When we think of the SADF attacks against our neighbouring states, we remember that Israel deliberately destabilises the Middle East region and threatens international peace and security, including with its 100s of nuclear warheads. We who have fought against Apartheid and vowed not to allow it to happen again can not allow Israel to continue perpetrating apartheid, colonialism and occupation against the indigenous people of Palestine. We dare not allow Israel to continue violating international law with impunity. We will not stand by while Israel continues to starve and bomb the people of Gaza. We who fought all our lives for South Africa to be a state for all its people demand that millions of Palestinian refugees must be accorded the right to return to the homes from where they were expelled. Apartheid was a gross violation of human rights. It was so in South Africa and it is so with regard to Israel's persecution of the Palestinians! * Ronnie Kasrils, Minister of Intelligence / End Occupation Campaign * Blade Nzimande, General Secretary, South African Communist Party * Zwelinzima Vavi, General Secretary, Congress of South African Trade Unions * Ahmed Kathrada, Nelson Mandela Foundation * Eddie Makue, General Secretary, South African Council of Churches * Makoma Lekalakala, Social Movements Indaba * Dale McKinley, Anti-Privatisation Forum * Lybon Mabasa, President, Socialist Party of Azania * Costa Gazi, Pan Africanist Congress of Azania * Jeremy Cronin, South African Communist Party * Sydney Mufamadi, Minister of Provincial and Local Government * Mosioua Terror Lekota, Minister of Safety and Security * Mosibudi Mangena, President, Azanian Peoples Organisation / Minister of Science and Technology * Alec Erwin, Minister of Public Enterprises * Essop Pahad, Minister in the Presidency * Enver Surty, Deputy Minister of Education * Roy Padayache, Deputy Minister of Communications * Derek Hanekom, Deputy Minister of Science and Technology * Rob Davies, Deputy Minister of Trade and Industry * Lorretta Jacobus, Deputy Minister of Correctional Services * Sam Ramsamy, International Olympic Committee * Yasmin Sooka, Executive Director, Foundation for Human Rights * Pregs Govender, Feminist Activist and Author: Love and Courage, A Story of Insubordination * Adam Habib, Deputy Vice-Chancellor, University of Johannesburg * Frene Ginwala, African National Congress * Salim Vally, Palestine Solidarity Committee * Na'eem Jeenah, Palestine Solidarity Committee * Brian Ashley, Amandla Publications * Mercia Andrews, Palestine Solidarity Group * Andile Mngxitama, land rights activist * Farid Esack, Professor of Contemporary Islam, Harvard University * Elinor Sisulu, Crisis in Zimbabwe Coalition * Andre Zaaiman * Virginia Setshedi, Coalition Against Water Privatisation * Max Ozinsky, Not in my Name * Revd Basil Manning, Minister, United Congregational Church of Southern Africa * Firoz Osman, Media Review Network * Zapiro, cartoonist * Mphutlane wa Bofelo, General Secretary, Muslim Youth Movement * Steven Friedman, academic * Ighsaan Hendricks, President, Muslim Judicial Council * Iqbal Jassat, Media Review Network * Stiaan van der Merwe, Palestine Solidarity Committee * Naaziem Adam, Palestine Solidarity Alliance * Asha Moodley, Board member of Agenda feminist journal * Suraya Bibi Khan, Palestine Solidarity Alliance * Nazir Osman, Palestine Solidarity Alliance * Allan Horwitz, Jewish Voices * Jackie Dugard, legal and human rights activist * Professor Alan and Beata Lipman * Caroline O'Reilly, researcher * Jane Lipma * Shereen Mills, Human rights lawyer, Centre for Applied Legal Studies * Noor Nieftagodien, University of the Witwatersrand * Bobby Peek, Groundworks * Arnold Tsunga, Chair, Crisis in Zimbabwe Coalition * Mcebisi Skwatsha, Provincial Secretary, ANC Western Cape * Owen Manda, Centre for Sociological Research, University of Johannesburg * Claire Cerruti, Keep Left NB: Organisational affiliations above are for identification purposes only and do not necessarily reflect organisational endorsement Organisational endorsements: * African National Congress * Al Quds Foundation * Anti-Privatisation Forum and its 28 affiliates * Azanian Peoples Organisation * Congress of South African Trade Unions * Crisis in Zimbabwe Coalition * End Occupation Campaign * Groundworks * Media Review Network * Muslim Judicial Council * Muslim Youth Movement of South Africa * Not In My Name * Palestine Solidarity Alliance * Palestine Solidarity Committee * Palestine Solidarity Group * Social Movements Indaba * Socialist Party of Azania * South African Communist Party * South African Council of Churches 14 mei is paradoxaal, Ik bel met mijn moeder en straal. Daarna zet ik mezelf alweer achter de computer om dit alles te typen, Ik sta stil bij het duistere verleden van deze regio dat mij nooit bekend was (en ik vraag me af hoe dat kan! Waarom wordt er niet over geschreven? Waarom wordt er niet over onderwezen? Waarom ligt dit soort informatie zo verstopt en verscholen?) Ik sta stil bij de gevoelens en de gedeelde pijn van de Palestijnen, in Palestina, In Israel, hier in Jordanie en in omliggende landen. Ik sta stil bij iedereen die nog altijd het diepe verlangen in zich draagt om naar huis te mogen….. Alweer sta ik stil en spreek de hoop uit voor een eerlijke oplossing, ook al lijkt die onzichtbaar en onmogelijk. Wie kan mij stoppen te hopen…..??
		19 april 2009 - Van thuis naar thuis
		Lieve allemaal, Dankjulliewel voor jullie lieve reacties en mailtjes.. Met mij gaat alles wonderbaarlijk goed, ik geniet van iedere dag en de tijd gaat veeeeeeeel te snel.. Jordanie vind ik nog steeds te gek, maar onderstaande tekst geeft aan dat het soms niet makkelijk is om zo gelukkig te zijn ver weg van je wortels... zon en warmte, heel veel liefs, hoop dat het goed met jullie goed! Rian Van thuis naar thuis Rose en ik zijn verhuisd. Het nieuwe appartement ligt op vijf minuten loopafstand van het oude huisje; gelukkig maar, want deze buurt bevalt ons beide heel erg goed. We wonen in het oudste gedeelte van Amman, op de berg “Amman”. Binnen een paar minuten (een paar honderd trappen naar beneden) lopen we naar de ‘downtown’, kleine winkeltjes opeengepropt in oude en vervalde gebouwen. De straat waarin wij wonen is de mooiste die ik ken, met veel eettentjes, koffiehuisjes, en prachtige oude woningen. Het appartement werd ontzettend smerig en vol met rotzooi aan ons overgeleverd. Nu dat onze spulletjes erin staan, we twee dagen non-stop schoongemaakt hebben, en we eindelijk wat rust hebben voelt het al als thuis. Een raar gevoel eigenlijk, thuis. Hoe het met me mee reist, hoe het zich lijkt aan te passen, langzaam vervormt, maar altijd herkenbaar is. Mijn thuis is waar ik ben. Nadeel van dit alles is dat ik meerdere thuisen heb (is er eigenlijk wel een meervoud voor het woord thuis?), en dat ik soms enorm kan verlangen naar een thuis ver van mijn thuis hier. Het horen van stemmen uit Nederland brengt zo’n levendige beelden naar boven dat ik even wegsmelt in gedachten. Afgelopen week was het paasfeest; in Jordanie betekent dat weinig, je merkt er nauwelijks wat van. In Nederland kwam mijn gezin samen in het huis van mijn ouders. Mijn broer met zijn vriendin, mijn zusje met haar vriend en natuurlijk mijn vader en mijn moeder. Ik zie mijn moeder zo voor me, met een schort in de keuken, wonderbaarlijke geuren. De tafel wordt gedekt, wijn wordt uit de kelder gehaald en door mijn broer ontkurkt. Mijn zusje helpt mijn moeder, schenkt drinken in voor iedereen, vertelt enthousiast over haar activiteiten in Zwolle, haar nieuwe huisje en vraagt de anderen de oren van de kop. In een rap tempo praat iedereen elkaar bij. Willem en Renee over hun werk en de nieuwe woning in Amsterdam, hoe het helemaal opgeknapt en ingericht wordt. Mijn vader over zijn vrijwilligerswerk, de tuin en zijn schrijfsels. Mijn moeder vertelt over de vrouwen-gevangenis waar ze sinds ongeveer anderhalf jaar werkt, en waar ze zich steeds beter op haar plek voelt; ze zet groepsgesprekken op, heeft een koor gecreeerd en praat met velen van hen op een zeer vertrouwelijk niveau. De vriend van mijn zusje is druk, zoals altijd, met verschillende journalistieke projecten tegelijkertijd... Met iedereen gaat het goed, iedereen is hard bezig te doen wat ze willen doen, en ze zijn er ook nog eens goed in.. Naarmate de tijd verstrijkt veranderen de onderwerpen waarover ze praten. Met mij hier in het Midden-Oosten en de recente reis van mijn broer naar Israel en Palestina praten ze nu dieper, politieker; er wordt gedebatteerd. De tweede fles wijn wordt opengetrokken, mijn vader rookt buiten een sigaretje, daarna doet hij de afwas… Ik sta achter de bar, ver weg van Roermond. Veel klanten heb ik niet, ik heb de tijd en de ruimte om weg te dromen. In mijn gedachte schuif ik aan aan de keukentafel van mijn geliefde thuis in Roermond; de plek die altijd thuis is, waar ik altijd ben geweest wie ik ben. De plek waar ik vele malen afscheid heb genomen van mijn lieve ouders en weer door ze welkom werd geheten. De sofa in de keuken waar ik zo tot rust kom, dat ik zelfs met mensen om mij heen in slaap val. Als ik wakker pak ik een heerlijke appel uit de fruitmand of maak cup-a-soup met een knackerbrot met kaas... Mijn warme vertrouwde thuis, waar ik werd opgevoed met de vrijheid om te worden wie ik wilde zijn, net als mijn broer en mijn zusje… Willen reizen, zo ben ik. Thuis zijn in een land dat niet Nederland is, dat ben ik. Waarom weet ik niet, het draait om gevoelens, en daar zijn nu eenmaal geen woorden voor.. In Jordanie ben ik op een hele stabiele manier heel erg gelukkig, gelukkiger denk ik dan in Nederland. Toch is dat raar, want ik ben 100% Nederlands.. Iedereen in Jordanie kan vanaf een afstand zien dat ik niet van hier ben, en toch voelt het soms voor mij zo alsof dat wel zo is. En in Nederland, mijn land en het land van mijn ouders en voorouders voel ik mij soms als een buitenlander, of op zijn minst als een buitenstaander.. Mijn thuis ligt verspreid over deze aardbol, vergruist over verschillende culturen en nationaliteiten, versplinterd tussen mentaliteiten, religies en klimaten. Zou ik het anders willen? Nee, dit ben ik, ik voel me erdoor verrijkt. Het enige grote nadeel is het never-ending gemis, en het eeuwige verlangen naar daar, waar ik ook ben.. heimwee naar Roermond, naar mijn lieve gezin, ik vrees dat het bog veel vaker een deel van mijn leven zal zijn en dat zowel ik als zij, die ik telkens achterlaat, ermee om moeten leren gaan.. Vanuit mijn slaapkamerraam kijk ik uit over de donkere heuvels van Amman, het uitzicht is adembenemend. Ik zou nergens anders willen zijn dan hier, hier ben ik thuis, hier wil ik in slaap vallen.. Maar vanavond wil ik dromen. Dromen dat ik voor even terug naar huis ga, om aan te schuiven aan de tafel met mijn lieve vader en moeder, met mijn lieve zusje en haar vriend, met mijn lieve broer en zijn vriendin; en dat we dan de uren wegpraten.. Dromen over thuis, terwijl ik thuis ben, dat is wat ik wil... p.s. ik wilde foto's toevoegen van mijn lieve gezin, maar het internet is te traag op het moment.. ze staan morgen of overmorgen online bij deze tekst..
		14 april 2009 - Waarom niet?!
		Druk zijn zuigt de kracht uit mijn lijf, het voelt soms week, dan tintelen mijn voeten en gloeit mijn hoofd. Niets is lekkerder dan thuiskomen, tas in de hoek gooien, cd-tje aanzetten, warme douche nemen, en zuchtend in slaap vallen. En toch ben ik niet moe, mijn lichaam misschien wel, maar mijn hoofd pompt, gedachtes, plannen, dromen die stromen, geen pauzeknop. Mjn hart klopt gelukkige ritmes, en al wat ik doe geeft me energie, ik glimlach rimpels rondom mijn mond. Geld. Handig, fijn om op zak te hebben, maar uiteindelijk geeft het me niets. Ik geef er niet om, heb niet veel nodig. Ik ga voor de reis, de ervaring, de inspiratie en zoveel mogelijk energie. Dinsdag is mijn 'vrije' dag, ik werk niet achter de bar, heb geen repetitie en werk niet in het talencentrum. Lekker helemaal niets doen, zou je denken. Niet dus. Dinsdag is heerlijk. En altijd speciaal. Rose en ik reizen per taxi naar een wijk ver buiten het centrum van Amman (oorspronkelijk en tot nu toe een vluchtelingenkamp voor Palestijnse vluchtelingen) en doen vrijwilligerswerk met zo'n 20 lokale jongeren in een buurtcentrum. De club heet Why Not?! Het draait om jezelf kunnen uitdrukken op verschillende manieren. We schrijven, doen theater, zingen liedjes, debatteren en bespreken allerlei onderwerpen; altijd dicht bij huis, en alles in het Engels. De shabab (jongeren) zijn druk, puberaal, chaotisch maar ook zeer charmant. Geef je hen een interessante opdracht dan storten ze zich er bovenop. Het puntje van de lip steekt uit in 1 van de mondhoeken, en na 10 minuten presenteren ze trots wat ze geschreven hebben. Ze voelen zich iedere week vrijer. Soms zingt iemand een solo, ze schrijven liedteksten, ze brengen eigen ideeen naar de groep. Morat is 16. Zijn Engels is buitengewoon goed, onbegrijpelijk goed. Grammaticaal gezien, in zijn uitspraak en met een verreikend vocabulair. Hij heeft een prachtig lied geschreven. "May tomorrow be the day". Het gaat over de oorlog in Gaza. De melodie is ook al af. Akkoorden heeft het lied nog niet, en sommige zinnen lopen net niet lekker of rijmen wel maar dragen geen betekenis. Maar toch: het is een volwaardig lied en ik sta versteld van zijn talent. Als hij het aan mij voorzingt krijg ik kippenvel, zijn stem is zacht maar soepel en ontzettend zuiver. Het ontroert me. We gaan zaterdag ook naar het jongerencentrum, Rose en ik, en mijn gitaar. Veel tijd hebben we niet. Op 10 april moet het lied af zijn, zodat het naar Dubai gestuurd kan worden waar het na een paar dagen beluisterd zal worden op een grote conferentie waar onder andere Bill Gates aanwezig zal zijn... We hebben een paar zinnetjes veranderd en, zoals het een goed pop-nummer behoort, een intro, bridge en outro toegevoegd. Ik experimenteer met de mogelijke akkoorden en speelwijzen op de gitaar en na twee uurtjes is het gepiept; het lied is af! Dinsdag gaan we het opnemen! Morat gaat de coupletten zingen, de refreins worden gezongen door de hele groep. In het gebouw van het jongerencentrum bevindt zich ook een van de tientallen radiozenders die Amman rijk is. Handig! We maken een afspraak met de studio-manager, zodat we het liedje professioneel kunnen opnemen in een studio. Alles koek en ei; ik bruis van het enthousiasme en gloei van trots: een van onze shabab heeft een pareltje gecomponeerd! We gaan extra vroeg naar het jongerencentrum, om alles goed voor te kunnen bereiden. Op 10 minuten afstand van het centrum treffen we, puur toeval, Morat langs de kant van de weg. Zijn school is net afgelopen. We kidnappen hem in onze taxi.. We staan versteld van wat hij ons vertelt in de daarop volgende 10 minuten, het gooit ons gehele plan overhoop! Morat mag van zijn ouders niet meer naar het centrum komen. En hij mag al zeker niet zingen, dat is voor meisjes! Zelfs het feit dat hij het lied geschreven heeft, dat het naar Dubai gestuurd zal worden en dat over Gaza gaat verandert niets. Zijn moeder zei: "Een lied zingen over Gaza zal Gaza niet bevrijden"... Wij kunnen onze oren niet geloven. Wij zien een buitengewoon getalenteerde knul, gemotiveerd en slim, die door zijn ouders ontmoedigd wordt om te groeien in wat hij kan en wie hij is... Aangekomen bij het centrum nemen we ontdaan afscheid van hem; ik weet niet wat ik moet zeggen. Veel tijd om na te denken is er niet. We hebben slechts 2 uur om alles rond te krijgen. We oefenen het refrein met de shabab, lang niet allemaal kunnen ze goed zingen, maar de energie en de overtuiging spat van hen af. Met 20 man in de veel te kleine radio-studio nemen we het liedje op. Ik zing Morat's deel, niemand anders kent zijn lied... Donderdag krijgen van de leidster van het jongerencentrum een link doorgestuurd. Het lied staat online en kan door iedereen beluisterd worden..!! hier de link: http://www.youtube.com/watch?v=v8xxcCrOhxs Lieve Morat, Nederlands spreek je nog niet, maar mijn lezers gelukkig wel.. zij zullen weten en begrijpen dat alle lof naar jou gaat, dat ik je bewonder, en dat ik trots op jou ben!
		28 maart 2009 - De Onvoorspelbare Arabier
		Het sprookje van de reddende vreemdeling Er was eens een klein meisje, verliefd op avontuur en reizen. Al reizende kwam ze terecht in een land vol Arabieren, ze was vol van hun cultuur, hun taal, hun manier van leven. Ze besloot hier langer te blijven en een leven op te bouwen. Ze vond het prachtig. Ze vond een mooi huisje, werk en vele lieve vrienden. Voor ze in slaap viel glimlachte ze om de schoonheid van haar leventje, zo vol van verassingen en nieuwe mogelijkheden; Ze voelde zich precies op haar plek. Het kleine meisje stond soms verrast van zichzelf, daar in het land ver van thuis, wanneer ze de moed vond om dingen te proberen die ze in haar eigen land nooit zou durven. Dan liep ze bijvoorbeeld naar de baas van een café en vertelde hem dat ze gitaar speelde, en dat het haar spannend leek om een keer te spelen en zingen in zijn café. Waar ze de moed vandaan kreeg wist ze niet. Vreemd genoeg leek haar spontane aanpak te werken, ze werd van harte welkom geheten, en deze vrijdag zou ze spelen. Het kleine meisje raakte nu in paniek, want kon ze dit wel doen? Ze oefende de hele week, tot haar gezwollen vingers branden en haar stem raspte. Ze nodigde al haar vrienden uit en vroeg een van haar vrienden die professioneel gitarist is om een semi-akoestische gitaar; zo kon de muziek versterkt worden. Hij verzekerde haar dat hij haar zou helpen, een kleinigheidje toch? Af en toe liep het meisje tegen praktische problemen aan in het land ver van huis. Dan werd ze totaal afhankelijk van de gulheid van vreemden. Zo struinde ze laatst van bank naar bank, maar wilde geen enkele automaat haar pas accepteren; allemaal hadden ze verschillende excusen. Het regende en het was laat, en ze was op weg naar een vriend. Taxi’s toeterden, maar ze wuifde ze allemaal weg, ze had geen geld om hen te betalen. Een chauffeur bleef aandringen, ze kende hem vaag, hij woonde bij haar in de buurt en had haar vaker van a naar b gereden. Ze legde hem uit waarom ze niet bij hem in kon stappen, maar hij nam met nee geen genoegen; een meisje alleen op straat in de regen, hij kon het niet accepteren. Hij reed het kleine meisje van bank naar bank, en uiteindelijk naar het huis van haar vriend; haar in de buurt afzetten was geen optie. Bij het verlaten van de taxi, en na hem vanuit de grond van haar hart bedankt te hebben voor zijn goedheid, vroeg hij haar heel gemeend en serieus: “Heb je geld nodig? Ik kan je wat geld lenen als je wilt?”. Het meisje weigerde, maar glom van binnen; ze stond versteld van de gulheid van deze vreemdeling, die haar al een kwartier lang had rondgereden, en haar helemaal niets verplicht was. Een barmhartige Sameritaan. De dagen vlogen voorbij, en voor ze het doorhad was het vrijdag. Ze werd zenuwachtig wakker en tintelde van enthousiasme gemengd met angst. Waar had ze zichzelf nu weer in geworpen..?! Ze probeerde rustig te blijven, alle puntjes op de i te zetten en haar pijnlijke keel te troosten met kruidenthee. Ze was er klaar voor, alles wat nog miste was een gitaar.. Ze belde haar vriend, stuurde hem berichtjes en liep uiteindelijk maar naar zijn huis. Hij deed niet open. Ze verwachte nog altijd dat alles uiteindelijk wel op zijn pootjes terecht zou komen, maar regelde toch ook maar een alternatief. Een andere vriend van haar had een microfoontje dat ze op haar eigen gitaar kon bevestigen, hij zou het een half uur voor haar concertje langsbrengen. Met haar gitaar en een fikse portie zenuwen vertrok ze naar het knusje cafeetje op een prachtige berg. De baas van het café had alles goed geregeld; er was een microfoon, een versterker, een mooi leeg hoekje voor het meisje om haar spulletjes op te stellen. Het was nog rustig, maar langzaam druppelde het cafeetje vol. De gitarist belde uiteindelijk, een half uur voor ze zou beginnen, en meldde dat hij geen gitaar voor haar had; hij had een slechte dag en had geen zin om zich bezig te houden met zijn telefoon. Haar alternatieve plan viel in duizelen toen haar andere vriend haar belde met het nieuws dat hij te veel gegeten had om zich te kunnen bewegen. Het meisje was boos, en teleurgesteld. Waarom lieten haar vrienden haar zo zitten?! Waarom begrepen zij niet hoe klein ze zich kon voelen in een land ver van huis? Ook maakte ze zich grote zorgen, want hoe kon ze nu spelen?! Weer dook er een gulle vreemdeling op vanuit het niets. Een gewone klant in het cafeetje overhoorde haar gesprekken, maakte een simpel gesprekje over de telefoon, verdween voor 10 minuten met zijn auto, en verscheen weer met een prachtige semi-akoestische gitaar. Hij stemde het juweeltje, en overhandigde het aan haar. Het meisje was dankbaar maar schaamde zich ook; ze wilde niet afhankelijk zijn van de goedheid van vreemdelingen. Het concertje was een succes, het meisje was blij, de klanten waren blij en de baas was blij. Hij boodt haar een contract aan, ze mocht terug komen en zou er zelfs geld voor krijgen. Ze glunderde. Die avond zat ze op haar balkonnetje en dacht na over de Arabier. Er viel geen pijl op te trekken, hij was totaal onvoorspelbaar. En ze besloot dat dat frustrerend en verwarmend tegelijkertijd was... toen viel ze in slaap, en ze sliep lang en gelukkig..
		26 maart 2009 - Terug naar Gaza
		Dag lieve allemaal, ook onderstaande tekst moest ik van me af schrijven. Gaza is terug in het nieuws vanwege nieuwe schokkende onthullingen vanuit het Israelische leger en conclusies van NGO's en de UN... Het is mijn roep tot betrokkenheid; althans mijn poging tot.. warmte en liefs, Rian Terug naar Gaza De oorlog in Gaza is slechts een paar maanden oud, maar voelt al als lang lang geleden. Nieuws verjaart sneller dan de bladeren van bomen, onnatuurlijk snel. Gedurende de aanvallen op Gaza zat ik aan de pc en de tv gekluisterd, ik zat middenin het nieuws, en middenin het conflict. Ik stond op met Gaza en viel in slaap met Gaza. Het was het onderwerp van de dag, overal waar tv's aanstaan toonde de AlJazeera schruwelijke beelden, het werd overal met iedereen besproken, er werd geld ingezameld, bloed gedoneerd, gedemonstreerd. Zodra de oorlog beeindigd werd, verrassend genoeg (niet!) daags voor de inaugeratie van Barack Obama, sijpelde Gaza weg van de buis, van de straten en van mijn hoofd. De nieuwswaarde van de puinhoop die achterbleef, de heropbouw, de schade is niets vergeleken bij de terreur en drama van een plaatsvindend conflict. Fair enough. Zo werkt nieuws nu eenmaal.. Nu, meer dan twee maanden na de afgrijselijke aanvallen, na de verkiezingen in Israel die eindigden in een grote winst voor extreem-rechts, is Gaza terug in het nieuws. Alhamdolelah, de waarheid vindt zijn weg naar buiten. Rapporten vanuit verschillende NGO's en instanties worden publiek gemaakt, en belangrijker: sommige soldaten hebben de moed om hun mond open te doen. Waarheid uit de eerste bron, als eerste gepubliceerd door de Israelische Haaretz, geprezen zijn de moedige redacteuren. Zoals ik al eerder schreef lees ik momenteel met name The Independent (Onafhankelijk) online. De krant publiceert uitgebreide en gedetailleerde artikels geschreven door onafhankelijke verslaggevers; ik vertrouw hun berichtgeving meer dan iedere andere krant. Vergeef me dat onderstaande citaten (afkomstig uit the Independent) Engels zijn, het zijn slechts voorbeelden... "Israel accused of reckless use of white phosporus; Human Rights Watch says military should be held to account for 'war crimes' " "UN accuses troops of using boy, 11, as human shield; An 11-year-old boy was used as a human shield by Israeli troops during their 22-day offensive in Gaza – including when they came under fire – according to a report by UN human rights experts published yesterday." "Israel's dirty secrets in Gaza; Israel was last night confronting a major challenge over the conduct of its 22-day military offensive in Gaza after testimonies by its own soldiers revealed that troops were allowed and, in some cases, even ordered to shoot unarmed Palestinian civilians." "Israel must root out the cancer of military brutality; One of the values enshrined in the code of the Israeli Defense Forces (IDF) is that its soldiers will behave with scrupulous morality, even in the heat of combat. So the testimony published in a college newsletter from some Israeli soldiers who served in the recent military engagement in Gaza will come as a severe shock to a public taught to trust in its army's "purity of arms". What these soldiers describe from their experience of the three-week long Operation Cast Lead is not scrupulous morality, but an almost complete absence of it. They cite wanton destruction of Palestinian property and a chilling indifference to civilian casualties. They also relate how such abuses were made possible by the permissive rules of engagement established by their superiors." Het mooie aan spreekwoorden is dat ze altijd zo juist en goed toepasbaar zijn: "Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel". Godzijdank! De aanvallen op Gaza mogen niet zomaar uit ons bewustzijn verdwijnen, ze verdienen dieper onderzoek, en een terechtstelling van eenieder die de regels overtrad. Laten we onze ogen niet sluiten, laten we de waarheid in ons op nemen, en laat ons niet vergeten. Gaza is ver ons bed, zelfs van het mijne, een heldere voorstelling kan ik er niet van maken. Betrokkenheid begint met kennis vergaren, en die kans wordt ons nu geboden, zelfs de Europese media kunnen er niet om heen: Gaza is weer nieuws, en de waarheid drijft langzaam naar boven. Een beetje gerechtigheid voor alle onschuldige slachtoffers. Het al meer dan 60-jarige conflict tussen Israel en Palestina kent eindeloos veel schrijnende verhalen en dramatische gebeurtenissen, en helaas is de vrede nog steeds ver te zoeken. Toch ben ik optimistisch nu, nu dat de wereld wakker lijkt te worden, met een nieuwe president in Amerika, en met een kritische houding vanuit de EU. En wat kunnen wij doen? Wij kunnen onszelf betrekken, ons niet langer onverschillig opstellen, een standpunt innemen. Niet per se voor de een en tegen de ander, laten we gaan voor gerechtigheid, voor humaniteit, tegen alles wat indruist tegen de universele rechten van de mens. En laten we niet langer blind luisteren naar de partijdige leugens vanuit onze overheid, (die gedurende het bloedige offensief in Gaza te laf waren om te spreken van buitensporig geweld) naar de blinde steun die ons land geeft aan de 'enige democratie in het Midden-Oosten'. Dit is wat ik doe, ik lees en nu schrijf ik erover. Het is mijn poging om de aan het licht gebrachte waarheid te verspreiden. Wellicht duiken enkelen van jullie nu de bieb in, of openen de independent.co.uk, of gaan naar wikipedia, of naar youtube.. ieder op zijn manier! Een vonk is al genoeg om een vuur te doen ontbranden. Weer zo'n mooi spreekwoord...
		26 maart 2009 - Oh mijn God
		Dag lieve allemaal, voor het eerst ben ik helemaal niet zeker van wat ik van plan ben online te zetten.. Het voelt krom, zonder lijn, zonder verhaal, zonder clue.. toch doe ik het, al is het al om een discussie aan te wakkeren (al vermoed ik dat mijn schrijfsel ook daartoe niet in staat is..) Wellicht is het een soort niks-tekst.. vooruit, dat moet ook kunnen, toch? Ik kan niet telkens poetische riedeltjes uitpoepen.. Tot snel, warmte en liefs, Rian O Mijn God Al weken worstel ik op dit artikel. Ik kom er niet uit, ben het oneens met mezelf, merk dat er geen clue in mijn schrijfsel zit, dat ik niet weet waar ik heen wil met dit onderwerp. Het is en blijft willekeurig en onsamenhangend. Ik merk dat ik eigenlijk meningloos ben, ook al fascineert het me eindeloos, en vind ik het heerlijk om erover na te denken.. Religie, daar gaan we. Hoe kan je er over schrijven? Het negeren is geen optie, niet als je je begeeft in het Midden-Oosten, waar de naam van God door de taal en de straten klinkt, waar de cultuur met hem verwoven is, en waar de geschiedenis van het Christendom, Jodendom en Islam geschreven werd. Schrijven over religie is heel wat anders dan schrijven over een stad of een verjaardagsfeestje. Het is geen kwestie van impressies neerkrabbelen, feitjes opsommen, een mening geven en het schrijfsel dan voldaan online plaatsen. Het is eerder peinzen, overwegen, schrappen, herschrijven, aanvullen, nuanceren. De zinnen laten zinken, de woorden welbewust wegen. Als je praat over religie, in van die typische verhitte debatten, die op ieder willekeurig moment van de dag op iedere mogelijke lokatie met bekenden of onbekenden plaats kan vinden, (we kennen het allemaal wel) heb je het al snel niet meer over religie is z'n meest pure vorm: de relatie tussen een individu en zijn/haar God. Dan heb je het toch al snel over geschiedenis, over politiek, over machtsstructuren, over culturen en hun tradities, over contrastrerende stromingen en overtuigingen, met daardoorheen geweven het lastig te definieren concept religie. En waar trek je dan de scheidslijnen? Hoe haal je ze dan uit elkaar? Ophef, oproer, felle debatten in Nederland Andries Knevel durft niet meer met stelligheid te beweren dat God de aarde schiep in 6 dagen van 24 uur. Conservatief Christelijk Nederland valt over hem heen. Mijn broer praat, ik luister vol verbazing. Wij kunnen er wel om lachen, ver weg van de EO, de Tweede Kamer en het koude natte Nederland. Zittend in een romantisch klein en rustig café-restaurant net buiten de oude stad in Jerusalem praatten we de uren weg. Willem en ik. Jerusalem is de plek bij uitstek om te praten over religie, Om er over na te denken, bij stil te staan. De oude stad is van ongekende betekenis voor Christenen, Joden en Moslims en alle extremen ontmoeten elkaar hier op deze paar kleine vierkante kilometers. Het is te simplistisch om tegen religies te zijn, daarbij vergetende hoeveel steun en troost het mensen biedt, hoeveel structuur en regelmaat het biedt aan wie daar behoefte aan heeft, hoe goed de morele waarden zijn die de grondslag vormen voor iedere religie, voor het individu en voor een samenleving. Hoe mooi het is om je persoonlijke overtuigingen te delen met vele anderen die hetzelfde geloven, hoe het niet mijn zaak is wat iemand anders wel of niet gelooft, hoe wonderbaarlijk het moet zijn voor gelovigen om te vertrouwen en geven om iets dat ze niet kunnen zien, maar het als echt en waar kunnen accepteren, etcetera. Toch krijg je in Jerusalem al snel een overdosis geloof, waar je van weg wil rennen. Iets dat je doet wensen dat niets in de wereld heilig was, dat er geen heilige boeken van duizenden jaren geleden letterlijk nageleefd zouden worden. De extreme gelovigen in Jerusalem vervremen me, maken van het geloof een carnaval. Israel/Palestina is een religieuze paradox op zich. De (conservatieve, orthodoxe) Joden claimen recht te hebben op het stukje land gebaseerd op Gods' belofte van meer dan 2000 jaar geleden. Meer recht hebben zij, denken ze, dan de mensen die de afgelopen eeuwen het land bewoonden en cultiveerden. Onder de Al-Aqsa moskee liggen de ruines van de belangrijkste tempel en heilige plek voor de Joden. De klaagmuur is de Westelijke muur die deze tempel ooit omringde. Wiens heiligdom is heiliger? Een vraag haast te absurd om je af te vragen, maar we hebben het over Jerusalem, het centrum van de meest centrale problematiek in het Midden Oosten En daarbuiten. Jerusalem, het aardse paradijs. Stad van vrede, een thuis.. Was het maar waar. Nergens anders vind je zoveel soldaten, metaal-detectors, veiligdsheidsprocedures, zoveel zichtbare en ontzichtbare voelbare contradicties. Gisteren las ik dit in de Independent: "Israelis told to fight 'holy war' in Gaza By Donald Macintyre in Jerusalem Saturday, 21 March 2009 Many Israeli troops had the sense of fighting a "religious war" against Gentiles during the 22-day offensive in Gaza, according to a soldier who has highlighted the martial role of military rabbis during the operation. The soldier testified that the "clear" message of literature distributed to troops by the rabbinate was: "We are the Jewish people, we came to this land by a miracle, God brought us back to this land and now we need to fight to expel the Gentiles who are interfering with our conquest of this holy land." Heilige oorlogen, walgelijk, maar ze bestaan, en laten we het niet negeren! Religie als machtsmiddel, religie als excuus voor immoraliteit, een paradox op zich! En dan is er natuurlijk de Islam, daar wil ik het ook over hebben, voor zover ik dat kan. Ik weet enkel wat ik hoor, en zie, heb me nooit genoeg verdiept. Maar ik woon in een Islamitisch land nu, en vele van mijn vrienden zijn moslims.. En god leeft niet alleen in hen, maar ook in de cultuur en in de straattaal van Jordanie. Je hoort hem telkens voorbij komen. In ieder alledaags gesprek valt zijn naam. "Enshallah" (als het god het wilt) verwordt tot misschien of kopelijk. "Alhamdoleleh" (Godszijdank) verwordt tot goed of gelukkig maar. God is cultuur en gewoonte. Vandaag had ik haast, maar voor ik de taxi kon nemen naar mijn bestemming moest ik beltegoed kopen. Ik storm de lokale kruidenier binnen en struikel bijna over de verkoper, die vlak na de ingang zijn gebedskleedje heeft neergelegd.. Haast werkt niet in deze cultuur, het vloeit niet met de rituelen en tradities; Het interesseert de biddenden niet dat alles om hen heen doorgaat en doorleeft, hun gebed is tussen hen en God.. Opgevoed door twee pastors is het respect voor religie ons kinderen met de paplepel ingegoten. Dat klinkt slechter dan wat ik bedoel. Ik ben dankbaar voor de normen en waaren waarmee wij opgroeiden, deels afkomstig uit het Christelijke geloof, en het respect voor andere religies en religieuze overtuigingen dat daarbij hoorde. Ik ben niet gelovig, Ik ben geen atheist, Ik ben een beetje van alles en niets, Ik bid, maar niet tot God (vaak afgebeeld als een oude, witbehaarde man), Allah (nooit afgebeeld, afgezien van de alombekende cartoons) Boeddha Of iemand die een naam of titel draagt. Mijn geloof is van mij, iets tussen mij en wat het dan ook is dat groter is dan deze aarde en alles wat mijn menselijke brein ooit zou kunnen bevatten. Niemand kan mij beledigen in mijn geloof, en ik heb totaal geen behoefte om anderen te beledigen of te bekritiseren... Religies zijn net als culturen, niets is zwart of wit, het is allemaal relatief, en veel te groots en omvattend om simpele uitspraken over te kunnen doen. Laatst had ik een wonderbaarlijke droom, zo een die je nog altijd helder bij staat, een die me met een glimlach deed ontwaken. In mijn droom ontmoette ik Jezus. We liepen samen van een weiland, paarden grazend, paardebloemen, richting een grote oude kerk. Dat was al raar op zich, want Jezus zag zichzelf afgebeeld, en vond dat raar. Myrthe kwam de kerk binnen, ze zag mij met Jezus en zei: Hey, jij bent Jezus! Jezus zei niets, ze bloosde alleen maar en streek met haar linkerhand wat blonde krullenlokken achter haar oren... Oh mijn God, waarschijnlijk zal ik uw aardse wegen nooit begrijpen, en is mijn menselijke brein voor altijd te klein en bekrompen om antwoorden te vinden. Maar dat is niet erg, ik hoef niets te concluderen, ik wil enkel mijn gedachtes laten kronkelen; Het leven is een heerlijke paradox in zijn simpele complexiteit.. Ik zou het niet anders willen.. Alhamdolelah!
		25 maart 2009 - 3 tequila, 4 bier, 5 JB-cola en mijn sleutels aub
		Dag lieve allemaal, Hoe is het in Nederland? Hoe gaat het met jullie? Iedereen die aan het afstuderen is: hoe staan de zaken ervoor?? Spannend allemaal.. Amman is prachtig als altijd. Ik ben ontzettend druk, want ik plan mezelf van ochtend tot avond vol. Maar alles is interessant, en leuk, het bevalt me prima om iedere dag productief bezig te zijn en voldaan en moe in slaap te vallen. De tijd vliegt, het is ongelooflijk dat het al bijna april is! Deze vrijdag heb ik een optreden in een cafe in Amman. Ik en mijn gitaar, heel erg spannend.. Ik grijp alle kansen die ik krijg in mijn 'jaartje weg uit Nederland', en geniet met volle teugen. Ervaring opdoen, dat is mijn hoofddoel hier.. Op zoveel mogelijk interessante fronten. Mijn Nederlands gaat rap achteruit, ik moet soms vertalingen opzoeken op het internet.. belabberd! Gelukkig is mijn Engels goed en groeit mijn woordenschat Arabisch iedere dag. Simpele grammatica pas is automatisch toe wanneer ik spreek en vaak hoef ik niet eens hard na te denken voor ik mijn zinnen vorm in een alledaags gesprek.. De dans/theater voorstelling waarin ik deelneem is qua inhoud absurd, maar de choreografie is uitdagend en mooi; ik dans weer volop tango! Morgen hoop ik eindelijk mijn column online te kunnen plaatsen waar ik de laatste 14 dagen al op het zitten ploeteren... ik heb hem er uit moeten persen, en ben er nog steeds lang van zeker van.. voor vandaag even een makkie.. en wel verrassend, denk ik.. zon vanuit Amman, liefs van mij, Rian 3 tequila, 4 bier, 5 vodka/red-bull en mijn sleutels aub Langzaamaan krijg ik de smaak te pakken. Ik voel mezelf groeien achter de bar, biertjes tappen, graaien in de ijsbak, afrekenen met credit-cards, zwaaiend met flessen sterke drank, terwijl ik babbel met mijn gasten aan de bar. Vodka 7 up? Welke vodka wil je? Stoli, Ernistoff, Absolute, Russian Standard....? Het voelt stoer, om aan deze kant van de bar te staan, eindelijk! In Nederland werd mij altijd gevraagd om mijn ervaring, die ik niet had, en daar hield het op. In Jordanie krijg ik nu eindelijk de kans, en sta ik sinds kort bekend als de dansende bardame, stilstaan op lekkere ritmes lukt me al jaren niet meer... Veel bars en cafe's kent Amman niet, afgezien van de hotel-bars liggen alle cafe's op een kluitje in mijn buurt. Op loopafstand van het conservatieve downtown zuipen rijke Ammaners en vele toeristen en buitenlanders hun salaris weg. Drinken kan enkel als je geld hebt, want voor een glas wijn betaal je standaard zo'n 5 euro, net als voor een groot glas bier. Het frapante is echter dat de Ammaners meestal voor de vele sterkere dranken gaan, het is niet zozeer een sociaal drankje doen als zo snel mogelijk dronken worden... Ik schenk cocktails, in van die grote bierglazen, die voor zo'n 70% uit sterke alcohol bestaan; het wordt genuttigd als water! Daarna wil men een paar shotjes, misschien een corona, en dan weer terug naar de cocktails. De rekening aan het einde van de avond reikt gemakkelijk tot boven de 50 euro per persoon. Geen punt, men trekt de portemonnee open en tipt gul! Meer dan de helft van de mensen die ik ken in Amsterdam komt oorspronkelijk uit Zeeland; ik stond altijd versteld van hun verhalen over experimenteel drug-gebruik tijdens hun jeugd in deze 'saaie, stille, afgelegen' provincie. Het alcohol-gebruik in Amman doet me hieraan herinneren.. Velen drinken niet, vele anderen drinken stiekem, in huizen en auto's en alleen in vertrouwd gezelschap. De rest zie je terug in La Calle of een van de andere bars; veeeeel bekende gezichten, dezelfde soort eigenschappen. Merkkleding, dure sigaretten, overhemden, laptops, chique schoenen, parfums.. Groepen zijn vaak gemixt, de meisjes in korte rokken, diepe decollote's, veel make-up, onhandige kleine handtasjes.. Zij kunnen net zo hard drinken als de mannen, ik sta versteld van hun weerstand; alleen buitenlanders gaan heel soms onderuit, de Arabieren blijven staande.. Drinken is deel van onze Nederlandse cultuur. Een biertje drinken na het werk, wijn bij het uit eten gaan, champagne als er iets te vieren valt, donderdagavond uitgaan, indrinken voor een concert. Als je niet drinkt, worden er wenkbrauwen gefronst. Het is sociaal, het is gezellig, en totaal geaccepteerd. Prachtig, maar het heeft ook zijn nadelen. Dat zie ik nu pas, nu ik hier al een poos woon. Nooit zie ik vechtpartijen op straat, geen buitensporig asociaal gedrag in publieke plekken, geen drama's.. Alcohol is een niet geaccepteerd verschijnsel buiten de deuren van de huizen en cafe's in Jordanie. Men gedraagt zich keurig buiten! Alcohol is totaal geintegreerd in onze cultuur, daarom zijn de negatieve bijwerkingen ook openlijk zichtbaar voor iedereen... De straten van Amman zijn 24 uur per dag rustig en veilig, alhoewel.. er is 1 groot drankprobleem hier; Het is walgelijk en onacceptabel! Aan het einde van de avond, wanneer er afscheid genomen is en betaald is, vertellen ze me dat ze prima in staat zijn om te rijden, of zelfs dat ze beter rijden wanneer ze gedronken hebben (!), vragen ze buiten om hun autosleutels, wordt de auto keurig voorgereden, stappen ze moeizaam in, draaien de volume-knop omhoog, giechelen ze, en scheuren ze weg in het holst van de nacht..
		8 maart 2009 - Wildplassen
		Dag lieve allemaal, Dankzij de nobiles nominatie lijken normale dagen en gebeurtenissen opeens de moeite waard om uit te werken tot schrijfsels. Dan zet ik mezelf achter een computer, probeer de details te herinneren, vergelijkingen te leggen en verder te komen in het ontwikkelen van mijn schrijfstijl... Ze stuurden me een stembutton, die ik op mijn web-page kon plaatsen, maar helaas is dat onmogelijk op de waarbenjij.nu blogs.. geen snelle manier om je stem op mij uit te brengen dus, maar mocht je de moeite willen nemen hier nogmaals de link: www.nobiles.nl/bloggen (categorie best geschreven) Blind stemmen is tegen mijn principes, Persoonlijk vind ik met name de blogs van Anne erg luchtig en grappig. Maar mocht je op mij willen stemmen, mag dat natuurlijk ook. Hoe meer fans, hoe meer vreugd! Help Rian aan een laptop!! woehoe.. Het is zomer in Amman, Al7emdolelah (oftewel, Godzijdank!) Het leven lacht me toe, Liefs en warmte voor iedereen, Rian Wildplassen Een volwaardige natuurliefhebber ben ik nooit geweest, al heb ik soms mijn momenten. Dat ik me een wil voelen met de natuur, dat ik gras wil ruiken, dat ik het ritselen van bladeren wil kunnen horen, dat mijn handen door de aarde willen wroeten, dat ik fruit van de bomen wil plukken, wil leren over verse wilde kruiden, dat de geur van schapenstront een welkome gast is, dat ik vliegen en bijen voor lief neem, en me heen en weer laat wiegen door het ritme van de wind Ik hou van het stadsleven. Hoe romantisch een boers bestaan me soms ook lijkt, een simpel en tijdloos bestaan, ver weg van de comspolitische hectiek en drama van mensheid opeengepropt, of opeengestapeld in huizen, flats, appartementencomplexen, straat na straat, blok na blok, wijk aan wijk, kilometers lang, de stad past mij, absorbeert mij, en roept mij keer op keer terug. Amman en natuur gaan niet goed samen afgezien van wat zielige uitgedroogde parkjes, een paar boompjes her en der, onkruid en wildgroei in verwaarloosde tuinen, op stukjes niemand-land naast steile binnendoor-trapjes, kent de miljoenenstad slechts 1 groot en mooi park. De charme van Amman zit hem niet in de stadsplanning, maar in haar menselijke chaos, in haar bruisende ritmes, die doorklinken door de nacht in haar onvoorspelbare karaktertrekjes binnen haar voorspelbaarheid. Zonder stad voel ik me rusteloos... Voorbij de universiteit, voorbij de achterstandswijken van Sweileh, voorbij de universiteit van Salt, kronkelt de weg naar het noorden. Hoe verder we rijden, hoe groener het landschap. De velden, bergen en dalen strekken zich uit een adembenemende lapjesdeken typisch jordanees, maar nog altijd verrassend verrassend voor mij. Weinig bebouwing, veel bomen. Er wordt gepicknickt in de schaduw. Kinderen spelen in de brandende zon. Kuddes schapen grazen de uren van de middag weg. Voorbij de grote weg een kronkelpad in, links, rechts, omhoog en omlaag gaan we. Bloemen! Gele kleine bloemetjes, rode klaproosjes, paarse bloemen, witte bloesems.. We arriveren. Een boerderij met een gigantische tuin. Olijfbomen, citroenbomen, amandelbomen, spinazie, tijm, bloemen, kronkelpaadjes, een gigantische eikenboom, een veranda... Gelegen op een heuvel, omringd door grove rotsblokken, dappere bomen die vechten tegen de felle windvlagen en de groenheid en frisheid van wilde natuur na een fikse portie regen. Ik inhaleer pure schone lucht, en hoor een denderende stilte, ongekend in Amman. Mijn haar danst in de wind, mijn fototoestel maakt overuren. Ik voel me artistiek geinspireerd. We laden de auto uit, dekens, brood, de gitaar, twee djembe's, twee fluiten.. mijn vrienden installeren zichzelf op het dak van de boerderij, ik loop het terrein af. Ik hou van samen zijn, meer dan alleen zijn. Ik hou van de stad, meer dan van de natuur. Maar het contrast is zo groots, zo tekenend, dat het onvermijdelijk is, lekker is, perfect is.. Ik loop de heuvel op, sta stil om alles in me op te nemen, om te ervaren hoe vol ik ben van wat mijn zintuigen binnenkrijgen.. Ik zoek een mooie schuilplek, en vind de perfecte boom. Al meer dan een uur hou ik mijn plas op, heb ik naar dit moment toegeleeft. Ik maak mijn riem los, laat mijn spijkerbroek zakken, kniel, en doe wat ik soms zo enorm mis, het ultieme een-met-de-natuur gevoel: ik luister naar het water dat op de droge aarde klettert, en voel me bevrijd, licht en gelukkig,
		1 maart 2009 - Properrrrr
		Keuzes en zelfdiscipline. Ik wil het allemaal, maar is dat wel echt mogelijk? Ik heb deze week twee nieuwe baantjes aangenomen. Nu heb ik er drie. Plus de universiteit. Ik hoor mijn vaders' stem: "niet te veel hooi op je vork nemen..." Ik wil het proberen, want het is allemaal te juist voor woorden. 1. ik werk sinds 2 weken achter de bar in een heel modern en gezellig cafe op 5 minuten loopafstand van mijn huis. Een gezellig cafe is al apart in Amman, een vrouw werkend in een bar al helemaal. Het bevalt me prima! 2. Volgende week begin ik administratief werk voor een nieuw talencentrum in Amman. Voor 6 uur werk per week krijg ik in plaats van een salaris 6 uur prive-Arabische-les. Samen met Rose, mijn kamergenootje en beste vriendin hier. Te gek! 3. Vanavond heb ik mijn eerste repetitie voor een nieuw stuk. Een nieuwe regisseur, een interessant concept. Het wordt een theater/dansvoorstelling, met tango, moderne dans en tap-dans, en ik ben een van de weinige spelers die ook tekst heeft, in het Arabisch wel te verstaan! Ik heb hier in Amman een verdomd intelligente vriend aangesteld als persoonlijke mentor. Alles op tafel gelegd en besproken. Hij was het met mij eens dat het te veel zou zijn, maar het feit dat ik nu niet kan kiezen wat ik moet laten vallen hoeft mij er niet van te weerhouden om het niet allemaal te proberen. De antwoorden komen vanzelf. Volgens hem. Ik ga zijn advies honoreren.. En daarnaast blijf ik schrijven... althans, ik ga het zeker proberen.. Het regent in Amman zoals het pleurt in Nederland. De straten zijn er niet op gebouwd, al onze schoenen zijn doorweekt.. Mocht de zon schijnen in Nederland, gelieve mij een paar stralen te sturen... Hoop dat alles goed gaat met iedereen in Nederland.. Liefs, Rian Hieronder een wellicht verrassend feit over de gemiddelde Arabier.. zo zie je maar weer! Properrrrrrrrr De rommeligheid van de straten doet anders vermoeden. De trotoirs met ongelijke stenen, sigarettenpeuken verstopt in de kieren Katten klimmend over de open afvalcontainers Lege koffiebekers, tissues, plastic zakken, folders en flyers, snoepverpakkingen, blikjes pepsi, half opgegeten broodjes falafel Alles wordt achteloos op straat geworpen en leeft een dwarrelend bestaan op het ritme van de windvlagen Het doet me denken aan die adembenemende scene uit “American Beauty” waarin de buurjongen een minutenlange dansende plastic zak vastlegt op camera. De zak danst en zweeft in cirkels, telkens weer opsteigend en neerkomend. In locale restaurants wordt volop mansaf gegeten, de bekendste traditionele Jordanese maaltijd. Veel Ammaners prakken de gele rijst met witte saus en kip of lam tot een kleffe bal om ze daarna in de mond te werpen. De botten worden op een hoop gestapeld naast het bord. Toiletten zijn een ramp. Zelfs in de meest luxueuze spots ontbreekt standaard toiletpapier Is er wonderbaarlijk wel toiletpapier aanwezig dan staat er een emmertje naast Want daar moet het papier in, doorspoelen is taboe Daar is de afvoer niet op gebouwd ... Deuren die niet op slot kunnen Natte vloeren Een klein kraantje met daaronder iets wat lijkt op een watergieter Na vier maanden durf ik eindelijk iemand te vragen hoe het nu precies werkt, dat kannetje en dat kraantje “Je vult het kannetje, giet het water in je handen en...” Juist. En dan heb ik nog niets gezegd over de geur! het doet zo anders vermoeden! Arabieren hebben smetvrees ze zijn zeer hygienisch en properrrrrr er kan van de vloer gegeten worden de kiertjes worden wekelijks gemopt. Staan ze in een comfortabel huispak, Broekspijpen opgerold, emmers water kieperend op de vloer de hele boel alweer schoon te vegen. Afwasmiddel is niet schoon! De kopjes en borden worden afgespoeld voor ze in het rekje geplaatst worden.. Schone voeten, weer zo’n ding. Loop je met je blote voeten door je eigen huis.. Mag niet van hen, krijg je vieze voeten van! Fine (het bekendste tissue-merk hier), is een ge-Arabiseerd woord Een van de weinige Engelse woorden die geheel geinfiltreerd zijn in het alledaagse taalgebruik. (Fe Fine? Heb je een zakdoekje?) Niet zonder reden. Niet alleen in restaurants zijn zakdoekjes deel van het standaard meubilair, Ook in IEDERE huiskamer, in IEDER café, IEDERE auto, politiebureau en taxi staat een doos vol tissues. Handig! Zeer properrrrrr Wanneer ik kleren koop en ze draag zonder ze gewassen te hebben, trekt men een walgelijk gezicht. Wanneer ik een dag niet douche maakt dat mij zeer smerig.. Wanneer je als vrouw niet AL je lichaamshaar (behalve hoofdhaar, natuurlijk) systematisch verwijdert, is dat zeer onhygienisch en een Groot Probleem. Liever een overdosis parfum dan een snufje lichaamsgeur… Zeer properrr. Iets te, voor mij. Ik hou van schoon, maar ook van een beetje rommel. Een beetje normaal, zonder obsessie En als het dan toch allemaal schoon moet, Kunnen we dan niet beginnen met de wc’s……?
		26 februari 2009 - Theo en Yazan
		Snel twee nieuwe berichtjes achter elkaar. En er staan er nog een paar in de rij/was/maak... Zeer binnenkort dus nieuw nieuws vanuit/over Amman. Wat is er aan de hand!?!? ... Erg impulsief schreef ik mij een paar weken geleden in voor een blog-competetie, onder het mom van 'de kans te krijgen meer gelezen te worden, en meer feedback te ontvangen'. Eregisteren werd ik verrast door een mailtje van de organisatie, waarin ze mij op de hoogte stelde van mijn nominatie.. Een professionele jury heeft uit alle aanmeldingen (geen idee hoe veel dat er zijn, dus wellicht zegt het niet zo veel) drie genomineerden gekozen.. waaronder dus, ik! Stemmen kan vanaf 1 maart via www.nobiles.nl/bloggen Ben met name blij dat mijn inpiratie opeens is begonnen te vloeien als een hete waterval. En een beetje trots ben ik ook wel. Toch op de goede weg, zullen we maar zeggen. De komende tijd dus waarschijnlijk veel nieuwe 'columns', 'kijkjes' op mijn midden-oosterse leventje.. kijk maar of je het bij kan houden! nou vooruit, nog een beetje zon dan vanuit Amman (volgens mij kunnen jullie het wel gebruiken) Liefs, Rian p.s. de volgende tekst wil ik graag opdragen aan mijn lieve vriendinnen Anna en Shirley, met wie ik (schandelijk! sorry..) tot nu toe nog geen contact had opgenomen.. Deze is speciaal voor jullie! Ik denk aan jullie..en aan Theo natuurlijk.. Theo en Yazan Het is 17 februari. Ik ontvang een berichtje uit Nederland. Anna en Shirley, vlak voordat de voorstelling van Theo Maassen begint.. Theo Maassen is The Man, hij is een held, een ware kunstenaar, mijn absolute nummer 1! Mijn lieve kleine vriendinnetjes zitten in Den Haag, op rij 1. Naast hun zit een onbekende derde, de gelukkige die mijn plaatsje mocht nemen. Even zit ik met mijn hoofd helemaal in Nederland.. Maar ik ben niet in Nederland, ik zit in de service-taxi, met Rakaan die ik zover heb gekregen mee te komen. Alleen gaan is ook zo triest.. We zijn onderweg naar het AlBalad theater, waar ik een paar maanden geleden intensief stage liep. Van Faisal, de technicus, hoorde ik dit ik deze avond niet mocht missen. Samen met professionele technici heeft hij tientallen lichten gepositioneerd, en het theater omgetoverd tot een pop-tempel. Het doet me even denken aan de Paradiso, maar er is geen bar, er mag niet gerookt worden, het is 7.30, en natuurlijk beginnen de bands niet op tijd.. We zitten ten slotte in Jordanie, waar tijd alleen iets zegt tijdens de ramadan. "Er is blijkbaar behoefte aan, dus wie zijn wij om daar niet aan te voldoen" Geniaal, Theo Maassen, messcherp, geengageerd, betrokken.. Cynisch, maar welke scherpdenkende geest is dat niet tegenwoordig.. Alsof cynisme symoniem staat voor intelligentie. Jammer, maar gedeeltelijk waar, nietwaar? Ik vraag me af wat zijn tag-line dit maal is.. Ik mis mijn lieve vriendinnetjes, Zouden ze door de maestro uit het publiek gepikt worden..? Ik gun het ze! wij zijn zijn grootste fans.. Share3 962 (straat 962) verschijnt uiteindelijk op het podium. Er wordt gejoeld, meegerapt op de beat van de Jordanese rappers. Rappen in het Arabisch klinkt goed! Ze hebben de snelheid, de rijm, pakkende thema's; vooral het nummer over Gaza maakt indruk. Blijkbaar zijn het beginners, maar je zou het niet denken. Er wordt gebounced op het ritme. Het theater, van oorsprong een bioscoop, dat gebruikt wordt voor voorstellingen, discussie, forums, expositie-ruimte, is een nachtclub geworden.. De temperatuur loopt op, jassen, tassen, truien en sjaals liggen in hoopjes op de vloer, tussen de dansende menigte De rappers zijn slechts het voorprogramma. Om 8.45 treedt de band van Yazan Al Rossan aan. Een voltallig, goedlachs gezelfschap, bestaande uit de zanger en gitarist Yazan Al Rossan, een drummer, een bassist, een saxofonist, een electrische gitarist en een pianist. Zodra ze beginnen te spelen bruisen de ritmes de zaal in. 4 eetlepels reggea, een halve liter salsa, 3 schepjes funk, een snufje rock en een kilo Arabische teksten. Stilstaan is onmogelijk. Niet lachen ook. Niet meedoen aan de makkelijk-mee-te-zingen coupletten is taboe. De zanger maakt grapjes tussendoor, er wordt geimproviseerd met nieuwe teksten, jams, maar altijd keren ze weer terug, vinden ze elkaar weer en breien ongelooflijke eindes aan ieder juweeltje.. De nummers blijven hangen. Enorm uitbundige kwaliteit, ze zouden zo op Festival Mundial, of Sziget de hordes publiek aan het swingen kunnen brengen. Een massa die als een golft, extatisch gevoel, jezelf in het geheel verliezen.. Internationale competenties, maar dat alles in de Jordanese straattaal, en over hun cultuur en bestaan. "Ya salaam, Kol shey tamam, ma fe masare daiman safran" ("O mijn God, alles is ok, er is geen geld, altijd blut" Dit alles onder een vrolijk reggea-deuntje.. Even sijpelt Theo mijn hoofd weer in. Oh, ik wou dat ik in Den Haag was, Hij gaat vast weer een vals, maar hilarisch liedje zingen.. "In Afrika daar smaken rauwe bonen nogal zoet omdat er altijd ergens wel een hongersnoodje woedt je zit dan psychologisch net iets sneller in een dal daarom zeg ik Afrikaantjes vier toch ook eens carnaval!" Aan Yazan's stem kan hij niet tippen, die spant vanavond de troon, van hoog tot laag, fluisterend tot pompend, traag tot spastisch snel. Tintelende melodien.. Om 10.30 is het afgelopen, de tijd is gevlogen. Ik sta weer buiten, trui, jas en sjaal weer aan. Fris is het, maar mijn hoofd gloeit nog. Theo, lieve meisjes, wat was ik er graag bij geweest.. Het was vast prachtig, en niet te vergeten.. Live-muziek is altijd leuk, ook als het slechts matig is, of als alweer dezelfde uitgekauwde gouden klassiekers uit Amerika naadloos gekopieerd worden.. Iets origineels, swingends en muzikaal indrukwekkends als Yazan Al Rossan en zijn band had ik niet eerder gezien in Jordanie.. onvergetelijke avond gehad.. De glimlach die ik droeg van de service-taxi tot mijn huis, tot in mijn bed, in mijn dromen, en tot de universiteit de dag daarna en de dagen daarna (Sterker nog, ik bruis nog steeds!) maakte gelukkig veel goed... (Heb je facebook? liedjes van Yazan al Rossan zijn daar te beluisteren! Anders even googlen. Absoluut de moeite waard! Maar weet, live zijn ze nog tien keer beter.. )
		26 februari 2009 - Happy Birthday!
		Hallo allemaal, Morgen gaat het sneeuwen in Amman, zijn de voorspellingen. Vandaag schijnt de zon, gisteren was het bewolkt. In Jordanie lijkt februarie zijn staart te roeren.. Gelukkig ligt de zomer om de hoek, ik kan niet wachten.. Mijn leventje gaat zijn gangetje, al gaat het veel beter dan dat dat klinkt.. Universiteit, uitstapjes, nieuw baantje (snel meer daarover), te gekke nieuwe mensen ontmoet, speel weer veel gitaar, lekker eten en koken, broer gezien in Jerusalem (ook daarover meer binnenkort.. ), culturele evenementen bezocht, krant gelezen, etc... ach, je weet wat ik bedoel, alledaags geluk! Vette Zonnestralen vanuit Amman, het gaat jullie goed! liefs, Rian Happy Birthday! In ons huis zijn de Jordanezen inmiddels in de meerderheid. Met zijn vijven delen we 3 slaapkamers. De consequenties zijn niet gering. Zodra we opstaan spreken we Arabisch. We worden gedwongen de keuken brandschoon te houden. Arabische liederen schallen uit de luidsprekers. Ik moet keer op keer Zombie zingen, de Jordanese 'jeugd' is geobsedeerd met dit nummer. We hebben opeens 4 traditionele koffie-kannen en drinken veel te veel koffie. De woonkamer is altijd gevuld met rook. Zodra een van ons het huis verlaat checken we bij iedereen of ze iets willen; "kan ik iets voor je meebrengen?" (Bedak Shey?) Feestjes hebben een geheel nieuw karakter.. Vorige week was Rakaan jarig, hij werd 22. Samen met Achmed deelt hij de grootste slaapkamer in ons appartement. Als ik om 8 uur terug kom van de opening van een nieuw theater heb ik al 3 gemiste oproepen van hem. Hoe durf ik te laat te komen?! Van buiten hoor ik stampende Arabische ritmes. De onderbuurvrouw staat voor haar deur, starend naar boven. Ze vraagt of er een trouwerij gaande is. Er klinkt gejoel en geklap. Gelukkig kan ze er om lachen. In het trappenhuis klinken de melodien hol en luid. Het feest is al bijna op zijn hoogtepunt. Binnen tref ik ongeveer 15 Arabische jongens, en een vermoeide Rose. De jongens proberen elkaar aan het dansen te krijgen, niemand lijkt er echt zin in te hebben, toch staan er een vijftal ongemakkelijk te bewegen op de 'dansvloer'. Rakaan glimlacht van oor tot oor, hij is in zijn element. Even verdwijnt hij in zijn kamer om terug te keren met een andere outfit. (Blijkbaar al voor de tweede keer) Er wordt cola, miranda (fanta) en 7up gedronken, sigaretten verdwijnen als sneeuw voor de zon. Rose en ik ontsnappen aan de veel te luide muziek door een paar kleine boodschappen te doen. Als we terug komen staat de woonkamer vol met eten; taart, rijst, broodjes, pudding, popcorn, cake, etc. Iedereen staat om de tafels heen. Wij zijn net op tijd.. Het licht gaat uit, de kaarsjes op de taart schijnen het enige licht in de duisternis. Even is het stil en weten we niet wat er nu gaat gebeuren. Het cliche der cliches Muziek als uit een verjaardagskaart Hoge synthesizers, geen bas, kinderstemmen Ik ken dit lied! Op de meest onverwachte momenten wordt het donker in restaurants en cafe's, staan een groepje mensen op, verschijnt er een werknemer, (soms verkleed in een afschuwelijk clowns-costuum) waarna, enkel een paar secondes later, dit lied uit de luidsprekers schalt. Vrienden en onbekenden klappen op het ritme, anderen kijken geirriteerd weg. je koopt de gebrande cd voor een prikje in de down-town.. Rakaan's vrienden blijkbaar ook. Afwisselend in het Engels en Egytisch Arabisch klinkt het Happy Birthday, het herhaalt zichzelf veel te vaak... Wij klappen onze handen rood. Daarna worden we gedwongen te eten. "Ik heb al gegeten" het mag niet baten.. De pudding verstop ik onder de tafel.. Om elf uur is het verjaardagsfeestje afgelopen. Zijn vrienden druipen af. Het was mijn eerste Jordanese verjaardagsfeest. Op de dag dat de ex van Rose zijn verjaardag vierde zat ik in een repetitie voor mijn theaterstuk, maar blijkbaar was het een exacte kopie... Dezelfde ongemakkelijkheid. Iedereen moet dansen, maar niemand die echt wil. Veel en veel te veel eten. Het past niet in je maag, maar je moet. En lekker is het ook wel... Met de Jordanezen in de meerderheid kruipt hun cultuur nu ook ons huis in. Het Westen leeft enkel nog in onze slaapkamer, daar kunnen we ons soms verstoppen, verschuilen, of wroelen in de vertrouwdheid.. het haventje dat we eigenlijk nauwelijks nodig hebben, liever dompelen we ons onder koppeltje duikelen in het onbekende, het andere.. Bijna iedere dag staan we verbaasd, worden we verrast, soms irriteren we ons, maar we leren, niet alleen de taal, maar ook het alledaagse iedere dag leren we meer en meer...
		9 februari 2009 - Amman. waarom toch?
		Meteen maar iets positiefs er achteraan. Een ode aan deze stad die mij al maanden in zijn ban heeft. Doorreizende toeristen snappen het vast niet, veel moois en ouds heeft Amman niet. Vooral veel hetzelfde, veel auto's, veel mensen, veel alledaagsheid. Zelf kan ik mijn vinger ook niet op de schoonheid van het hier leggen, het nauwelijks beschrijven. Het is zo! Voor mij is deze stad prachtig, en mijn bewondering is nog nooit verbleekt. Vergeet niet dat jullie allemaal van harte welkom zijn om een bezoekje te brengen, mocht je het allemaal met eigen ogen willen zien.. Fijne week allemaal! Liefs Waarom toch? Zodra het vliegtuig onder de wolken duikt en de donkere stad onder mij verschijnt met duizenden gele lichtjes gaat mijn hart sneller kloppen Zodra ik het vliegtuig uitstap en de chaos van het vliegveld ruik en zie, de eerste woordjes Arabisch hoor die ik ook nog eens kan verstaan Ben ik weer thuis Tientallen Maleizische vrouwen met hoofddoekjes zijn me voor bij het visum-loket Een bekende aanblik, ze komen met velen om hier te werken in het huishouden van rijke families. Een paar Jordanese mannen staan aan de balie, soms roepen ze een naam waarop een van de vrouwen, met haar blik naar de grond gericht haar paspoort kan komen afhalen. De politiemannen glimlachen vriendelijk naar ze. Blijkbaar moet ik naar een andere rij; niks staat hier aangegeven, het gaat allemaal maar zijn beloop De gesnorde politieman glimlacht wanneer ik hem in het Arabisch antwoord, Had ie niet verwacht. Ik moet 50 minuten wachten op de bus die al klaar staat maar pas om 8 uur vertrekt. Maakt niet uit. Ik lees in mijn boek en praat soms met de buschauffeur. Amicaal. Hij let op mijn tassen als ik binnen koffie koop en sjouwt mijn tassen even later de bus in. Hoeft niet, zeg ik nog, reizend door Duitsland naar Muenster Flughaben droeg ik ze ook zelf! Het mag niet baten. Koud is het niet, mijn jas en wintertrui heb ik uitgedaan. We rijden over de duistere ‘airportstreet’ richting Amman, razend langs plekken die mij al als bekend voorkomen. Even doezel ik weg, wanneer ik mijn ogen weer open zijn we al in het centrum. De zevende cirkel, de zesde cirkel, de vijfde cirkel, de vierde cirkel… Ik stap hier uit, mijn tassen worden uit de bus gedragen. Naast mij wappert de Nederlandse vlag, ik sta naast de ambassade. Overal waar ik kijk zie ik prachtige uitzichten, ongeveer hetzelfde overal. Bergen vol huisjes en lichtjes. Alle huisjes ongeveer dezelfde zandkleurigheid tussen de huisjes, trappen, gebouwen en enkele bomen door overal dezelfde soort rommelig aandoende rotsen en stenen. Waarom toch? Waarom vind ik de aanblik hiervan zo innemend dat ik mijn ogen er niet vanaf kan houden. Een lege taxi toetert en stopt. We babbelen terwijl ik hem naar mijn huis instrueer. De radio speelt een mooie Arabische klassieker. Ik luister vol bewondering. Moe ben ik niet meer. Bijna thuis, we rijden langs mijn groenteman, mijn broodman, mijn alcoholman, een van de lekkerste houmous-tentjes in amman, links de hoek om. Ik sjouw mijn tassen de trap van mijn huis op, open de deur En ben eindelijk weer thuis. Mijn bed, mijn kledingkasten, mijn keuken, mijn waardeloze douche Van opluchting wil ik springen en zingen Zittend op het balkon, starend over de slapende stad Heldere nacht, een paar fonkelende sterren Neem ik genoegen met het geluksgevoel hier te zijn, Ook al weet ik niet waarom. nieuwe foto's geplaatst! uploaden duurt lang, dus binnenkort meer.. hier de link: http://www.flickr.com/photos/27596830@N05/
		9 februari 2009 - Liefde in het midden oosten, een donker sprookje
		Dag lieve iedereen, Een van mijn goede voornemens voor de komende paar maanden hier in Jordanie is om vaker en regelmatiger te schrijven. Graag wil ik jullie meenemen naar dit land en deze cultuur door het aan jullie te beschrijven, maar makkelijk is dat niet, merk ik. Ik had een heel aantal onderwerpen op het lijstje staan en was niet van plan om over het onderstaande verhaal te schrijven, maar had er opeens erg veel behoefte aan. het is eindelijk een scherp voorbeeld van een groot cultuurverschil tussen Nederland en hier. Het is een persoonlijk verhaal, en is niet algemeniserend bedoeld, maar het is me wel echt overkomen dus daarom de moeite van het beschrijven waard. Begrijp het niet verkeerd, het gaat prima met mij. ik ben weer begonnen met de universiteit, heb leuke theater en muziekprojecten staan voor de komende tijd en breng veel tijd door met goede vrienden, de echte vrienden.. Liefde? even niet nu. Gelukkig blijft er nog heeeeeeel veel moois over.. Zon (hoera!) vanuit Amman!! Rian p.s. volgende column is weer ouderwets fris, zonnig en positief! Liefde in het midden oosten, een donker sprookje Gevaarlijk onderwerp, zeer gevoelig ook Ontzettend gelaagd, maar diep verstopt onder de verbloeming en gewoondoenerij De weken van geluk sluimeren voorbij en dan opeens de schok Ik zie nog steeds enkel het topje van de ijsberg, en kan er met mijn hoofd niet bij Een cultuur-clash op de meest gevoelige plek van je lichaam Persoonlijk opeens, maar het moet even Niet alles hier is mooi en makkelijk Onder de ogenschijnlijke zachtheid en glimlach van de Arabier schuilen zijn eigen stille motieven Ik was stom, hij was gemeen en fout Maar daar verander ik nu niets meer aan Ach, het is al weer voorbij, het probleem ligt niet meer bij hem Overal waar ik ga kom ik mezelf tegen Mijn spiegelbeeld grijnst naar me Ook al zou ik nergens anders willen zijn dan hier Deze heuvelende stad die ik steeds beter leer kennen de zon plooiend over de oneindige rits huizen Ik ben even de weg kwijt God wat was ik naief En dankbaar als ik daar altijd voor geweest ben, nu is het mijn vijand Mijn schaduw trapt op mijn tenen Hij pakte mij mijn respect af en liep dwars over mij heen En ik liet hem En hoe win je het terug? Hoe ga je verder? Ik was zo verliefd, en hij ook Dacht ik Wij waren zo vanzelfsprekend, zo natuurlijk en makkelijk Dacht ik En zeiden zij zijn vrienden, collega’s, mijn vrienden, iedereen een zachte, lieve, oprechte man Geluk in een notendop Geen wolkje aan de lucht Soms hoor ik over het Westerse stereotype dat sommige mensen hier bij zich dragen Dat wij meisjes blijkbaar heel makkelijk zijn, dat wij onze benen spreiden voor wie maar wilt, dat wij geen liefde maar enkel sex kennen, enzovoorts Nee, maar mijn situatie was anders Ik had hem als vriend leren kennen, en we werden verliefd En zijn vrienden waren ook niet zo plat, het waren kunstenaars, vrijdenkers, romantici Zij geloofden in de liefde tussen hem en mij, de pure versie Zij mochten mij voor wie ik was, om wie ik echt was Zij werden ook mijn vrienden, oprecht Altijd paraat voor een kop koffie, een goed gesprek, open en eerlijk Dacht ik En ik mocht ze zo.. Bedrogen ben ik Door hem Door hen Door mijn eigen naiviteit Het was geen liefde, het waren geen vriendschappen Het was niets echts, het was een spelletje Een kamer die opeens tijdelijk blijkt te zijn Sta je op straat Jammer, game over, Sorry dit is onze cultuur O, en zijn vrienden stonden klaar om mij op te vangen toen ik viel Van de gelukkige berg in het dal der verwarring Ze troostten mij en ik liet mij troosten Niet beseffende toen dat ook zij de lucht zo helder hadden doen lijken Dat ze mij blind de berg van de liefde hadden laten beklimmen, hoger en hoger Terwijl ook zij het wisten En hem al die tijd een hand boven het hoofd hielden Na drie maanden koek en ei Zei hij Ik ben verloofd, als ik niet met mijn verloofde trouw verbant mijn familie me traditionele uithuwelijking meisje ontmoeten contract ondertekenen alles nog van voor hij mij kende al die tijd geweten dat hij moest trouwen Bek vol tanden en hart vol verdriet Maar ook pijn voor zijn lot, begrip voor zijn draaikonterij, Hoe maak je zo’n keuze, tussen liefde en je familie…? Ik leefde met hem mij, Gaf hem tijd om na te denken, om een keuze te maken Uiteindelijk, na twee weken stuurde hij per sms dat hij graag vrienden met me wilde zijn, maar dat hij zo snel mogelijk zou gaan trouwen Dat was het Het einde Ik aanvaarde de situatie Wou hem alleen nog wat dingen vragen Waarom iets beginnen als het gedoemd is te eindigen? Hoe kon je zo tegen me liegen? Wie ben jij eigenlijk? Wat nu? Hij zweeg Zo vertrok ik naar Nederland Duidelijkheid, dat wel, maar geen overzicht, geen inzicht, geen rust in mijn hoofd Met de tijd komt de bezinning Het zinkt in Dat ik naief was om te denken dat hij me zag voor wie ik was Dat ik nog steeds worstel terwijl hij over me heen liep, mij achterliet en besloot dat ik het contact met hem niet mocht verbreken(om mijn eer redden)omdat hij me voor was Dat ik blijkbaar een makkelijk en smakelijk tussendoortje was En dat ik mijn zelfrespect verkocht voor de prijs van het geloven in de goedheid van ieder mens en mijn blinde vertrouwen op mijn instincten Dat hij goed was Dat hij lief was Dat ook hij een slachtoffer was Waar was ik op het moment dat de leugens eindelijk de waarheid inhaalden? De ruines van dat alles liggen hier Ik kan er niet omheen Ik dacht dat liefde universeel is En dat is het waarschijnlijk ook wel Maar iedere cultuur in zijn eigen taal Het wordt geleefd, ervaren en genoten For the time being maar nooit meer besproken De stilte vertelt alles hier Blijkbaar Sorry, dit is onze cultuur Sorry, ik snap er niets van
		2 januari 2009 - Faisal's view
		Faisal's view Vlak voordat ik mijn huis verlaat om het zojuist geschreven artikel over Gaza online te zetten gaat de deurbel. Faisal! Al eerder schreef ik over Faisal, ik werkte met hem in het Al-Balad theater. Ik ben zijn zus, hij is mijn broer. Ook al ziet hij er soms stoer uit en heeft hij jaren gebokst, hij is zo zacht als boter en gevoelig zoals maar weinig mannen in het bijzijn van vrouwen durven te tonen. Vandaag is hij geheel in het zwart gekleed, hij draagt een Palestina-sjaal en in zijn hand de Palestijnse vlag. Hij komt rechtstreeks van een grote demonstratie in Amman waaraan ook o.a. de koning en koningin van Jordanie deelnamen. Vrijwel meteen gaat het gesprek over Gaza. Hij is compleet overstuur. Hij ratelt en zegt dingen die ik nooit zou verwachten van hem te horen: "Als Jordanie in oorlog met Israel zou gaan zou ik meevechten", "ik wil al mijn bloed doneren, zodat ik kan sterven voor Palestina". Zijn ogen zijn rood van de tranen en zijn lijf staat stijf. Hij is rusteloos en zijn stem slaat soms over. Faisal's moeder komt uit Palestina. Oorspronkelijk woonde zij met haar familie in khalil (nu Israel). Een deel van de familie vluchtte in de oorlog naar Jordanie, een ander deel eindigde in Gaza. Vanochtend hoorde Faisal's familie in Jordanie dat de broer van zijn moeder samen met zijn vrouw en drie kinderen zijn omgekomen zijn bij de Israelische aanvallen. Geen van hen is Hamas-gerelateerd, maar het strookje land is te dicht bevolkt; een gerichte aanval op een politiebureau, een overheidsgebouw, een universiteit, een moskee of wat dan ook richt automatisch ook schade toe aan de woningen eromheen. Dit is slechts 1 verhaal, in het half Palestijnse Jordanie ondergaan veel families hetzelfde lot. Faisal is zo'n zacht en lief persoon dat zijn woede een tekenend voorbeeld is voor de averechtse werking die de Israelische aanvallen in zowel Gaza als de rest van Arabische wereld hebben. Het is lang geleden dat de 'Arabieren' zo verenigd en eensgestemd waren, in de verafschuwing van wat er in Gaza gebeurt. Als Faisal al de wapens op wil pakken, hoe agressief moeten de agressievelingen dan wel niet zijn?! En is het niet logisch dat door de aanvallen waarbij veel te veel onschuldige mensen het leven laten in Gaza zelf steeds meer mensen bereid zijn tot de strijd over te gaan? De hele regio lijkt aan een zijden draadje te hangen, vooralsnog houdt de Arabische politiek zich in (Godszijdank) en blijft het bij het verafschuwen van het buitensporige geweld, maar hoe zit het met het volk? Hoe lang zullen de Arabieren en alle Palestijnse vluchtelingen in de omliggende landen toekijken terwijl honderden Gazanen het leven laten. Slim zal het niet zijn om de strijd met Israel aan te gaan, zeker niet, zo ver heb ik Faisal ook na een lang gesprek. Dat het alleen maar tot veel meer doden en leed zal lijden is duidelijk. Tegelijkertijd begrijp ik in wat voor onmogelijke situatie de Palestijnen in Jordanie zich bevinden. Het conflict tussen Israel en Palestina duurt al 60 jaar. Oorlogen, intifada's, de nakba, de bezetting, de onderdrukking, de vluchtelingen-problematiek, de muur, en dan nu dit. Wordt het dan nooit beter? En wanneer wordt de wereld wakker en gaan we ingrijpen? (deze column schrijf ik namens Faisal en met zijn toestemming.)
		2 januari 2009 - Kaarsen voor Gaza
		Lieve vrienden, klasgenoten en familie, Allereerst wil ik jullie allemaal een inspirerend, succesvol, mooi en gelukkig nieuwjaar wensen! Voor jullie allemaal ook een eigenzinnig goed voornemen voor het nieuwe jaar: Er zijn dingen die je altijd al hebt willen doen, maar je denkt dat het niets voor jou is, of dat het te moeilijk is, of dat het te veel tijd gaat kosten, of dat het al te laat is, etc. etc. Het goede voornemen zal zijn om te proberen hierin een start te maken of een poging te wagen. Zet je stoute beentje voor en ga ervoor! Bij mij hier in Jordanie is veel gebeurd, en tegelijkertijd is het een beetje hetzelfde liedje: veel gestudeerd, het land afgereisd naar de woestijn, de dode zee, petra, Salt (wat een mooi land is dit toch!). Ook tien dagen in Damascus geweest om deel te nemen aan een internationaal theaterfestival daar. Ik speelde een rol in de Jordanese voorstelling. Prachtige stad, heel veel theater gezien, nieuwe mensen ontmoet en heeeeel veel Arabisch gesproken. Nieuwjaar in Jordanie was triest. Meer dan de helft van de bevolking is oorspronkelijk Palestijns en het land is in diepe rouw. Alle feesten voor nieuwjaar waren afgelast. Kleine huisfeestjes, onder andere in mijn huis waarin afwisselend de lach en de traan regeert. Vol schok lees ik de kranten de afgelopen dagen over de luchtaanvallen op Gaza. Het verschil tussen de berichtgeving vanuit 'het Westen' en 'het Midden Oosten' is groot, vanuit hier kan ik niet begrijpen dat de internationale gemeenschap Israel zijn gang laat gaan. Blijkbaar ziet de situatie er vanuit Europa en Amerika er heel anders uit. Al weken was ik van plan om over Gaza te schrijven, nu heb ik dan eindelijk de daad bij het woord gevoegd. Kaarsen, bloed en gebeden voor Gaza Los van de vraag wie er begon Los van de vraag wie er schuldig is Los van de algehele complexiteit van de geschiedenis en huidige situatie in Israel en Gaza Zaterdagmiddag zit ik samen met Myrthe en Roeland in het books@cafe in Amman. Myrthe is net teruggekomen van haar bezoek aan de hamam. Roeland leest in de rough guide of Jordan over de geschiedenis van het land, ik doe mijn huiswerk voor zondag. Morgen behandelen we nieuwsartikelen uit Arabische kranten. Iedere week bestudeer je 1 artikel, en praat erover in de klas. Meestal kies ik een klein artikel in de cultuursectie van de krant, over een voorstelling, muziek, een uitgekomen boek of gedichtenbundel of een interview met een kunstenaar. Bladerend valt mijn oog op een artikel dat mij erg vrolijk stemt: Onder internationale druk heeft de Israelische regering de grenzen naar Gaza geopend voor goederen. Het strookje land met ruim 1.5 miljoen inwoners zat al weken afgesloten van de invoer van eten, gas, medicijnen, en andere essentiele goederen. NGO’s in Gaza schreven alarmerende rapporten over de humanitaire crisis die op hand was vanwege alle ontbrekende middelen, de problemen met het drinkwater, half de bevolking afhankelijk van voedselhulp die niet meer de strook in mocht en slechts 6 uur electriciteit per dag. Het artikel is niet heel lang, maar het kost mij altijd veel tijd om alles te begrijpen en woorden op te zoeken in het woordenboek. Na ruim anderhalf uur ben ik bijna klaar en besluit ik even pauze te nemen. Het Books@cafe is op 5 minuten loopafstand van mijn huis en een perfecte plek om te studeren. Ze schenken heerlijke American coffee in grote mokken en je krijgt gratis refills. Op de achtergrond muziek van Norah Jones, Ella Fitzgerald, Louis Armstrong of iets in die stijl. Binnen een paar computers met gratis internet. Na het checken van mijn mail check ik The Independent, een goed geschreven Engelse krant met veel artikelen over het midden-oosten. De voorpagina luidt: Israel opent aanval op Gaza, 140 doden. Ik krijg kippenvel, een suis in mijn oor, de muziek hoor ik niet meer. Ik geloof niet wat ik lees, net las ik nog Israel de grenzen had naar Gaza had geopend! Weken al wil ik schrijven over Gaza, ik volg de situatie via blogs, columns, brieven en artikelen. Ik maak me zorgen. Journalisten werden al een paar weken niet meer toegelaten in de openluchtgevangenis, net als diplomaten van de EU en vanuit Gaza komen steeds meer alarmerende berichten over de crisis in de strook. Aan mijn water voelde ik al dat er een storm op komst was… Vandaag is het dag 7 van de aanvallen op Gaza. Meer dan 400 Gazanen zijn dood, meer dan 1700 gewonden, ziekenhuizen zijn te klein en er is een schaarste aan medicijnen en materieel, vele families zitten zonder huis (en het is koud hier ‘s avonds), mortuaria die te klein zijn om de doden te herbergen, een groeiend tekort aan voedsel. Gekte. Waanzin. Gisteren heb ik bloed gedoneerd. In de bloedbank is het druk, ik moest ruim 2 uur wachten. Van oud tot jong stromen de mannen en vrouwen binnen. De dokters werken overuren en af en toe wordt een container vol bloed naar buiten gedragen. De naald is dik en pijnlijk, na afloop van de donatie ben je licht in je hoofd, maar niemand twijfelt of aarzelt. Ze nemen een halve liter bloed van iedereen, want ook daaraan is een tekort in Gaza. Los van de vraag wie er begon, wie juist is, wie terroristisch is: Meer dan 50% van de bevolking in Gaza is kind. Wegkomen uit Gaza is onmogelijk, vluchten kan niet, het gebiedje is aan alle zijden afgesloten. In Gaza wonen studenten als ons, moeders als onze moeders, vaders als onze vaders, etc. Bij hen sta ik stil. Voor hen wil ik bidden ook al weet ik niet tot wie. De behoefte om te bidden is groter dan existensiele vragen omtrent God. Voor hen rouw ik, net als iedereen in deze regio. Voor de onschuldigen die gedood worden of gewond raken, of nu al een week dagelijks oog en oorgetuigen zijn van het verpletterende geweld. Ik kan me er weinig bij voorstellen behalve dat het een hel moet zijn. Thuis brand ik kaarsen, want het is tenslotte kerstmis, het is nieuwjaar, het is feest. Ook staan kaarsen symbool voor hoop (en laten we hopen dat het nieuwe jaar vrede en stabliteit zal brengen voor de hele regio), en het troost mij bij de gedachte aan de tragedie in Gaza waarvoor ik mijn ogen weiger te sluiten. (meer lezen?? www.independent.co.uk Goede columns van Robert Fisk of: http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/johann-hari/johann-hari-the-true-story-behind-this-war-is-not-the-one-israel-is-telling-1214981.html)
		25 november 2008 - Smelten in het theater
		Lieve allemaal, Daar ben ik dan weer! Met eindelijk verslag van de voorstelling waarover ik eerder al schreef en die nu gelukkig achter de rug is. Ik haal adem. Ben vanavond uren bezig geweest om mijn nieuwe foto's uit te zoeken, maar heb nu geen tijd meer om ze allemaal online te zetten.. ik post alleen een paar van mijn stuk en de groep acteurs waarmee ik de afgelopen paar maanden gewerkt heb.. Hoop dat alles goed gaat bij jullie. Lieve klas, hoe gaat het met de voorbereidingen voor het afstuderen?? ik ben zo benieuwd naar de paden die jullie inslaan.. wow, heel veel sterkte allemaal!! Lieve iedereen van buiten mijn klas, ik hoop dat jullie lekker bezig zijn! Amman is mooi als altijd, maar langzaamaan steeds kouder en donker vanaf 17.00u! maakt niet uit, de lichtjes 's avonds zijn betoverend en reiken ver, van berg tot berg.. Overdag schijnt de zon, ik stuur jullie de laatste stralen! Smelten in het theater De voorstellingen beginnen of te vroeg of te laat of worden op het laatste moment gecanceled. In de zaal staan minstens 5 camera’s opgsteld en fotografen lopen schaamteloos af en aan. Het publiek komt en gaat wanneer het wilt, brengt kleuters mee, en vergeet massaal de ringtone op silent te zetten. Schaamteloos, maar geamuseerd. Wordt de voorstelling gewaardeerd dan volgt na iedere scene applaus. Er wordt smakelijk gelachen, hard gehoest, soms gegapen of gezucht. Eerlijk en open. Soms respectloos soms vol lof. Staande ovaties. Het Arabische theaterfestival in Amman loopt op zijn einde. Ondanks de taalblokkade heb ik zoveel voorstellingen als mogelijk bezocht. Uit Jordanie, Palestina, Syria, Tunesie, Egypte, Irak en Algerije. Varierend tussen oersaai, slecht verstaanbaar, uberklassiek en spannend, pakkend, grappig en ijzersterk krijg ik langzaamaan een indruk van het gangbare theater in het Midden-Oosten. Het is ontzettend leerzaam. Wanneer je je niet richt op het verhaal en de tekst, valt je pas op hoe belangrijk alle andere facetten van het theater zijn. Je proeft het verschil tussen goed en slecht acteren, je bent je heel bewust van het ritme van een voorstelling, je waardeert of mist verrassingselementen, je ziet het licht door vele scherpere ogen, analyseert de visuele aspecten van de voorstelling, je luistert naar de stemmen en proeft het geheel. Ik maak aantekeningen, alles is bruikbaar; dat wat we op het puntje van mijn stoel doet zitten en dat wat me doet gapen. Concrete antwoorden heb ik niet, maar ik weet nu met welke vragen ik in de toekomst rekening moet houden… Na afloop van de voorstellingen praten acteurs en regisseurs uit de internationale scene en zijn ze volop aan het netwerken. Ons kent ons voor velen, een reunie van weleer, het is een klein wereldje. Middenin dit wereldje dwarrel ik rond en pik mijn graantje mee. Sommigen herkennen me van de openingsvoorstelling, ze doen imitaties, geven kritiek of complimenten en vragen door. Iedere dag zie ik ze weer in het grootste theater van Amman en de gesprekken worden steeds langer, plezanter en minder formeel en plastisch. En opeens kon ik communiceren in het Arabisch. Wanneer het begon kan ik me niet herinneren, maar ik maakte een klik en snapte hun gesprekken ineens. Woorden blijven opeens plakken in mijn hoofd zonder dat ik weet waar ze vandaan komen, elke dag groeit mijn schat. Mijn hemel, het gaat sneller dan verwacht, het gaat zo veel beter dan ik had durven dromen! Ik voel me niet langer ongemakkelijk met mijn magere vocabulair en grammaticale fouten, ze begrijpen me! We kunnen praten! Soms spreek ik een uur lang geen engels, of enkel sporadisch.. De laatste paar weken voor de voorstelling zijn zwaar en geladen. De spanning stijgt, we zien elkaar te vaak en te lang, de regisseur is een arrogante perfectionist. Hij blijft herhalen dat wat hij zegt tijdens het werk niet persoonlijk is, maar zuigt het bloed onder mijn nagels vandaan met zijn kinderachtige persoonlijke feedback op de acteurs die physiek gezien langzaam uit elkaar vallen. Hij gaat te ver, hij wil te veel. En toch blijf ik, soms met moeite maar met steeds meer doorzettingsvermogen. Ik weet dat de voorstelling goed is, vernieuwend, spannend en onbegrijpelijk; iets geheel nieuws voor het standaard Jordanese theaterlandschap. We maken twee nieuwe scenes, de eindscenes, en ik ben er helemaal weg van. De eennalaatste scene is een compilatie van solo-scenes gebaseerd op alle andere scenes van het stuk, plus een zelfgeschreven monoloog. Stuk voor stuk vertellen ze een verhaal, niet letterlijk, maar voor ons is het het verhaal van al het werk van de afgelopen maanden. We zijn er trots op. De laatste scene is gestoord maar prachtig, we hebben allemaal een lamp boven ons hoofd (zit vast aan een soort rugzakje) en hebben allemaal een reeks van 15 bewegingen (tableaux vivants), gedeeltelijk gebaseerd op fragmenten uit de andere scenes. Het begint in een hele trage slowmotion. Langzaamaan versnellen de bewegingen, een bombastische tune van Tom Waits wordt langzaam ingefade. Sneller, sneller, sneller, sneller, tot het punt waarop de muziek hysterisch wordt en wij ook. 40 seconden lang complete hysteria en chaos. De bewegingen gaan snel en ongecontroleerd, geschreeuw en gekrijs. Wij, met zijn zessen, samen kunnen we het, doen we het en houden we het vol. Alles, alles wat je nog in je hebt er uit gooien. Freeze. Stilte. Klik klik klik de lampen een voor een uit. Donker. We zijn de openingsvoorstelling, het publiek barst uit zijn voegen. De zaal is rumoerig, maar steeds stiller, afgezien van het applaus na iedere scene. De televisie is er, de media, de internationale theatercast. Gedrild als we zijn in de weken voor de voorstelling overstroom ik niet van de zenuwen, sterker nog, ik heb enorm veel zin en behoefte om eindelijk te kunnen presenteren en om dit project goed te beeindigen. De foutjes zijn miniscuul en irrelevant, we doen het beste wat we kunnen. We zijn dankbaar voor het denderende applaus maar krijgen niet alles mee, te overweldigend, te vermoeid. De dagen daarna wordt er veel geschreven over de voorstelling. De regisseur krijgt veel kritiek op zijn postmoderne keuzes en de betekenis van zijn stuk (wat wil je ons nu eigenlijk vertellen?), maar ook is er veel lof voor hem en voor ons. De voorstelling was ontzettend energiek en rhytmisch en visueel gezien van hoge kwaliteit. Ik ben trots op zijn keuzes en sta compleet achter het resultaat van zijn werk. Het publiek werd de mogelijkheid geboden om zelf een betekenis aan het stuk te geven, zelf te kiezen waar je wilt kijken, en wat je wilt horen. Een stuk met veel impressies maar zonder verhaal en personages. Een stuk als een symphonie die heel veel oproept zonder dat je precies begrijpt waarom. Na afloop wordt, zoals gehoopt, volop gediscussieerd. Ik heb mijn leven terug! Zo voelt het. Maanden niet uitgegaan, niet gedanst, geen piano gespeeld, nauwelijks mijn vrienden gesproken en niet geschreven. Ik ben er weer en geniet volop van al mijn tijd hier. Dit keer weet ik het zeker: wordt snel vervolgd!
		19 oktober 2008 - Van Ramadan tot nu, een lange reis...
		Eindelijk, daar ben ik dan... Van Ramadan tot nu, een lange geschiedenis… Waarom is het zo dat stiltes lastiger te worden zijn naarmate tijd verstrijkt en de noodzaak om te schrijven alleen maar toeneemt…? Hoe kan ik zo in elkaar steken dat ik in al mijn vezels en vaten voel dat ik wil en moet schrijven, en dat ik alleen maar meer kan uitstellen. Morgen zeg ik tegen mezelf, morgen doe ik het echt… Lieve vrienden, familie en klasgenootjes, sorry.. mijn stilte is lang en veel te lang geweest.. natuurlijk heb ik duizenden redenen, maar ze zijn excuses, zoals altijd.. mijn laptop is gestorven (dat klinkt dramatisch, en dat is het ergens ook aangezien al mijn bestanden en foto’s vergaan zijn als sneeuw voor de zon). Volgende week wordt hij gereincarneerd, gelukkig, zonder laptop voel ik me technologisch verlamd. Geestelijk verlamd door het vasten. Door honger en dorst elke dag hondsmoe en strontmelig. ‘s ochtends vroeg naar de universiteit, zonder koffie wel te verstaan, en met een droge korrelige mond ‘s middags gaan slapen. Wakker worden na en paar uur, om geweldig avondeten te koken, iedere dag weer een feest. De groenten in het winkeltje om de hoek ogen onweerstaanbaar lekker. We koken iedere dag veel te veel eten, niet erg want voor 5 uur ‘s ochtends ontbijten we en warmen we de restjes op. we eten ons ontbijt op het balkon, in het donker, frisse lucht, gekletter van potten en pannen uit de huizen om ons heen. Het is heerlijk om met zovelen samen te vasten, het dagelijkse ritme is idioot, maar je doet het met z’n allen… waar normal gesproken overal mij heen, de hele dag door, sigaretten opgestoken worden, ruik je nu nergens rook overdag. Restaurants en cafés zijn gesloten tot zonsondergang, en als je geen Ramadan doet verberg je je eet en drink-activiteiten voor het publieke oog. ‘s avonds, als de imam begint te zingen is het ultieme moment van de dag bijna daar. We vullen glazen met water en ijs, dadels gereed, het eten moet alleen nog op smaak gebracht worden. Ik voel me licht en zwaar tegelijkertijd (‘the unbearable lightness’), kan niet meer helder denken, alles wordt ontzettend grappig. Dronken van de dorst. Na het “Allah Akbar” drinken we het water dat lekkerder smaakt dan ooit tevoren (iedere dag weer!) en vieren we het genot van eten. Bijna iedere dag hebben we gasten, voor de verandering zijn ze altijd op tijd. Rond zonsondergang zijn de straten van Amman stil en verlaten. Het was een fantastische ervaring om mezelf voor de uitdaging van een maand vasten te stellen, samen met Rose (mijn Australische huisgenootje), en het zonder falen te volbrengen. Moeilijk? Ja, maar ook weer niet. Je doet het gewoon, en je doet het samen. Iedere dag heb je hetzelfde ‘lijden’ en hetzelfde ‘genot’. Aan het eind van de maand ben je blij dat het afgelopen is, ook al vind je het jammer. Na het grote suikerfeest, wat met name inhoudt dat je heel veel eet en drinkt en slaapt en feest, keert het Jordanese leven langzaam terug naar zijn vertrouwde vorm en ritme. Volgend jaar als ik terug ben in Nederland ga ik het weer doen, dat weet ik zeker. Niet omdat ik moslima ben, maar omdat het ontzettend leerzaam en interessant is. Omdat je iedere dag worstelt en overwint, omdat eten nooit zo lekker smaakte, omdat je nooit zoveel tijd in liefde in het koken stopt als dan, en omdat het vasten je verbindt aan vreemden die exact hetzelfde ondergaan… De Arabische taal is nog veel lastiger dan ik verwacht had. De intake-test heeft mij veel hoger geplaatst dan ik kan bijbenen, maar mijn lerares is ontzettend goed en elke dag begrijp ik meer. Ik zit in level 4, (uit 6 levels) en er wordt in mijn klas enkel Arabisch gesproken (het officiele, literaire, klassieke Arabisch). Bijna iedereen in mijn klas heeft al een paar jaar Arabisch gestudeerd aan een universiteit, mijn gebrek aan basis is soms overduidelijk, maar met de hulp van vrienden en zelfstudie gaat het steeds beter. We lezen teksten, maken oefeningen, hebben conversatie-lessen, luisteroefeningen, presentaties en lezen een heel moeilijk boek. Ik geniet enorm van de uitdaging die deze studie en taal mij biedt, de focus ligt weer even helemaal op mijn brein die zichzelf in bochten wringt en knarst onder de druk van alle nieuwe informatie. Na schooltijd spreek ik ook steeds meer Arabisch, met verkopers, vrienden, taxi-chauffeurs, etc. maar dan altijd in de straattaal, dat op vele fronten drastich verschilt van het geschreven Arabisch. Eigenlijk leer ik dus twee talen tegelijkertijd, wat weldegelijk verwarrend is, maar tegelijkertijd erg effectief en uitdagend. Ik geniet ervan! Overdag peinig ik mijn hersenen, en ‘s avonds ben ik physieker dan ik voor lange tijd geweest ben. Sinds vorige maand heb ik iedere dag 3-5 uur repetities voor een toneelstuk dat zal spelen op het internationale Arabiche theaterfestival in Amman volgende maand. Meer dan 20 voorstellingen uit Jordanie, Libanon, Syrie, Irak, Palestina en Egypte zullen gratis te bezichtigen zijn in het grootste theatre van Amman. De repetities voor het stuk zijn heel zwaar en veeleisend, en samen met de regisseur maken wij als spelers het stuk van a tot z. De voorstelling heet “chained dreams” en we spelen onszelf; we werken aan de vertaalslag van onze dromen en gekte naar physieke scenes. Er zijn scenes waarin ik Nederlands spreek, het idee is dat het niet gaat om het letterlijk weergeven van onze dromen, maar een blik te gunnen in onze binnenkant. Veel van de oefeningen die we doen herinneren me aan de Katarina-lessen uit jaar 1 van de theateropleiding, waarin he took draaide om het herkennen en loslaten van patronen, het controleren van je lichaam zonder snelheid en flexibiliteit te verliezen en ‘body-contact’. Waar ik in jaar 1 zwaar sceptisch tegenover deze werkwijze stond, heb ik nu besloten om er maar volledig in te duiken. Het is vermoeiend, verrassend, leerzaam en enerverend; langzaamaan ben ik weer bijna net zo lenig als jaren geleden toen ik veel danslessen volgde. De groep spelers is te gek en zeer gedreven. De regisseur is ontzettend streng en hard, wat soms goed is, maar andere keren het bloed onder mijn nagels vandaan zuigt. Ik leer hoe ik wil regisseren door de ‘fouten’ die ik hem zie maken; dan bedenk ik me: zo wil ik nooit met mijn groep omgaan. Het is wel heel erg intensief; vandaag is de eerste dag zonder repetities sinds aeid (het einde van de Ramadan), normaal gesproken ben ik nooit meer een avond vrij. Geen concerten, geen bioscoop, geen etentjes, geen puf, geen tijd.. Toch wel fijn als alles over een dikke maand achter de rug is, dan ga ik het wat rustiger aan doen.Wat wel erg fijn aan het project is, is dat het tevens mijn bijbaan is, ik krijg er voor betaald! Bovendien lijken er balletjes te gaan rollen, ik ontmoet andere grote regisseurs, word gevraagd voor nieuwe projecten in de toekomst, heb vorige week wat liedjes opgenomen in een officiele studio en in mij borrelen ook nieuwe ideeen op. Theater voelt voor mij nu als het lezen van literatuur, zonder dat het op een verplichte lijst staat. Ik kies zelf wat ik wel en niet wil, alles mag en niets hoeft. Tegelijkertijd blijf ik doorleren en groeien; het theaterwereldje staat alles behalve stil voor me. Het gaat goed met me! Ik voel dat ik een hele goede keuze gemaakt heb door hier terug te keren dit jaar. Ik ben heel gelukkig met de mensen om mij heen, het land waarin ik verblijf, mijn huisje hier, de schoonheid van het impulsieve en spontane dat ontstaat en groeit, het studeren, het leven… Ik vind het belangrijk om nogmaals sorry te zeggen voor mijn lange stilte. Met name voor iedereen die mij de afgelopen maand emails gestuurd heeft, zo ontzettend lief en warm. Met name jullie ben ik een excuus verschuldigd, en een dankjewel. Hoe fijn ik het ook heb hier, het is hartverwarmend om te lezen over Nederland, school, jullie verhalen en belevenissen, en ik ben ontzettend dankbaar om in twee landen zo’n rijk leven te mogen leven en ik kan niet wachten jullie weer te zien in januari (dan kom ik een paar weken terug!!). Deze ‘blog’ die eigenlijk geen blog mag heten is bedoeld om iedereen tegelijkertijd een update te geven, en eindelijk antwoord te geven op vragen die jullie stelden in jullie emails. Persoonlijke reacties op jullie emails zullen volgen, wala! (beloofd in arabisch) Lieve allemaal, het ga jullie goed! Ik stuur jullie de laatste paar zonnestralen vanuit Amman, binnenkort wordt het ook hier winter.. Wala, binnenkort foto’s hier of op mijn flickr-account, ik loop achter met alles en kan niet alles tegelijkertijd… Rian P.s. deze blog is veeeeeeeeeeeeeeeeeel te lang, dat weet ik, als het me lukt om het beter bij te houden zullen de volgenden behapbaarder zijn!
		10 september 2008 - Van Amsterdam naar Ramadan
		Van Amsterdam naar Ramadan - een ode aan mijn land mijn land, vol met fietsen, groen, water mijn land, georganiseerd tot in de puntjes, gestructureerd, nauwkeurig mijn land, gele nachtverlichting boven de grachtjes, een sprookje haast mijn land, slapen in de intercity, stilte waar ik hem zoek mijn stad, zo mooi wanneer de koude regen omlaag klettert, het IJ oogt speels mijn stad, zoveel eendjes in de parken, overal wel een festival aan de gang, bruisende terrasjes mijn stad, rokende oude mannetjes in de entree van de lunchcafe's, bellende hysterische tienermeisjes mijn stad, papa's met zoonlief op de pond, samen houden ze de paraplu vast mijn stad, mijn stadsgenoten, in zoveel kleuren, uit zoveel culturen, met zoveel talen mijn lieve vrienden.. o, waar moet ik beginnen.. mijn lieve, lieve vrienden, wat ben ik dankbaar voor jullie steun wat ben ik blij met jullie betrokkenheid, jullie vertrouwen, jullie geduld meer nog dan sterk voel ik mij gesterkt, door jullie die liefde die ik jullie al lang geleden stiekem en stilletjes verklaarde is luid en jubelend beantwoord ik ben zo blij met jullie. lieve klas, bladerend door jullie prachtige boekje schoten de afgelopen drie jaren aan mij voorbij; wat hebben we veel gedaan! wat zijn we al ver gekomen! wat ben ik diep en oprecht op jullie gesteld.. wat zijn jullie lief! mijn lieve gezin, mijn ouders op schiphol, voor de zoveelste keer laten zij mij gaan ze zwaaien me uit, wensen me succes, onvoorwaardelijke steun in een pure vorm mijn zusje die helemaal naar Amsterdam reist om mij een dik uur te kunnen zien, afscheid nemen.. alweer.. wat ben jij toch lief, zusje! mijn broer die mij de sleutel tot zijn huis geeft en al zin heeft om mij op te komen zoeken zijn trots overschaduwt zijn twijfels en zorgen deuren stonden voor mij open overal was ik welkom ik genoot van jullie gastvrijheid, jullie nieuwsgierigheid, jullie verhalen ik ga mijn weg ik vlieg, kilometers hoog voor het eerst neem ik foto's van wolken, en de zon die heel dicht bij lijkt.. even niet denken, bij het gevoel blijven het gevoel voelen mijn wezen wezen in al zijn rust en explosiviteit. mijn land ligt plat onder mij, groen, georganiseerd, prachtig mijn voeten stonden op deze grond, te kort deze keer ik mis de regen nu al vandaag ben ik begonnen aan de ramadan mijn hoofd doet pijn, maar water, na 15 uur zonder, smaakt goddelijk de stad is zichzelf gebleven, en zittend op mijn balkon weet ik het zeker hoe jammer ik het ook vind om jullie allemaal achter te laten mijn land, mijn stad, mijn familie, mijn vrienden, mijn klas, mijn Nederlandse leventje, al mis ik jullie nu al, het is goed zo Rian ------------------------------------ Dag lieve allemaal, vandaag mijn test gehad op de univeristeit, morgen het resultaat. Volgende bericht word een zintuiglijke beschrijving van de ramadan.. Smile Ik moet nog een beetje (terug)wennen hier, maar eigenlijk ben ik al weer thuis.. Dank jullie allemaal voor de afgelopen paar weken, ik heb het nooit eerder zoooo naar mijn zin gehad in Nederland.. echt waar! zon vanuit Amman
		19 augustus 2008 - Ik en Amman
		Ik en Amman Volgroeid met de straten, gewend aan de manier van groeten Vrede voor jou, voor jou ook vrede.. ik weet waar de service-taxi's me kunnen brengen; voor 25 cent met 3 andere meelifters rechtsstreeks naar mijn huis. ik kan de lezen waar de bussen naartoe gaan, zelfs als het schrift sierlijk en eerder onleesbaar was. Ik weet waar ik mijn verse groenten en fruit kan kopen, waar ik lekker uit eten kan, waar ik goede boeken kan vinden, waar het tweede-hands meubilair te koop is. Volgroeid met de zandkleurige gebouwen, die alle heuvels en bergen geel kleuren. Langzaamaan krijg ik greep op de geografie van de stad; hier de eerste cirkel, daar de tweede, derde, vierde, vijfde, zesde en zevende. Hier het oude stadscentrum (ook wel downtown genoemd), daar de universiteit en de grote winkelcentra. Geen enkele taxi-chauffeur probeert me nog af te zetten; blijkbaar weten ze wel beter. Volgroeid met het gemak waarop alles op zijn gemak gaat en tijd geen punctualiteit kent. Gewend aan de fonkelende sterrennacht vanaf mijn balkon en de maan die langzaam voorbijtrekt. Gewend aan het "Welcome to Jordan" van alle kanten en de vriendelijke doch doordringende staar van de Jordanese man. Ontspannen onder het zingen van de imam om 4 uur 's nachts; ik word wakker en weet, ik hoef nog lang niet op te staan.. Vol van de trapjes, de short-cuts, de bergen, de adembenemende panorama's. Ik zwem in de houmous, eet vers gebakken platte ronde brood en ben verslaafd aan water. Iedereen praat met iedereen, en ik ben nooit bang. Nooit bang in deze veilige haven. Ik zuig me vol met verhalen, en mijn God wat lach ik veel. Ik word omringd door prachtige mensen, die me overal mee willen helpen en met wie ik in korte tijd volgroei.. Ik ben vol van deze stad, waar de stenen stemmen hebben, iedere straat zijn eigen geur heeft, en iedere vreemdeling zijn eigen verhaal. Zoet en bitter, met een lach en een ingehouden traan. Trotse mensen, gastvrij, behulpzaam, sociaal. Deze regio heeft mijn ogen geopend, mijn nieuwsgierigheid opgeslokt en me in een wildwaterbaan gegooid. Ik zwem met de stroom mee en laat me gewillig meevoeren. Het water proeft nieuw maar vertrouwd, het omarmd me en al mijn zintuigen. Vanaf dag een ben ik thuis, en ik raak alleen maar thuiser. Alles gaat snel sinds ik hier verblijf en alles is anders nu. In mijn verhalen lazen jullie mijn observaties, ervaringen en bedenkingen. Ik probeerde mezelf soms weg te schrijven uit de columns, om het beeld van dit land en de regio meer tot zijn recht te laten komen. Terecht werd ik door goede vrienden op een gegeven moment gewezen op het feit dat ik een halve waarheid schreef. Want alles hier had op effect op mij, en ook ik veranderde in de stroming van het nu... In de wirwar van de stad en het moment werd ik hopeloos verliefd. Ongevraagd, onverwacht, onontkenbaar en ongenadelijk. Liefde kent geen grenzen, geen logica en geen genade. Ik moest eerlijk zijn, ik moest hard zijn, ik moest de consequenties onder ogen zien. Gevoelens van liefde geven nieuwe dromen en hoop, en voelden als vreemdgaan. En dus moest ik kiezen. Ik zat al in de stroming, ik kon niet meer terug. Ik heb mijn mannetje na vier en een half jaar verlaten... Bizar allemaal, en heftig, maar onvermijdelijk.. Gaandeweg bracht de stroming mij naar Palestina; het land waar ik zo veel over gelezen had, en door de media ook zo mijn beelden van had. Wat ergens te verwachten viel gebeurde, ik raakte diep onder de indruk en diep geinspireerd door dit land. De complexiteit, gelaagdheid en ontelbare paradoxen vormen een onuitputtelijke uitdaging voor mijn brein; de cultuur is traditioneel maar ook heel luchtig, sociaal en bruisend. Ik vond een nieuw puzzelstukje voor mijn toekomst, een stukje duidelijkheid. In dit land wil ik theater maken, maar me ook laten inspireren. Het verhaal van dit land moet zijn weg naar Nederland vinden, het liefst via de kunsten. Ongedwongen, genuanceerd, estetisch. Lieve vrienden, familie, klasgenootjes en anderen, laat ik het nu maar gewoon schrijven, zwart op wit: vannacht vlieg ik terug naar Nederland, maar mijn verblijf thuis zal slechts van korte duur zijn. In september vlieg ik terug om een jaar lang Arabisch te leren aan de universiteit van Jordanie. Het jaar daarop wil ik afstuderen met een stage in Palestina en een voorstelling over Palestina. De beslissing is vrij drastisch maar klopt precies; ik volg mijn gevoel en mijn verstand en de stroming waarop ik meezeil en die onbeschrijflijk juist en goed voelt. Het gaat ontzettend goed met me. Ik sprankel, fonkel, straal en lach. Ik heb het gevoel dat ik het pad dat ik ben ingeslagen moet volgen... Ik spreek jullie allemaal heel binnenkort, vind het fijn om weer terug te gaan.. en fijn dat mijn afscheid hier van korte duur is.. Zon vanuit Amman p.s. geen tijd om een spelling-controle te doen.. ik moet mijn bus halen.. ik ga vliegen!!!
		14 augustus - Jeruzalem
		Jeruzalem. Dwalend door het oude stadscentrum voel je de generaties van ver geleden, die hier tevens geleefd, gelopen en gedwaald hebben. Hun voetstappen lijken nog door de overdekte wandelpaden te galmen. Ze lopen naast me, ik hoor de kooplui van eeuwen geleden, ze schreeuwen om hun koopwaar aan de man te brengen. Met karren vol brood en fruit, en kuddes schapen en geiten, stentjes met glaswerk, edelstenen, kledij, vis. Hier en daar bedelaars, maar ook verhalenvertellers, straatmuzikanten, buikdanseressen. Ik hoor het schuifelen van lederen sandalen, en kinderen die met blote voeten door de straten rennen. Ik hoor het zingen van monniken, het weergalmen van de roep van de imam voor de moskee. In mijn hoofd zie ik de mannen voor me, in lange donkere gewaden; hun gezichten ongewassen. Jaja, een hoog Alladin-gehalte heeft mijn voorstelling van toen wel, romantisch ook. Ongelooflijk om te realiseren dat Jezus hier heeft gelopen, zeulend met zijn kruis. Veronica op de hoek van een nauw straatje met een doek om het zweet van zijn hoofd te vegen. Meer dan 2000 jaar geleden. De stad is vele malen veroverd, heroverd en overwonnen door weer anderen. Opgebouwd, verwoest, herrezen, bewaard. De geschiedenis van de stad gaat ver en diep, en het is alsof je de oudheid ruikt en voelt in iedere steeg, bij elke kronkelende trap, onder mijn voeten op de oude keien, in het bladderende plafond van de overdekte straten. De juiste woorden ontschieten me, maar de stad heeft iets heel magisch. Jeruzalem herbergt heilige plekken voor drie grote religieuze stromingen: De heilige grafkerk (met daarin de plek waar Jezus mogelijk gekruisigd werd) voor de Christenen, de Westmuur/Klaagmuur voor de Joden (De westelijke muur van de Joodse tempel die op de tempelberg stond) en de Al-Aqsa moskee (na de Kabba en de moskee van Mohammad in Medina het belangrijkste heiligdom) voor de moslims. Het geloof weegt zo zwaar hier dat het haast door de straten heenzakt, door de muren breekt en vanuit de plafonds rechtstreeks de hemel invliegt. Je kan er niet omheen, maar wilt er ook niet omheen. Alles komt hier samen, binnen enkele vierkante kilometers keien, huizen, gebouwen en muren. Het nu van de stad is een tikkeltje minder romantisch. Er heerst een bizar sfeertje van toeristen gewapend met camera's, schreeuwende kooplieden gewapend met goedkope slogans in alle talen van de wereld om hun religieuze prulletjes aan de man te brengen, soldaten gewapend met machinegeweren (natuurlijk) en een gemengde bevolking die zoveel mogelijk langs elkaar tracht heen te leven. Ik bezoek de heilige plekken allemaal, vind het allemaal indrukwekkend, maar voel me nergens echt op mijn gemak. Het is een rare combinatie: flitsende camera's en dozijnen vol schaars geklede toeristen, vermengd met extreme vormen van religieuze uitdrukking door anderen. Extreme joden die mij weigeren aan te kijken en die met hun hoofd tegen de muur aan bonken. Extreme Christenen die de vloer van de kerk kussen, met hun hoofd onder het altaar duiken en uren in de rij staan om door een versierde tent heen te kunnen lopen waar Jezus mogelijk gekruisigd is. In de Al-Aqsa Moskee voel ik me om andere redenen ongemakkelijk. Ik voel dat ik hier eigenlijk niet hoor te zijn. Ik ben undercover. Ik draag een lange hoofddoek, een rok en kom aan de hand van de moeder van Ibrahim de moskee binnen. Het terrein rondom de moskee is stil, sereen en uitgestrekt. Een paar kinderen spelen, vrouwen hangen een beetje rond, mannen babbelen. Binnen is het koel, we wandelen over een zacht tapijt. Mijn schoenen wachten buiten. De moskee is ontzettend groot. Er wordt gelezen in de Koran, er wordt geslapen, er wordt gebeden. Iedereen heeft zijn eigen bezigheid. Ik vind het fijn hier. Hier geen drommende dozijnen vol schaars geklede toeristen, ook geen extreme gelovigen. Stilte. Bezinning en rust. Ik hoor hier niet te zijn; dit is geen plek voor pottenkijkers. Maar stiekem kijk ik mijn ogen uit. De moskee is tot in de fijnste details verzorgd en prachtig beschilderd. Heel precies en fijn, maar ook gebalanseerd en ruimtelijk. De moeder van Ibrahim leest in de Koran en bidt, ze zegt dat ik foto's mag nemen. Gelukkig ben ik niet de enige. Ik neem wel 30 foto's, en ik zit en denk na. Ik ben ontzettend dankbaar om hier te mogen zijn, maar het is ook pijnlijk. Ik voel hoe mooi en belangrijk deze plek is voor de mensen die geloven in de Islam; maar ik besef me ook hoeveel moslims geen toegang hebben tot deze plek. En zij horen hier eigenlijk te zijn, niet ik. Buiten verzamel ik enkele mooie kleine steentjes... souveniertjes. De foto's zijn ook niet voor mezelf, ze zijn voor mijn vrienden uit Jordanie (oorspronkelijke Palestijnen), die geen visa kunnen krijgen voor Israel, voor mensen die ik heb leren kennen in de westelijke jordaanoever en die de moskee niet mogen bezoeken. Deze wonderschone plek is enkel voor sommigen bereikbaar. Dit is het Jerusalem van vandaag. Een indrukwekkende paradox, een ontknoopbare knoop. Een potentieel paradijs, een prachtige illusie, zolang je door de contrasten heen kan prikken. Een hemel voor de gelovigen, een groot raadsel voor de toekomst. Een stad die me aan het denken zet. Een stad die ergens te moeilijk voor me is, te ver van mijn bed, te ver van mijn hoofd en mijn optimisme. Een prachtige stad om bewonderd en bewandeld te worden en achter je te laten met een hoofd vol vraagtekens.
		14 augustus 2008 - Abu Azzez
		Dag lieve vrienden, klasgenootjes, familie, etc. Ik weet dat het schandelijk lang geleden is dat ik voor het laatst geschreven heb. Ook loop ik achter met mijn foto's plaatsen. Ja, ik ben ontzettend druk geweest de afgelopen weken (zie het vorige artikel over Wie is van wie). Welgemeende excuses. Even een korte vooruitblik op wat nog gaat komen: een artikel over Mahmoud Darwish, een artikel over Amman, en (eindelijk) een artikel over mij.. Mijn tijd hier zit er bijna op. Ik ben aan het afronden. Jeetje, wat is de tijd snel gegaan.. Deze 'column' (die eigenlijk echt geen column mag heten, maar vooruit, ik wilde dit graag met jullie delen) behoort nog tot de reeks over Palestina, net als de volgende over Jeruzalem.. Enjoy! Warme knuffels, Rian ABU AZZEZ - The bird on the checkpoint Ramallah. We zitten in de kantine van de Red Crescent, de Islamitische variant van het rode kruis. Ibrahim en Abu Azzez tegenover mij. Ik wilde hem graag spreken, had veel over hem gehoord. Het wordt een officiele interviewsetting, waar ik even een beetje zenuwachtig van word. Ibrahim is ook zenuwachtig, want hij is spontaan gebombardeerd tot tolk; helaas spreekt Abu Azzez nauwelijks Engels. Al snel loopt echter het gesprek los. Abu Azzez spreekt makkelijk, en mooi. Verhalend. Hij is een selftaught theatermaker, die ongeveer 15 jaar geleden zijn eigen stukken begon te schrijven en regisseren. Hij werkt samen met amateur-spelers van alle leeftijden, maar heeft ook een vaste groep studenten waarmee hij werkt. Het animo voor theater is groot hier; er is een behoefte om creatief bezig te zijn, een behoefte aan afleiding, een behoetfe aan jezelf kunnen uitdrukken. Zijn manier van werken werkt verslavend, want vele van zijn leerlingen volgen in zijn voetsporen. Het lijntje tussen hem en zijn studenten blijft altijd overeind. Hij helpt hen bij het regisseren van hun eigen stukken en het trainen van nieuwe spelers. Hij helpt hen ook als ze andere problemen hebben. Abu betekent vader in het Arabisch, deze titel siert hem. Inmiddels heeft hij al tussen de 200-250 leerlingen opgeleid en meer dan 25 stukken geschreven en geregisseerd. Het is een hele warme man. Hoe is hij terecht gekomen in het theater? Het theater kwam tot hem. klinkt dit cliche? Het is zo. Hij begon met schrijven toen hij 19 was. Hij begon vanuit het niets te regisseren. Hij leerde zichzelf de fijne kneepjes van het vak. Hij dook in de boeken en trainde zichzelf. Oorspronkelijk komt Abu Azzez uit een vluchtelingenkamp. Hij groeide op in een grote maar arme familie. Jarenlang werkte hij als autonoom theatermaker en docent. Nu werkt hij al een poos bij de rode maan, als creatief therapeut. Via de Augusto Boal methode maakt hij onbespreekbare dingen bespreekbaar en geeft hij trainingen ter bevordering van het zelfvertouwen van kinderen. Hij trekt met zijn autootje naar verre, moeilijke bereikbare dorpjes, waar de bewoners verstoken zijn van culturele activiteiten. Hij brengt theater naar de leken... Hij brengt zijn optimistische levensvisie naar overal en nergens. Ik vraag hem waar zijn stukken over gaan. Ze zijn altijd politiek, al worden ze op zeer verschillende manieren vormgegeven. "Je komt er als kunstenaar niet omheen hier in Palestina, het is onze realiteit en daar haal ik mijn inspiratie." Hij schreef een stuk over Baghdad, waarin hij voorspelde hoe de oorlog zou verlopen; hij kreeg gelijk. Hij slaagde erin een stuk te maken over de Nakba. Hoe, vroeg ik hem, hoe kan je dat doen? Fysiek theater was het antwoord. En, voegt hij er aan toe, mensen begrepen het pas drie jaar later. Als ik hem vraag naar zijn favoriete theaterstuk over Palestina vertelt hij me uitgebreid het verhaal van "The bird on the checkpoint". Ook al zit er een taalbarriere tussen hem en mij, toch komt zijn verhaal feilloos binnen. Onder mijn trui heb ik kippenvel. Hij brengt in zijn stuk alles samen, het heden, het verleden, de kracht van de Palestijnen, de stenen-gooiende kinderen, de pijn van de moeders, het verzet, de hoop voor de toekomst. Ieder personage heeft zijn eigen symboliek; de opa staat voor de eerste intifada, de zus staat voor het verdriet en de hoop, de vader staat voor de tweede intifada, de vogel staat voor de stille getuige, de observant, enz. Het verhaal is poetisch, gestroomlijnd, vol symboliek en emoties. Aan het einde van het verhaal staan mijn ogen vol tranen, net als bij hem. We weten even niet wat we moeten zeggen. Ik voel een diepe bewondering en nog veel meer dat niet in woorden uit te drukken valt. Deze man voelt nu al als een vriend. Het voelt vertrouwd, blijkbaar ook voor hem. Ik wil lange uren met hem doorbrengen, praten over zijn leven, over zijn land, filosoferen over oplossingen, antwoorden, de toekomst. Koffie drinken. Lachen. Praten, praten, praten. Ik wil met hem werken. Samen een stuk schrijven, samen regisseren, touren met de voorstelling. Ik wil, ik wil, ik wil.. Ik wil hier terugkomen, terug naar Ramallah, terug naar Abu Azzez... Wordt vervolgd....
		14 augustus - Wie is van wie?
		Een week voor de show heb ik mijn eerste ruzie met mijn acteurs. Ze willen niet op de grond van het theater spelen, ze willen op het podium spelen. Maar jongens, dit heb ik toch vanaf het begin gezegd?! Dat ik graag op dezelfde hoogte speel als waar de kinderen zullen zitten. Ik wil het publiek dichtbij hebben, rondom de speelvloer. "Je hebt geen idee hoe Jordanese kinderen zijn", is hun antwoord, "ze zullen over onze speelvloer heenlopen tijdens de voorstelling. Ze zullen aan onze instrumenten zitten, ze zullen , ze zullen..." Op momenten als dit ben ik blij dat ik de regisseur ben en kan zeggen: sorry jongens, maar zo wil ik het graag, dus zo gaan we het doen. "ja, maar niemand zal de show goed kunnen zien, als we op de grond spelen". Daarom plaatsen we de kinderen ook op de grond, in het midden, op kussens. Knus, compact en een stuk fijner voor kinderen dan de houten grote stoelen. Echt overtuigd zijn ze niet, mijn twee acteurs, maar we kunnen in ieder geval weer door met repeteren. Op donderdag, twee dagen voor de premiere, slaat de stress dan echt toe. Het decor arriveert, maar is 'made in Jordan' dus het wankelt aan alle kanten. Tijdens de repetities vallen de schermen (van verschillende groottes) een paar keer om. Een scherm maakt een dramatische val op de kussens van de eerste rij, waar vanaf zaterdag hopelijk publiek zit. Kapila (werknemer in het theater) knutselt met spijkers en stukjes hout, maar ze blijven wankelen. Ook blijkt dat er geen theaterlampen te huur zijn in Amman, in verband met het Jordan-festival. Met 100JD (=100 euro) word ik er 's avonds na 6-en nog op uit gestuurd om ze te kopen. Wonder boven wonder vind ik lampen, en snoeren en dimmers, maar ook deze komen uit Jordanie; de halogeenlampjes worden in de dagen die volgen wel vijf keer vervangen en de snoeren branden twee keer door. Het project van de kindervoorstelling "Wie is van wie" is erg veelomvattend geworden: samen met een van de acteurs werk ik twee dagen aan een poster en een flyer die ik overal verspreid, met name op jabal Amman (de berg waar ik woon en waar het theater is). Judith Herzberg en mijn naam staan in het Arabisch gedrukt, heel cool, en het stuk heeft ook nieuwe Arabische titel gekregen: "man min man". In de photoshop maken we een instrument dat een combinatie is van een gitaar en een oud (traditioneel Arabisch snaarinstrument). In de laatste week componeert een vriend van hier van de muziekschool nog twee liedjes voor me voor in de voorstelling, ze zijn prachtig. Het project is met zijn vele live-muziek en vele personages een uitdaging voor mijn acteurs, en een uitdaging voor mij als regisseur en technicus (licht en geluid). Zaterdag om 5 uur hebben we onze eerste show. In het publiek slechts een handvol kinderen en voor de rest voornamelijk vrienden en bekenden. Het wisselen van het decor duurt veel te lang, de voorstelling duurt langer dan een uur. Desondanks vinden mensen het grappig en mooi. De acteurs praten te zacht en het tempo ligt soms te laag. Gelukkig hebben we nog twee voorstellingen. Op zondag gaat het al een stuk beter. We besluiten om niet telkens van decor te wisselen maar om de schermen neer te zetten op zo'n manier dat alle scenes die plaats vinden op verschillende plekken makkelijk verbeeld kunnen worden. In het publiek zo'n 25 muisstille uberbrave weesjongetjes; ze vinden het prachtig. Mijn acteurs zitten lekker in hun spel, ze improviseren hier en daar en weer gaat er niets echt mis; ik ben trots, het is een af product geworden. Na deze voorstelling moeten we wachten tot 5 uur voor de laatste show. We maken muziek, slapen, geven elkaar massages, eten, repeteren kleine stukjes, maken hilarische grappen en parodien op het stuk en bereiden ons voor. Om half 5 arriveert de eerste bus vol kinderen en ook de kinderen van de buren van het theater druppelen binnen. Gezellig, denk ik, lekker veel kinderen! Om kwart voor 5 arriveert de tweede bus vol kinderen. Wow, denk ik, dit wordt echt cool! Ook komen er veel vrienden van de acteurs, wat regisseurs die ik ontmoet heb in Amman, wat vrienden van de universiteit.. En dan, om 5 voor 5 arriveert de derde bus vol kinderen. Beneden krioelt het nu van de kinderen. Ik ren naar boven om mijn acteurs te vertellen over deze gigantische opkomst. We wensen elkaar veel plezier en succes. Ik doe mijn welkomstpraatje beneden voordat we het theater in gaan. Alle kussens zijn nu bezet, net als bijna alle stoelen. Mijn spelers geven zich volledig over aan hun spel, en eindelijk lachen de kinderen op alle momenten waarop ik het verwacht had. Ze zijn interactief met de acteurs, ze zijn enthousiast en actief, maar nergens vervelend. Het tempo van de show is nu precies goed, de show duurt net iets meer dan 50 minuten nu. Ook al heb ik de voorstelling al vele malen gezien tijdens repetities, toch blijft het leuk voor mij om naar het stuk te kijken. Het Nederlandse stuk is veranderd in een Arabische versie met (natuurlijk) Arabische teksten, maar ook de relatie tussen de verschillende personages is ge-Arabiseerd, de uitdrukkingen zijn veranderd, hele scenes zijn veranderd. De personages zijn ook ge-Arabiseerd en natuurlijk alle muziek. Alles tijdens deze voorstelling gaat goed, de sfeer is geweldig. Tijdens het applaus, wanneer ik samen met mijn spelers buig, merk ik dat we alledrie ontzettend trots, blij en uitgelaten zijn. Het is een mooi en geslaagd project geworden. Wat hebben we hard gewerkt, wat hebben we fijn gewerkt. Samen hebben we deze voorstelling doen ontstaan vanuit een Nederlandse tekst over een violiste en een cellist; het is een geheel nieuw stuk geworden. Wat een geweldige ervaring!
		22 juli 2008 - Ramallah
		Lieve allemaal, Amman wordt met de dag heter. Soms is het niet leuk meer, als de schaduw ver te zoeken is en je een hoge trap moet beklimmen ofzo. Wel ben ik nog steeds erg dol op deze stad en erg gelukkig met mijn verblijf hier. Met mijn regie gaat het opeens heel vlot, wat een verademing is, en bij Care International mag ik wat workshops gaan geven. Verder raak ik steeds gepassioneerder met de tango, en begin ik volgende week met saxofoonlessen! Heel gevarieerd dus allemaal en dat past geloof ik ook wel bij me. Op het moment is mijn zusje bij mij op bezoek; donderdag vertrekken we voor drie daagjes naar Petra en de Wadi Rum (woestijn).. Heb er enorm veel zin in! Vandaag deel twee van mijn verslagen over Palestina. De derde is al in de maak. Helaas was ik de laatste drie dagen geveld door een soort van voedselvergiftiging waardoor alles een beetje vertraging opliep.. Nu sta ik weer sterk! Gelukkig is deze 'column' een stuk vrolijker dan de vorige.. Enjoy! Zonnige knuffels, Rian p.s. spoedig meer foto's, hier of op mijn flickraccount.. Deel twee: Ramallah Een rommelige beschrijving van een rommelige stad. Ramallah aan de ene kant van de muur ligt Europa, bikini's, diepe decollote's, heel veel alcohol, schone straten. groene grasvelden. autogordels om. aan de andere kant van de muur Arabisch ten top, rommel op de straten, in de tuinen, tussen het puin. autogordels af, geen snelheidslimiet. vrijwel niemand neemt het stoplicht in acht, laat staan het zebra-pad tien minuten met een service-busje, komen we in Ramallah met een rollende rrrrrrrrrrrr, lekkere naam! nauwe straatjes in het centrum, veel hoofddoekjes, mode voor de mannen is een gestreept t-shirt. valt me op ik tel ze, maar raak de tel kwijt. kleine winkeltjes midden op straat, mais, brood met ei, koffie en thee. fruit voor een prikje. waterpijpen in kleine koffieshops mannen en vrouwen lurkend pratend ze kauwen op geroosterde meloenpitjes venijnig klein en moeilijk te eten vind ik althans alles hier ligt op loopafstand veel te veel mensen in een stad die uit zijn voegen gegroeid is gezellig de stad bruist, ik word ondergedompeld in gelach om me heen, iedereen kent iedereen blijkbaar. ik lach mee, ook al snap ik niet waarom we lachen. kleine rotondes voor veel te veel auto's. getoeter de stad is een Arabier, vol zelfrelativering lijkt wel. kijk niet naar mijn plastic langs de weg, hoor mijn lach! zie mijn vele bloemenstruiken voel de wind! en ik voel de wind, ik voel het allemaal, het bruist van de energie. hier wordt geleefd, uit alle porien. nauwelijks politie hier, sociale controle, geen narigheid, geen dreigingen, iedereen controleert iedereen, ook al lijkt het niet nodig, geen vuiltje aan de lucht het ligt niet in hun aard. Palestinian Washing-machines Palestinian Bank Palestinian Refrigerators Palestinian Furniture Palestine Restaurant Palestinian Beer stelletje nationalisten de trots is tastbaar Yasser Arafat is een held, hij leeft nog in de mensen hier zijn foto overal, zijn verhaal gaat van mond tot mond de tijd van toen is een mooie herinnering een verenigd Palestina onder hem. we bezoeken zijn graf even buiten het centrum bredere wegen hier grotere tuinen mooie oude huizen rommel langs de weg, ook hier. zijn rustplek is vredig, mooi, er straalt charisma vanaf. raar is dat, maar mooi Rrrrrrrrrrramallah, ik weet niet wat het is, wellicht geef ik niet zozeer om schone straten, of je deed me denken aan mezelf, gezellig maar rommelig, een tikkeltje chaotisch, serieus en zwaar ergens, maar ook luchtig, vol wind en humor. je vulde me met energie ik voelde je bruisen lekkerrrrrr, een spontaan thuisgevoel als Ramallah een Arabier zou zijn, zou het een hele lekkerrrrrrrrrrrrre zijn...
		13 juli 2008 - Checkpoints
		Lieve allemaal, it's been a while! Hoop dat jullie het allemaal goed hebben, waar jullie ook zitten.. Ik ben inmiddels al weer een week terug uit Palestina, heb mijn stage-activiteiten weer opgepakt, en ben verhuisd naar een heel gezellig, mooi, nieuw huisje. Amman heeft mij in zijn ban en ik geniet van iedere dag. Een van de redenen dat ik lang niet geschreven heb op mijn blog is dat de ervaringen van Palestina nog steeds aan het bezinken zijn. Ik heb al meerdere pogingen ondernomen om er over te schrijven, maar ik heb gemerkt dat het te veel is om in 1 blog te verwerken. Vandaar dat ik de komende week een aantal verschillende 'columns' zal plaatsen; ik heb ze opgedeeld in sub-categorien! Vandaag de eerste en meest confronterende wellicht. Althans, voor mij. Ik zou wel willen zeggen: Enjoy! Ik denk echter dat: Absorb! beter is.. O, en mocht je na het lezen van dit beelden willen zien: youtube heeft een heel aantal tekenende voorbeelden. Ik stuur jullie heel veel zon vanuit Jordanie (hier kunnen we wel een beetje missen..) Rian p.s. ben druk bezig met het vinden van mijn eigen fotografie-stijl. Heb een account geopend op flickr. Geinteresseerd in mijn selectie van zwart-wit foto's? http://www.flickr.com/photos/27596830@N05 Checkpoints Het busje stopt. Verder kan hij niet. De afzienwekkende grauwe muur wordt kort onderbroken door een checkpoint. Om van Ramallah naar Jerusalem te reizen moet je hierdoorheen. Iedereen stapt uit. Het kaartje voor de bus moet ik goed bewaren, aan de andere kant wacht een ander busje om onze reis te vervolgen. We lopen over het parkeerterrein naar het begin van het checkpoint. Voor de eerste deur staan zo'n 6 mensen te wachten. Boven de deur twee lichtjes, een rode en een groene. Blijkbaar staat het licht al een poos op rood, er wordt wat gezucht en geschuifeld. Achter ons wordt de rij langer. We wachten. Het licht springt op groen, daar gaan we. De ijzeren draaideur doet me denken aan de uitgang van het zwembad waar ik als kind vaak kwam. Als je eenmaal het zwembad verliet kon je niet meer terug naar binnen, hij draait enkel een kant op. Dikke ijzeren horizontale spijlen die in elkaar haken en een persoon per keer doorlaten. Een draaideur met 4 vakjes; met mijn tas pas ik er net doorheen. Na de deur lopen we 20 meter verder, dan staan we weer voor zo'n deur. Iets minder mensen nu, even na ons sprong het licht weer op rood. Wederom wachten we tot een lampje op groen springt. Het lampje geeft me wederom een flashback naar het zwembad. Bij de glijbaan in de Tongelreep moest ik als tienjarig meisje ook wachten tot het licht op groen sprong; het was gevaarlijk om te vroeg te gaan, de vorige glijer moest eerst het bad verlaten hebben. De badmeester gaf je dan een seintje, en daar ging je. Hier geen glijbaan, geen dreigend gevaar, geen 'hoedende' badmeester. Alleen wachtende mensen, de ijzeren deuren en een krakende stem via de luidsprekers die in het Hebreeuws aanwijzingen geeft. Volgende deur, we staan weer in de rij. We zijn nu in het overdekte gedeelte van het checkpoint aangekomen. Er is schaars licht en zowel de muren als het plafond en de vloer ogen troosteloos en grauw. De smalle gangen doen me denken aan een veehouderij. De ijzeren deur maakt drie slagen voor hij weer sluit. Achter deze deur een lopende band met een scanner, net als in het vliegtuig. Een metaaldetector. Riemen af. Mannen moeten de schoenen uitdoen. Rechts van de lopende band achter donker glas zit een soldaat, zijn stem is enkel te horen via de luidsprekers. Ik moet hem mijn paspoort laten zien. Bij mij geen comlicaties. Hij oogt verveeld. Nu zijn we klaar. We gaan de vierde ijzeren deur door, slaan de hoek om. Dan weer een ijzeren deur. Ik ben de logica van deze deuren kwijt. Hier geen lampjes boven de deuren meer, maar toch. HKU-syndroom: wat is het effect van deze manifestatie? Antwoord: ik voel me vernederd, gekleineerd, gebestialiseerd. Mijn eerste ervaring met een checkpoint. Velen zullen volgen. Met de bus van Betlehem naar Jerusalem. Wederom moet iedereen de bus verlaten. In de brandende zon wachten we tot we ons paspoort of id terugkrijgen. Het gros van de passagiers is student. Zij doen dit iedere dag. Twee mannen zonder enige bagage hebben pech. Ze proberen nog in dialoog te gaan met de soldaat, zijn machinegeweer in de hand. Het mag niet baten, de bus vertrekt zonder hen. Ik zie geen gevaar, ik zie machtsvertoon. Bij het busstation in Jerusalem. We willen naar Haifa. Ik, Ibrahim en zijn neef. Zij hebben een blauwe ID, een Israelische. Ze mogen overal heen. Voor het busstation een forse soldate, machine geweer in de hand. Zij moet de baggage van alle Arabieren onderzoeken. Niet-Arabieren lopen zo langs haar heen. Ik ben met Arabieren, dus word ik behandeld als een van hen. Twee keer door de metaal-detector heen. Ze haalt alle spullen uit mijn tas. Ik had zo mooi ingepakt! De toilet-tas ondersteboven, de borstel door de metaaldetector, alle kleren uitgerold. De tas van mijn fototoestel wordt uitgebreid gecontroleerd. Papiertjes dwarrelen naar de grond. Ik moet zelf weer alles terugstoppen. De gel van mijn reisgenoot is verdacht. Ze ruikt er aan. Hij maakt een grapje in het Hebreeuws. Zij is niet geamuseerd. Nu moet hij zijn schoenen uitdoen. Na een kwartier zijn we klaar. Niets verdachts gevonden. Wat verwachtte ze nou? We zijn backpackers! Op zoek naar avontuur en plezier. Twintig meter verderop, weer een metaaldetector. Een soldaat die de tassen bestudeert. Met een machinegeweer natuurlijk. Hij is begripvol. Als we hem uitleggen dat we net al ondersteboven zijn gehaald mogen we doorlopen. We hoeven alleen maar weer door de metaaldetector heen. Met de service-taxi van Jenin terug naar Ramallah, enkel in de westelijke Jordaan, dus. Zeven passagiers en een vrolijke chauffeur. Het landschap is rustig, boers, kronkelend. De sterren fonkelen in de onverlichte nacht. De chauffeur kent de weg zo goed dat hij scheurt. 120 km per uur. Dan opeens, file op de verlaten weg. Stapvoets rijden. Wachten. In de verte vier soldaten. Met machinegeweren natuurlijk. Tien minuten later staan we oog in oog, ze kijken door de ramen zien geen probleem. We scheuren verder. Weer een file. Een groter checkpoint nu. Ze willen onze legitimatie zien. Er is een probleem. Met mijn paspoort en de ID van Ibrahim. Er wordt gebeld. Er wordt onderling overlegd. Onze legitimatie gaat van hand tot hand. We wachten, mijn hart bonkt. De soldaat komt terug. "Why were you in Jenin?" Ik weet even niet wat ik moet zeggen. Wat willen ze horen? Wat willen vooral niet horen? De waarheid voelt in nabijheid van het leger soms als iets illegaals. Ik vertel ze dat ik een theater-student ben, dat ik in Jenin was om foto's te nemen van de afstudeerceremonie aan de universiteit in Jenin. Hakkelend. Hij fronst. De chauffeur wordt in het Hebreeuws gesommeerd om de auto te parkeren op het bijgelegen parkeerterrein. De rij auto's achter ons komt weer in beweging. Van de zenuwen moet ik haast lachen. Fout is dat. We parkeren de auto. Drie soldaten, met machinegeweren natuurlijk, komen onze kant uit. "Ibrahim?" Een vraag in het Hebreeuws. Hij moet uit de auto stappen. Mijn hart gaat wild tekeer. Wat willen ze? Na twee minuten komt hij terug. Met alle ID's en mijn paspoort. Ze hadden hem vragen gesteld over mij. Wie ik was, wat ik hier deed. Het feit dat we op onze terugreis waren, en dat Ibrahim mijn reisgenoot was volstond. Gelukkig maar. We scheuren opgelucht verder. Mijn hart kalmeert langzaam. Laatste file. Weer lang wachten. Weer mogen we gewoon doorrijden. Wat een logica! Steeds geven de soldaten me het gevoel dat ik iets illegaals doe. Ik voel me zenuwachtig, een onbewuste crimineel. De geweren zijn intimiderend. Ze zijn te groot, je kan de kogels zo groot als mijn pink zien zitten. Ik kan er niet aan wennen. Ik wil er niet aan wennen. Ik wil naief zijn in dit land, voor mij de enige manier om het in me op te kunnen nemen. Naief genoeg om te denken dat het ooit niet meer nodig is. Die lelijke muur. De denegrerende checkpoints. De aanwezigheid van machine-geweren overal. De aanblik van tanks, legerauto's, busjes vol soldaten. De saaie, lopende-band-achtige taken die veel van de jonge Israelische soldaten moeten verrichten. De hele dag paspoorten onder de loep nemen. Staan op een verlaten weg, met je machinegeweer, de hele dag. Ook met hen heb ik te doen. Dankbaar voor de vrijheid van mijn brein, de ruimte daar om te dromen, dromen over later, want ik ben niet meer onwetend over het nu. Ik ben een-beetje wetend. Genoeg om te willen dromen.
		23 juni 2008 - Ahmed the dead terrorist :)
		Hey lieve allemaal, Weer een soort van column vanuit Amman. Alles gaat op rolletjes hier, veel danslessen nu, workshop gevolgd en druk met repetities voor de kindervoorstelling.. volgende berichtje is vanuit Palestina! Ik vertrek op woensdag en ben daar voor 10 dagen.. Ik ga wel 8 verschillende theatermakers, groepen en scholen bezoeken.. Hoop dat jullie het allemaal goed hebben.. Liefs vanuit Amman, Rian Ahmed the dead terrorist Straattheater in Amman is een geheel onbekend fenomeen. Omstanders weten niet wat hen overkomt als ik samen met de vijf andere deelnemers van de workshop straattheater met een koffer en in zwart-wit gekleed door de nauwe straten van down-town Amman banjer. De twee Franse gastdocenten, Josie en Pascal, zijn te Europees van geest om te beseffen dat zelfs onschuldig theater zijn grenzen kent hier; er breekt onrust en paniek uit wanneer Pascal, als leider van de groep, besluit om gesluierde vrouwen voor de moskee te omsingelen. De politie komt er aan te pas. Niet zo'n snugger idee. Dat was dag twee. Elke dag gaat het ietsje beter, met name wanneer niet de Fransen, maar een van de deelnemers de groep leidt, een fijne, interessante en enthousiaste interactie met het 'publiek', ze vermaken zich en willen achteraf graag hun zegje doen. Na afloop van de vierde dag zit ik samen met Faisal en Ahmed wat na te kletsen in het AlBalad. Het loopt tegen de avond aan, we zijn lui en moe. Beide heren zijn ruim twee koppen groter dan ik, de een heeft jarenlang gekickbokst, de ander jarenlang gewoon gebokst. Op straat met hen gedragen zij zich steevast als een soort van bodyguard ook al is er nooit echt een dreiging. Twee echte gentlemen, twee filosoferende mannen, twee grappenmakers, twee grote broers. Ook al heb ik goed bereik hier met mijn laptop verbonden aan het wifi-netwerk, toch duurt het downloaden van een filmpje op you-tube ruim een half uur. De andere Ahmed (probeer ze maar eens uit elkaar te houden allemaal!) deed vanmiddag in het park waar we een uur later een show hielden, een sketch na van Ahmed the dead terrorist. Hilarisch! Dit moest ik zien. Jullie overigens ook! Zal niets verklappen, kijk zelf maar. What to do in de tussentijd. Natuurlijk opent Faisal weer zijn facebook account, een site die ik nog altijd erg loos vindt, en hij ook, want geen van zijn 35 'vrienden' is online.. Dan herinner ik me de slideshow die ik een paar weken geleden gekopieerd heb van de laptop van een vriend. Een reeks onvoorstelbaar mooie foto's van Palestina, 40 in totaal. Ik maak de mannen lekker, open het programma, we hebben nog net geen popcorn, maar ik glunder. Te geabsorbeerd door de prachtige foto's merk ik veel te laat dat de mannen te stil zijn; normaal gesproken praten ze overal doorheen. Ik denk nog dat ze net als ik gewoon ontroerd zijn, en opgeslorpt door wat ik zie als prachtige foto's. Als Ahmed opstaat en wegloopt ben ik blond genoeg om te zeggen: joh, die niet zo flauw, het is bijna afgelopen, kijk het toch gewoon even af. Het laatste plaatje vind ik namelijk behoorlijk optimistisch: tegen de achtergrond van de ondergaande zon zie je in de verte de Al-Aqsa moskee. Daarboven staat gedrukt: "we'll .... RETURN". Mooi, vind ik, hoopvol, vind ik. Te pijnlijk, vinden zij. Faisal zit stilletjes naast mij. Ik voel nu duidelijk dat er iets veranderd is in de kamer. Ahmed zit tegenover me, hij begint te zingen. Zijn stem is mooi, zuiver en gevoelig. Na iedere zin stopt hij om voor mij te vertalen. Hij lied gaat over een klein Palestijns meisje dat over straat loopt en wordt doodgeschoten door een soldaat (waargebeurd overigens). Hij heeft het eerder voor me gezongen, tot het einde, nu komt hij niet verder dan de eerste paar zinnen. Dan zegt hij met gebroken stem: genoeg. Hij houdt zijn handen voor zijn ogen, nat en rood. De bank waarop ik zit schokt van het schokkende huilen van Faisal naast me. Mijn sterke, lieve, grappige vrienden, zo kwetsbaar opeens. Nu wil ik hen beschermen, troosten, de pijn die ik veroorzaakt heb ongedaan maken. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Na de stilte praten we over Palestina, over hoe het voor hen voelt om niet naar huis te kunnen, over hoeveel ze zouden geven om daar naartoe te mogen, over geschiedenis, over politiek. We worden er niet vrolijker van, wellicht wel wijzer, maar wat is wijsheid als we over diepe gevoelens praten?! Ik schaam me voor mijn naiviteit, ik had dit moeten weten.. Gelukkig, eindelijk is Ahmed de dead terrorist binnen. We pinken een laatste traantje weg, en lachen. Thank God for the humor. Lachen om te vergeten, lachen om te overleven, lachen om te lachen.. gewoon, lekker lachen!
		13 juni 2008 - Damascus en de as van het kwaad ;)
		Hallo allemaal, afgelopen week was ik 4 dagen in damascus. De oudste nederzetting op aarde en zondermeer een adembenemende vertoning. Met name de oude stad was wonderschoon. Iedereen moet deze stad zien!!! wow.. urenlang gedwaald door de oude stad. Hieronder een van mijn belevenissen.. een beetje spannend, maar een onvergetelijk avontuur. zet er ook wat foto's bij.. ik heb mijn best gedaan, maar het is onmogelijk om oude schoonheid in een foto te vangen.. Hamam king zahir voor de deur hangt een gordijn. naast de deur zit een mannetje op een stoel. hij moet er voor zorgen dat enkel vrouwen naar binnen gaan. achter het eerste gordijn hangt een tweede gordijn. gevangen tussen twee gordijnen. een moment van aarzeling ik kan nog terug. een beetje zenuwachtig ben ik stiekem wel. binnen hangt een sfeer van ontspanning en gezelligheid. openheid ook. we zijn vrouwen onder elkaar. sommigen komen net uit het badhuis en drinken thee en turkse koffie. anderen arriveren, net als ik. ik weet niet wat de bedoeling is, dus ik aap hen gewoon na. de hamam waar ik me bevindt ziet er niet alleen heel erg oud uit, hij is ook heel oud. meer dan 1200 jaar oud, de oudste van Damascus. Glas in lood ramen, met edelsteentjes versierde kozijnen, banken met typisch arabische fluwelen bloemetjes-patronen. ik moet mijn schoenen uitdoen voor ik op de bank mag plaatsnemen. dan moet ik mij uitkleden. wat! hier? we zitten in de entree-hal!! ik bedenk me dat ik wel heel erg zenuwachtig en moeilijk kan gaan lopen doen, maar dat dit alles blijkbaar is hoe het gaat; en dat dat eigenlijk heel erg fijn is. vrouwen onderling, geen gene. ik krijg een soort van handdoek word meegenomen naar binnen. binnen is het snikheet, er hangt een dikke damp. de dikke arabische vrouw die mij gaat wassen straks bereidt alles voor. ik word het stoombad ingeduwd. lekker warm, denk ik eerst, dan wordt het wel erg benauwd, te warm, te heet, mijn porien exploderen ik vlucht weer naar buiten. koud water in mijn gezicht, maar de hitte blijft plakken van binnen. ik klamp mijn nu natte handdoek goed om mijn lichaam heen, het is het enige wat ik heb! de wasdames zingen traditionele arabische liederen. ze zitten een paar meter uit elkaar en de een antwoordt de ander. het galmt door het badhuis. ik voel me langzaam meer ontspannen: ik kan dit doen! immers wie kent mij hier... en wat maakt het hoe dan ook uit! ik denk aan de lessen van Katarina over het zien van het lichaam als een lichaam, niets meer niets minder. soft bodies. mijn dikke arabische vrouw ontdoet mij van mijn handdoek. een seconde voel ik me toch wel kwetsbaar. dan sluit ik mijn ogen en laat ik mij geheel arabisch wassen en schrobben. dikke lagen zwart vlokken van mijn huid. waar het vandaan komt? wat het is? ik heb geen idee.. ik ontspan. ik geniet. dit is prachtig, dit is heerlijk. met een plastic kuipje werpt de dikke dame warm water over mijn lichaam. mijn haren worden gewassen, een zachte zeep maakt mijn ruwe huid weer soepel. soms zie ik andere vrouwen voorbij lopen. kijken ze? gaan ze iets zeggen? natuurlijk niet. dit is hoe het gaat. de dikke dame is klaar. ik voel mij een godin. toen ik binnenkwam was ik moe. nu bruis ik van de energie. niet zo'n hyper-actieve, maar eentje die bubbelt van binnen en rust uitstraalt aan de buitenkant. ik krijg een nieuwe handdoek, en krijg koffie. ik zit nog ruim een kwartier op de bank na te genieten. meer vrouwen zijn binnengekomen. zij schamen zich nergens voor, trekken al hun kleren uit, lachen. wat een goed idee zo'n vrouwendag in het badhuis. ik voel me soft. soft body, soft soul. soft en schoon.
		21 mei 2008 - Who's with me?
		Dag allemaal, Hier weer een berichtje vanuit Amman. Ik voel me steeds meer thuis hier, ben nog steeds in de opstart-fase qua projecten, maar het vooruitzicht is erg goed! Verder bezoek ik hele mooie steden en plekken in Jordanie, bereid ik mij voor op een bezoekje aan Damascus samen met Raed in juni, en gaat het al iets beter met het klassieke Arabische zingen.. Ik blijf nieuwe inspirerende mensen ontmoeten, wat me erg goed doet. Zoals ik in mijn vorige berichtje al beloofde hieronder meer over de cartoonist, de Nakba en nieuwe observaties. O, trouwens, ik wil deze column naar kranten in Nederland sturen om wellicht een contract te kunnen regelen voor de cartoonist.. lees hem dus extra kritisch en geef me je feedback!! (denk aan: toon, relevantie, opbouw, taalgebruik, woordkeuze, zinsopbouw, etc.) Alvast enorm bedankt.. Heel veel liefs en warmte vanuit het steeds-mooier-wordende Amman, Rian Zondagmiddag, 11 mei, 13.00u. Na het beklimmen van 93 treden ben ik bij het Al-Balad theater, het culturele centrum waar ik stage loop. De zon brandt op zijn hardst rond deze tijd in Amman, maar binnen is het gelukkig koel. Ik groet Raed Asfour, mijn coach, en grijp een flesje water vers uit de koelkast. Daarna installeer ik me met mijn laptop op de schoot op de bank. Ik moet mijn workshop voorbereiden en ben uiterst geconcentreerd bezig wanneer twee jonge mannen binnenkomen. Ze komen naast me zitten, groeten mij vriendelijk, beginnen hard in het Arabisch te praten en te lachen terwijl ze sigaret na sigaret opsteken. Het duurt niet lang voor ik bij het gesprek betrokken word, want: wie ben ik, waar kom ik vandaan en wat kom ik hier doen? En dan ik op mijn beurt: wie zijn jullie, waar komen jullie vandaan? Ibrahim komt uit Jerusalem, studeerde eerst in Jenin (Westelijke Jordaanoever) maar door omstandigheden studeert hij nu in Amman. Omstandigheden? Ja, blijkbaar is het dagelijks heen en weer reizen tussen Jerusalem en Jenin, een stad die zonder checkpoints niet langer dan een uur reizen zou zijn, erg gecompliceerd. Soms zijn checkpoints zonder duidelijk aantoonbare redenen gesloten, andere keren buigen soldaten zich urenlang over de validiteit van zijn paspoort. Ze zeggen hem dat hij beter weer naar huis kan gaan, maar koppig als hij is blijft hij wachten. Dan zit hij van 's ochtends vroeg tot laat in de middag in de schaduw van zo'n checkpoint met zijn tas vol studieboeken. Aan het einde van het semester blijkt dat hij te veel lessen en testen gemist heeft om door te kunnen stromen naar zijn volgende; dan maar naar Amman. Mohammad, die werkt aan de universiteit in Jenin waar Ibrahim studeerde is hier voor een week en verblijft in zijn huis. In het Al-Balad worden deze maand vele evenementen georganiseerd om de Nakba te herinneren, dit jaar 60 jaar geleden. We hebben voorstellingen, tentoonstellingen, documentaires, Palestijnse dichters, zangers, dansers, etc. De Nakba is de Palestijnse tegenhanger van de stichting van de staat Israel in 1948. 14 mei is de dag waarop de gehele Arabische regio de honderduizenden mensen die al vluchtend of gedwongen hun huizen moesten verlaten en nooit meer terug mochten keren herdacht; al beweren veel journalisten, kunstenaars en critici hier dat de Nakba nog altijd doorgaat. In de documentaire "Palestine Blues", die afgelopen zondag gescreend werd, worden boeren gevolgd die in dorpen in de bezette Westelijke Jordaanoever al van generatie op generatie akkers, plantages en gardens onderhouden. Vele families leven van dit boerenbestaan. Hun bestaan wordt bruut verstoord door bulldozers die alles ontwortelen, huizen verpletteren en de bevolking dwingen te vertrekken. Alles wat deze mensen hadden moet wijken voor de bouw van de veiligheidsmuur die dwars door Palestijnse gebieden gaat. Natuurlijk wordt er door de bevolking gedemonstreerd tegen dit onrecht dat hun aangedaan wordt. Vredevol. Ze barricaderen de straten en verzamelen zich met zijn allen op de zanderige straat waarover de tanks en bulldozers moeten passeren; maar wie kan er op tegen tanks, traangas, bulldozers en mitrailleurs? Militaire troepen zullen altijd winnen van een geweerloze boerenbevolking. Ik kijk vol ontzetting naar een werkelijkheid die ik nauwelijks kan bevatten. Ik had geen idee. We zijn een week verder, en Mohammad vertrekt weer naar Jenin. Hij was hier in Amman om aanwezig te zijn bij de tentoonstelling van meer dan 50 van zijn cartoons. De expositie van zijn werk was de opening van alle evenementen rondom de Nakba hier in het Al-Balad. Om 9.00 stuurt hij me een berichtje dat hij op de brug is die van Jordanie naar Israel/Palestina leidt. Om 12.00 is hij eindelijk door het Israelische checkpoint heen, maar er volgen er nog meer. Om 16.15 is hij eindelijk thuis. Om dezelfde afstand in Europa te reizen zou ik misschien anderhalf uur nodig hebben, hem kost het een dag. Blijkbaar hebben Palestijnen vele soorten paspoorten en ID's. Ze zijn groen of blauw, zijn ofwel van Israel of van Libanon of Jordanie, en geven (als alles meezit) inwoners toegang tot verschillende regio's in het verbrokkelde terrein dat nog steeds geen naam heeft, behalve Palestijnse Autoriteit. Mohammad mag met zijn paspoort niet naar de tentoonstelling van zijn cartoons in Haifa, terwijl Ibrahim zomaar geweigerd kan worden naar Ramallah of Jenin te gaan. Naar beneden, de trap af, gaat altijd een stuk makkelijker. 93 treden omlaag en 10 meter naar links is de entree van Jafra, het restaurant waar ik vrijwel dagelijks kom om heerlijk mediterraans te eten of vrienden te ontmoeten. Het restaurant is prachtig traditioneel gedecoreerd; onder de glazen tafels liggen tussen het zaagsel oude en traditionele kunstvoorwerpen, bankbiljetten en handwerktuig. Iedere avond is er een live-muzikant met zijn ood en zijn stem om traditionele liederen uit Libanon, Jordanie, Egypte en Palestina te spelen. Pas vorige week zag ik aan de bar de tientallen grote ijzeren sleutels, bungelend aan touwtjes. Ze zijn verroest, primitief en veel te groot en lomp om uit deze tijd te stammen. De symboliek druipt er van af; dit zijn sleutels van Palestijnse huizen, nu op Israelisch grondgebied. Meer dan de helft van de mensen die ik hier ontmoet zijn van oorsprong Palestijns en ook al hebben ze een Jordanees paspoort, ze hopen allemaal ooit naar huis te kunnen. De sleutels van hun oude huizen hebben ze nog altijd in bezit, vaak ook ergens in een laadje thuis de officiele papieren. Vandaag is het 21 mei, Raed Asfour en zijn vrouw zijn vanochtend vroeg vertrokken van huis, op hun eerste reis naar Palestina. Al veel vaker hebben ze een aanvraag ingediend om het land waar zij vandaan komen te kunnen bezichtigen, maar nooit eerder is hun het benodigde visum verschaft. Waarom? Ik heb geen idee, zij ook niet. Zo gaan de zaken hier, een geheel andere wereld. Nu, eindelijk, mogen ze gaan; ze zijn enthousiast als jonge kinderen die naar de Efteling gaan. Terug naar de bank in het Al-Balad waar ik nog steeds met de jonge mannen zit. Ik heb mijn laptop maar dichtgeklapt, want van werken komt nu toch niets meer terecht. We praten en lachen de hele middag. Het zijn twee vrolijke, opgewekte mannen die vol humor kunnen vertellen over hun Palestijnse bestaan dat in mijn ogen zo zwaar en soms zelfs tragisch lijkt. Samen bezichtigen we nog een keer de tentoonstelling. Nu ik in gezelschap ben van de kunstenaar himself en een tolk word ik nog dieper geraakt. Foto's kunnen de kracht hebben om meer te zeggen dan 1000 woorden, cartoons blijkbaar ook. Door de cartoons heen vang ik een glimp op van de worstelende, vrije geest van de kritische kunstenaar met zijn onafhankelijke visie op zijn land, de problematiek, de regio en de toekomst. Door zijn cartoons in me op te nemen, begrijp ik weer iets meer over de omvang en de consequenties van dit eindeloze conflict. Mijn ogen schieten vol tranen van verdriet en plezier, want bovenop de kracht van zijn cartoons om de realiteit bloot te leggen liggen lagen vol humor. Mohammad vertelt mij over zijn grote voorbeeld, Naji Al-Ali. Toen hij in 1987 doodgeschoten werd in Londen was ik slechts twee jaar oud; ik leer nu pas van zijn bestaan. Deze cartoonist, afkomstig uit Palestina, stond bekend om zijn onafhankelijkheid en zijn scherpe kritiek op 'alles en iedereen'. Al maakte hij het merendeel van zijn cartoons in het belang van de Arabieren en met name de Palestijnse vluchtelingen, hij kon net zo scherp zijn over de Arabieren en hun politieke leiders. Zelfs de islam bleef in zijn cartoons niet onbetwist. Zijn werk werd dagelijks gepubliceerd in Cairo, Beiroet, Kuweit, Tunesie, Abu Dhabi, Londen en Parijs, in zowel linkse als rechtste media. In mijn hoofd gaat een lampje branden, want voor mij zie ik de nieuwe Naji Al-Ali. Een cartoonist van groot formaat, een inwoner van een land dat ons veelal vreemd is, een kritische en vrijdenkende moslim, een nieuwsfanaat, een worstelaar. Ik ruik een kans voor hem en voor de Nederlandse pers. Een wekelijkse cartoon vanuit Jenin kan ons inzicht in de conflicten in het Midden-Oosten vergroten en ons een betere indruk geven van de 'Arabische kant van het verhaal'. Een win-win situatie, een unieke kans. Beste redactie, ik ben trots en blij om jullie te introduceren aan Mohammad Saba'neh en zijn werk. Aan jullie de keus.
		13 mei 2008 - Gesluierde schoonheid, burka's en beautysaloons
		Marhaban iedereen! Hier weer een berichtje vanuit het prachtig zonnige en drukke Amman. Ik ben lekker bezig, ik heb sinds zondag twee keer per week Klassiek Arabische zangles (erg moeilijk maar ook heel mooi), begin volgende week weer met klassiek ballet, help eindejaarsstudenten theater bij hun afstudeervoorstellingen, geef vanaf donderdag les aan leken, ben een workshop 'body and space' van drie dagen aan het voorbereiden voor studenten, ben helaas nog steeds op zoek naar spelers voor de kindervoorstelling die ik wil maken, en ben afgelopen vrijdag naar de prachtige badplaats Aqaba geweest om te genieten van de zee en het strand.. Mijn huisgenootjes zijn geweldig, en ik heb inmiddels al heel wat vrienden gemaakt. Ik ben enorm onder de indruk van een tentoonstelling hier in het Al-Balad van een Palestijnse cartoonist (hierover binnenkort meer), en ik heb sinds gisteren eindelijk weer een waterval aan inspiratie.. hieronder weer een greep uit mijn observaties, zoals gezegd, spoedig meer! p.s. dankjulliewel voor jullie lieve reacties, ook van tante Francien en Jenny, wat leuk dat jullie mijn weblog gevonden hebben! p.s.2 ik vind het heel leuk om te horen dat mijn stijl van schrijven gewaardeerd wordt, maar ook opbouwende kritiek is van harte welkom; ik wil heel graag leren om mooi en helder te schrijven, maar begrijp best dat ik nog veel kan leren.. GESLUIERDE SCHOONHEDEN, GESTIJLDE KAPSELS EN EEN BURKA Jordanese vrouwen zijn over het algemeen erg mode-bewust en besteden per dag gemiddeld twee uur aan het verzorgen en pimpen van hun uiterlijk. Massaal worden armhaar, beenhaar, en gezichtshaar geepileerd of gewaxt en ogen worden met wel drie verschillende lagen make-up omgetoverd tot grote donkere kijkers. Plastische chirurgie aan ogen, neus en lippen is hot en in praktisch iedere winkelstraat is wel een beauty-saloon te vinden. Het misstaat de vrouwen niet, al moet ik er zelf niet aan denken, maar het verbaast me wel. Van een 'traditioneel' Arabisch land, waar toch wel meer dan 50% van de vrouwen met een hoofddoek over straat gaat, verwacht je niet meteen dat er tevens zo'n enorme aandacht aan het uiterlijk wordt besteed. Zo zie je maar weer. De hoofddoek word hierbij volledig geintegreerd in het uiterlijke plaatje; het moet matchen met de kleding, het tasje en de schoenen. Het doet me denken aan van die meisjes die ik moest fouilleren in de paradiso, die met van die onhandige kleine tasjes in dezelfde kleur als hun te strakke polyester naveltruitjes en bijpassende puntschoenen met te hoge hakken om fatsoenlijk op te kunnen dansen rechtstreeks uit de cosmopolitan leken te stappen. Een tiener met een fel geel strak t-shirt, spijkerbroek, bijpassende hoofddoek en flashy zonnebril staat te wachten op de bus. Ze loopt met twee mobieltjes en rookt, terwijl ze hard praat en lacht in een van de telefoons een marlboro light. In de Jordan University, waar bijna 50% van de studenten vrouwelijk is, zie ik zowel veel gesluierde vrouwen als ongesluierde; sommigen dragen zelfs een burka. Ze zitten op stenen muurtjes, pratend, lachend, vaak in gezelschap van jongens; de meesten lijken respect te hebben voor de individuele keuze van de ander: niks moet, alles mag. In de bus naar Aqaba, een badplaats in de zuidelijke punt van Jordanie, moeten we een uur wachten om door een checkpoint heen te gaan. Buiten verzamelen zich alle passagiers. Ik word meegezogen in de aanstekelijke lachbui van een groepje burka's. Snoepjes worden rondgedeeld, ze lichten het lapje voor hun mond op en giechelen. Zo maar een greep uit mijn observaties. In Nederland wordt het dragen van een hoofddoek vrijwel altijd geassocieerd met een bepaalde vorm van vrouwenonderdrukking; een van de nadelige kanten van de islam. Het is mij niet weggelegd dit compleet te weerleggen, na mijn pas korte verblijf hier, en mijn geringe kennis van de Islam. Waarom vrouwen er bijvoorbeeld voor zouden kiezen om in de brandende zon een enorme zwarte burka aan te trekken blijft voor mij een raadsel. Nee, ik zie eerder weer een kans tot nuancering; want is het wel of niet dragen van een hoofddoek niet vaak een vrije keus eerder dan een opgedrongenheid? Religie, traditie en cultuur gaan hand in hand in dit land; ze zijn niet los van elkaar te zien en het is lastig van de buitenkant te zien of het dragen van een hoofddoek, het grote belang dat aan familie gehecht wordt, de gigantische gastvrijheid en alledaagse omgangsvormen hun oorsprong vinden in een religie, een traditie of de 'Arabische cultuur'. En is het de religie, de cultuur of de traditie die ervoor zorgt dat de Arabieren een oneindig respect voor hun ouders hebben? De kinderen dragen de verantwoordelijkheid voor hun ouders te zorgen wanneer deze te oud worden om zelf te werken; ouderen wegstoppen in verzorghuizen waar de werknemers nauwelijks genoeg tijd hebben om de ouderen te douchen en aandacht te geven is hier uit den boze. "Je ouders hebben je het leven gegeven en je groot gebracht, als dank daarvoor moeten wij voor ze zorgen als zij oud zijn, dat is een verplichting." En iets als homosexualiteit mag dan wel inderdaad nog steeds een onbesproken en onacceptabel iets zijn in deze traditionele samenleving, iets waar ik het absoluut niet mee eens ben, aan de andere kant groeten mannen elkaar hier door vier dikke kussen op elkaars wangen te geven; dat zou je in Nederland dan weer niet zo gauw zien.. In Amsterdam erger ik mij soms aan het feit dat er niet meer wordt opgestaan in de bus voor oudere mensen, dat er wordt voorgedrongen aan de kassa, en er veel te hard mobiel getelefoneerd wordt. Dit op zich is niet zo erg, het feit dat niemand hier meer iets over zegt is veel pijnlijker. De vrijheid om te zijn en te doen wat je wilt, en te alles te mogen zeggen wat je wilt overstijgt soms de consequenties hiervan op anderen. Dat zal je hier niet gauw tegenkomen; hier heerst een zekere vorm van maatschappelijke controle. Op slecht gedrag word je door willekeurige omstanders aangesproken; het schaadt uiteindelijk immers het gehele land. Ik kan niet anders dan hier respect voor te hebben. Toen ik culturele antropologie studeerde kon ik mij blauw ergeren aan het cultuurrelativisme dat gehanteerd moest worden, waardoor het maken van een duidelijk statement haast onmogelijk werd. Want wat had het voor zin om culturen te bestuderen als alles relatief en uiteindelijk subjectief was! Toch lijkt het relativeren van dingen, met name als het om mensen en samenlevingen gaat, de enige manier om iets van de 'realiteit' te benaderen. Samenlevingen zijn gecompliceerd en aldoor veranderend; ze zijn de som van alle individuen en het maatschappelijk stelsel. Een vereenvoudigde weergave hiervan geven, doet af aan de enorme varieteit waaruit dit geheel is opgebouwd. Een traditionele samenleving heeft, naar mijns inzien, wel degelijk nadelen voor de samenleving, zeker als het aankomt op individuele vrijheden; de vrijheid om te zijn wie je wilt, te zijn met wie je wilt wanneer je wilt, en de vrijheid om overal te zeggen wat je wilt. Toch kan ik niet ontkennen ook de krachten van de traditionele samenleving te zien, die ervoor zorgen dat ouderen beschermd zijn, kinderen met duidelijke 'waarden en normen' worden opgevoed en er een vorm van homogeniteit bestaat; een zeker idee van waar de samenleving voor staat, een idee van wie de Jordanezen zijn. Een solide en krachtig nationaal gevoel. Beter of slechter.. laat ik mij hier niet over uitlaten. Anders dan verwacht, verrassend, soms beklemmend, andere keren hartverwarmend. Ik ben er nog lang niet op uitgekeken!
		3 mei 2008 - Fifteen weddings and no groom
		Wie mooi wil zijn, moet pijn leiden en heel veel geduld hebben! Fascinerend vind ik het, in Nederland ben ik een van de duizenden, aan de kleine kant en zeker geen model. Hier in Amman word ik geroemd om mijn blanke huid en mijn slanke figuur; her en der wordt er zelfs geapplaudisseerd wanneer ik voorbij loop!! Dat vind ik wel erg overdreven en zelfs genant. Toch, het brengt mij op interessante plekken. Donderdag heb ik wel 4 uur in een beauty-saloon gezeten; geheel gratis, want ik was gevraagd om model te zijn voor een trouwjurkenwinkel die volgende week opent. De eigenaar wilde een brochure maken, voor toekomstige klanten. Dus werd ik helemaal opgedirkt als bruid (mijn god! zoveel make-up heb ik nog nooit opgehad!) en werd ik in wel 15 verschillende trouwjurken gehesen, de een nog mooier dan de ander. Ik voelde me een prinses! Aan mooi zijn hangt wel een prijskaartje, want je wenkbrauwen epileren doet gruwelijk veel pijn, ze trokken aan mijn haren en prikten met eyeliner en oogpotlood in mijn ogen. De schoonheidsspecialiste wist zich geen raad met mijn aldoor tranende ogen die de oogschaduw deden uitlekken. Ze moest het steeds opnieuw doen. Ik besefte mij ook, na die slopende dag, dat model zijn helemaal geen pretje is; iedereen loopt aan je te sjorren, en staart je aan alsof het enkel en alleen om je lichaam gaat! Toch was ik uiteindelijk wel trots op het resultaat. Mijn uber-vrouwelijke kant die zeer onderontwikkelt is, en waar ik normaal gesproken niet zo veel om geef kreeg even een enorme boost; genoeg om een jaar op te kunnen teren! Gisteren ben ik in mijn eentje op een toeristische gegaan naar Jerasch, een stad een uur buiten Amman, met veel restanten uit Romeinse tijd (eeuwen voor Christus). Erg indrukwekkend allemaal. Dit was het voor nu, binnenkort hopelijk weer een pakkende column. Vind het leuker om over anderen te schrijven, dan over mezelf... tot snel!! Liefs, vanuit Amman
		29 april 2008 - "Take me Home"
		Lieve allemaal, Ik maak het goed. Ik moest dit van me af schrijven. Misschien niet zo vrolijk en grappig; volgende keer misschien weer! Ik ga zo naar het King-Hussein Cultural Centre voor een dansvoorstelling; na afloop heb ik een afspraak met mensen van het TIN die ik tegenkwam op de ambassade.. Hoe toevallig is dat!? Morgen heb ik een receptie bij de Nederlandse ambassadeur in het kader van koninginnedag.. feels like home! Ik hoop dat het met jullie allemaal goed gaat.. Ik denk aan jullie, Rian p.s. de documentaire die ik hieronder beschrijf neem ik mee terug naar Nederland, mochten mensen interesse hebben. TAKE ME HOME wat is het toch dat mij hier brengt? wat is het wat mij zo raakt aan deze regio? Ik kan voelen wat de geschiedenis van deze regio met mij doet; het maakt me stil van binnen, ik voel ontzag en respect voor de kracht van de mensen om steeds maar weer door te gaan, ik proef een diep verdriet in hun verhalen, en ik zie een gapend gat op de plek waar bij mij altijd hoop zit. Ik voel zo veel, maar wat schuilt daarachter? Waar zijn de woorden om dat alles uit te drukken en waar komt het op neer? Ik draag vandaag een van mijn lievelingstruien, nog vol met kattenharen van Mickey (mijn kat). Het voelt vertrouwd, het ruikt naar thuis. Katten komen altijd op hun pootjes terecht, van hoe hoog ze ook springen of vallen. Vanuit mijn naiviteit denk ik vaak dat dat ook voor mensen geldt; voor mij althans. Het maakt niet uit hoe diep ik soms val, de dingen komen toch wel weer op hun pootjes terecht. Dit vertrouwen houdt me staande, en brengt maar naar verre landen, want hoe ver ik van huis ben, ik weet altijd dat ik terug kan, naar het vertrouwde, het zekere, het warme. Toen ik een jaar of twaalf was heb ik het dagboek van Anne Frank gelezen. Ik las het als een roman, dacht regelmatig: “ik was gewoon weggevlucht” en het liet me vrij onberoerd. Drie jaar geleden las ik het nog een keer, terwijl ik in Argentinie was. Ik woonde toen al ruim 2 jaar in Amsterdam, ik herkende de straten die Anne beschreef en ik woonde toen slechts vijf minuten fietsen van het achterhuis. Ik kon er met mijn gevoel nauwelijks bij. Alle gruwelijke gebeurtenissen, de angst, een hel in Amsterdam en de rest van Nederland. Ik besefte mij toen pas dat er geen enkele ruimte was geweest voor de familie Frank om te kiezen of 'het heft in eigen handen te nemen'. Een beklemmend en onwerkelijk gegeven, zoveel ellende. En dat alles niet honderden jaren geleden, maar slechts een paar decennia. Steeds als ik door het dagboek bladerde bekroop mij het beklemmende en akelige gevoel dat mij dit ook had kunnen overkomen, ware het niet dat ik in 1985 geboren ben. Het idee van niks te kiezen kunnen hebben, maar geleefd worden door externe omstandigheden maakte mij intens verdrietig en dankbaar tegelijktijd; want leven wij nu niet in een samenleving waar alles kan en mag?! Wat een groot goed! Jordanie bestaat voor meer dan 50% uit inwoners uit Palestina en momenteel ook vele vluchtelingen uit Irak. Zoveel mensen ver van huis, en een verlangen naar een stabiel thuis dat onuitgesproken blijft, maar solide, haast tasbaar om hen heen hangt. In mijn hotel verblijft al twee jaar een oude Irakese man; in Irak was hij advocaat. Hij is niet getrouwd en heeft geen kinderen. Hij is alleen en wacht al twee jaar op een visa om als vluchteling Engeland, Zweden, Duitsland of de US binnen te komen. Amman is een tussenstation; terug naar huis kan hij niet, hij kan alleen vooruit kijken. Gevangen in een nu dat maar voortduurt in een constante leugenachtige belofte van verandering. Gisteren werd in het Al-Balad theatre de documenaire “Take me Home” gescreend. Documentaire-maakster Mais Darwazah bezoekt haar oma en oudtante in Syrie. In 1935-36 zijn ze uit Palestina verbannen. Via omzwervingen via Turkije en Kuweit brengen hen naar Syrie, andere familieleden wonen elders; de familie is versplinterd en uit elkaar gebarsten als porselein. Familieleden van de toen nog jonge oma van Mais hebben belangrijke posities gehad in het revolutionaire verzet tegen de oprichting van de staat Israel. De gehele familie werd toegang tot Palestina ontzegd; ze mogen nooit meer naar huis. De oma van Mais is dan nog een puber, een jonge vrouw. Nu is ze in de tachtig. Ze verlangt nog steeds naar thuis, zelfs na al die jaren. Ik denk aan Hanny Schaft, een van onze Nederlandse verzetshelden. Geroemd om haar moed en haar strijd tegen de Duitse bezetters. Verzetshelden zijn soms net als the good guys in hollywood-films, je zou willen dat jij zo was; dat jij dat ook zou durven, maar de geschiedenis leert ons dat slechts weinigen de moed en de daadkracht daarvoor hebben. Jordanie is een veilig en rustig land temidden van landen in puinhoop en chaos; Irak, Palestina, Libanon, Algerije, etc. Deze regio overstroomt van onrechtvaardigheden jegens gewone individuen en families. Niet alleen door de chaos uit het verleden, maar ook door de uitzichtlooshuid van het nu. Natuurlijk, dat was te voorspellen en te verwachten, iets wetende van de geschiedenis; bovendien is onrechtvaardigheid een werelds gegeven dat je overal tegen het lijf loopt. Er is geen keuzevrijheid, een groot deel van de bevolking wordt geleefd door externe omstandigheden. Wederom is daar het beklemmende gevoel dat mij dit ook overkomen was, ware het niet dat ik in Nederland geboren ben. Van blijdschap en verdriet kan ik wel huilen. Toch knaagt er nog meer. Ik merk dat ik mijn theorie moet aanpassen, moet bijstellen; ik was wederom naief. Om als mens te kunnen denken dat je leven net als bij een kat altijd op zijn pootjes terecht komt, heb je meer nodig dan een positieve instelling en voorgane ervaringen waarin alles uiteindelijk weer eind goed al goed was. Je hebt de wetenschap nodig dat je naar huis kan, wellicht niet meteen, maar in de toekomst. Terug naar je basis, naar de plek waar je opgegroeid bent, de plekken waar je als kind gespeeld hebt. Je moet zowel vooruit kunnen kijken als terug, anders zit je in een vacuum waar zelfs een kat op zijn rug zou landen. Leven als een kat is een luxe die ik nu pas echt kan waarderen, het is onbetaalbaar!
		26 april 2008 - Marhaban everyone!!
		Ik ben goed aangekomen in Amman na een toch wel vermoeiende reis. Om 4 uur arriveerde ik in het hotel waar ik in december ook al verbleef; de mensen kennen me nog en nemen me op sleeptouw naar de markt, local restaurants, winkels en families. Donderdag ben ik naar het al-balad theatre geweest; het theater waar ik voornamelijk mijn stage zal lopen. Helaas was mijn coach er niet, maar een studente van de universiteit die ook in het theater werkt ving mij op. Zij studeert theater aan de universiteit. Maandag ga ik met haar mee naar de universiteit om te praten met docenten van de opleiding theater en muziek. Zij heeft mij ook een slaapplek aangeboden in haar huis; ze woont daar samen met 2 andere studentes. Maandag ga ik langs om ze te ontmoeten, ik ben erg benieuwd. Maandagavond begint ook een drie-daagse dans-workshop in het al-balad theatre. Dat wordt lekker zweten!! Vanavond danst ish in het al-hussein cultural centre, in het kader van een internationaal dans-festival, hoe toevallig is dat?! Ik ben op het goede moment naar Amman gekomen, de komende paar maanden zijn er veel culturele festivals en activiteiten. Met mijn geverfde haar val ik veel minder op en waan ik mij soms een halve Arabier. Arabisch praten is nog steeds erg moeilijk (het klassieke arabisch verschilt enorm van de straattaal, mensen lachen zich rot!), maar iedereen wil mijn leraar zijn, dus dat zal wel loslopen. Ik vind het heerlijk om alleen door de straten en steegjes van Amman te banjeren. Bang om te verdwalen ben ik niet meer, ik ken de binnenstad inmiddels redelijk en bovendien zijn mensen enorm behulpzaam. Vanaf morgen neem ik mijn foto-toestel overal mee naartoe om voor jullie de schoonheid van deze stad te proberen vast te leggen. Binnenkort hoop ik columns te kunnen schrijven die meer over de cultuur en de mensen hier gaat; ik ben eenvoudig begonnen, met observaties.. hieronder het resultaat. Arme Marianne “No thank you, I am a vegatarian” “So you don't eat chicken?” “No, I am a vegatarian, so I don't eat meat” “How can you not eat chicken???” Voor de mensen hier is het een groot mysterie. Hoe kan je nu geen vlees eten?! Ze staan er mee op, chicken with onion, eten het met de lunch en natuurlijk extra veel tijdens het avondeten. Gewoon: kip met brood. Ze blijven het aanbieden, ik blijf vriendelijk weigeren. “you want fish then?” Amman broeit. Flesjes water verdwijnen als sneeuw in de zon. De lucht vibreert. Mensen klauteren trappen op en beklimmen straten die steil omhoog lopen. Zelfs bejaarden; zij pauzeren na elke 10 treden. Ik voel respect. Mensen nemen hun tijd, er lijkt geen haast te bestaan onder de wandelaars. Ik loop door een volle straat vol winkels en marktkraampjes. Rechts hangen er wel 50 kippen te braden, de onderste al goudbruin, de bovenste nog bleek en roze. Een klein mannetje met een snor opent de oven en tilt een stok vol kippen van het ene haakje naar het andere. Ik heb met hem te doen. Het zweet gutst langs zijn gezicht. Even verderop staan kooitjes met in elk wel 30 kuikentjes. Ze piepen, rollen over elkaar heen en sommigen zijn helemaal kaalgepikt. Vastgebonden aan de kooitjes lopen eenden kwakend rond. Kleine jongetjes pesten de eenden, maar ze kunnen niets terugdoen; een touw snoert rondom een van hun pootjes, verder dan 10 centimeter kunnen ze niet lopen. 's nachts komen de zwerfkatten te voorschijn; onder auto's vandaan, vanuit afvalcontainers, uit steegjes en van onder de trappen. Eigenlijk zijn het nauwelijks katten meer; ze kunnen niet eens fatsoenlijk mauwen. Ze zijn schuw als de pest en veel te mager. Ik wil er een meenemen naar mijn hotelkamer, hem vertroetelen, schoonmaken en verzorgen, maar ze rennen heel hard weg als ik te dicht bij kom. Ik ben blij voor alle varkens die uit naam van de Quran niet gegeten worden in dit land; hen wacht een vrediger lot dan de kippetjes, geiten, koeien, vissen, enz. Ik moet denken aan Marianne Thieme, die pleit voor een vissenkom-vrij Nederland en pijnstillers voor biggetjes die gecastreerd worden. Wat zou zij wel niet denken als ze dit zag? Ik zie haar gezicht al voor me, wit weggetrokken, perplexed, maar ogen die vuur spugen van woede. Ze moet diep adem halen om op de been te blijven. Plannen voor een partij voor de dieren borrelen al in haar op, haar doel is duidelijk maar haast onbereikbaar. Dieren hebben geen rechten hier, of het is eten, of het is er gewoon. Marianne zou haar klauwen zetten in deze situatie en niet meer loslaten. Het zou een levenslange missie worden waarin ze nooit uitgepleit zal raken. Ik heb nu al met haar te doen. Wat zijn wij eigenlijk goed voor onze dieren! Relatief gezien dan... pffff, ik ben blij dat ik vegetarisch ben, weer een heel moreel dilemma minder.
Contact		Mondiaal Platform Venlo: Geeft de wereld een gezicht!