Millenniumdoelen
Column Op Den Baum
Op den Baum is het streekblad dat elke woensdag in Maasbree, Baarlo en Kessel verschijnt. Sinds augustus 2005 plaatst de Stichting Onwikkelingssamenwerking Maasbree (SOM) maandelijks een column in Op den Baum over duurzaamheid. Het MPV zal deze columns op de site plaatsen.

Wij zijn zeer benieuwd naar uw mening en zien dan ook graag uw reactie tegemoet. Deze reactie kunt u sturen naar het secretariaat van de SOM luc.kessels@hetnet.nl. Indien uw reactie aanleiding geeft tot discussie, nieuwe ideeën of tips oplevert, dan zullen wij die ook plaatsen in Op den Baum.

Columns in Op den Baum

Column 14 mei 2008

Lease een kip

In 2012, van april tot oktober, wordt in Venlo, rondom het terrein tussen de veiling en Tradeport Noord, de Floriade georganiseerd. Het lijkt nog zo ver weg, 2012. Ik kan me dus wel voorstellen dat veel mensen denken: `dat duurt nog zo lang´.
Maar deze datum komt al snel naderbij voor de mensen die er nu al mee bezig zijn.
De plannen zijn dan ook erg ambitieus. Het is de bedoeling dat er meerdere belevingspaviljoenen worden gebouwd, waar diverse thema´s tot leven moeten komen. Eén van de achterliggende gedachten hierbij is dat de tuinbouw een bepalende factor is van de kwaliteit van leven. Dit zal worden uitgelegd, door aan te geven dat tuinbouw van belang kan zijn bij het bieden van een gezond leven, maar ook dat tuinbouw een economisch, groene, motor kan zijn voor de regio. Daarnaast wil de Floriade bijdragen aan het creëren van een wisselwerking tussen de tuinbouw en onderwijs en innovatie. Uiteraard zal er veel aandacht zijn voor de groene leef- en werkomgeving, dus voor ons welzijn. Ten slotte zal de tuinbouw tijdens de Floriade een inspiratiebron zijn voor talloze evenementen, waarbij gedacht kan worden aan kunst, cultuur en entertainment. Dit klinkt allemaal fantastisch, te meer omdat de organisatie van de Floriade heeft laten weten volgens de uitgangspunten van Cradle 2 cradle te zullen functioneren. Dat wil zeggen dat er volledig duurzaam zal worden gewerkt, en dat er geen afval zal worden geproduceerd. Sterker nog, het geproduceerde `afval´ moet weer `voedsel´ zijn voor volgende processen. Klinkt dit erg vooruitstrevend? Misschien wel, maar het uitgangspunt is natuurlijk geweldig.
Ik hoop nu maar dat dit streven ook na de Floriade een gedachtegoed is en zal blijven dat ervoor zorgt dat de regio niet alleen economisch floreert, maar vooral ook ecologisch!
Want is dat niet eigenlijk datgene waar C2C nu eigenlijk om gaat?
Ik hoop dat niet alleen een `Groen bedrijventerrein´, wat nu nog Trade Port Noord heet, overblijft, maar bedrijven, gemeenten, organisaties, overheden en vooral ook burgers, gewone mensen, die zich gaan realiseren dat het niet alleen mooie praatjes zijn, die tijdens de Floriade hebben geleid tot een prachtige display van alle nieuwe foefjes op tuinbouwgebied, maar noodzakelijke stappen die genomen moeten worden om in onze eigen, nabije toekomst, prettig te kunnen leven.
Pas als dat bij de mensen tussen de oren is komen zitten, en leidt tot steeds meer en betere, mooiere, meer duurzame ideeën en daden, is wat mij betreft die Floriade 2012 geslaagd!

Luc Kessels (SOM)


Column 3 april 2008

Floriade 2012

In 2012, van april tot oktober, wordt in Venlo, rondom het terrein tussen de veiling en Tradeport Noord, de Floriade georganiseerd. Het lijkt nog zo ver weg, 2012. Ik kan me dus wel voorstellen dat veel mensen denken: `dat duurt nog zo lang´.
Maar deze datum komt al snel naderbij voor de mensen die er nu al mee bezig zijn.
De plannen zijn dan ook erg ambitieus. Het is de bedoeling dat er meerdere belevingspaviljoenen worden gebouwd, waar diverse thema´s tot leven moeten komen. Eén van de achterliggende gedachten hierbij is dat de tuinbouw een bepalende factor is van de kwaliteit van leven. Dit zal worden uitgelegd, door aan te geven dat tuinbouw van belang kan zijn bij het bieden van een gezond leven, maar ook dat tuinbouw een economisch, groene, motor kan zijn voor de regio. Daarnaast wil de Floriade bijdragen aan het creëren van een wisselwerking tussen de tuinbouw en onderwijs en innovatie. Uiteraard zal er veel aandacht zijn voor de groene leef- en werkomgeving, dus voor ons welzijn. Ten slotte zal de tuinbouw tijdens de Floriade een inspiratiebron zijn voor talloze evenementen, waarbij gedacht kan worden aan kunst, cultuur en entertainment. Dit klinkt allemaal fantastisch, te meer omdat de organisatie van de Floriade heeft laten weten volgens de uitgangspunten van Cradle 2 cradle te zullen functioneren. Dat wil zeggen dat er volledig duurzaam zal worden gewerkt, en dat er geen afval zal worden geproduceerd. Sterker nog, het geproduceerde `afval´ moet weer `voedsel´ zijn voor volgende processen. Klinkt dit erg vooruitstrevend? Misschien wel, maar het uitgangspunt is natuurlijk geweldig.
Ik hoop nu maar dat dit streven ook na de Floriade een gedachtegoed is en zal blijven dat ervoor zorgt dat de regio niet alleen economisch floreert, maar vooral ook ecologisch!
Want is dat niet eigenlijk datgene waar C2C nu eigenlijk om gaat?
Ik hoop dat niet alleen een `Groen bedrijventerrein´, wat nu nog Trade Port Noord heet, overblijft, maar bedrijven, gemeenten, organisaties, overheden en vooral ook burgers, gewone mensen, die zich gaan realiseren dat het niet alleen mooie praatjes zijn, die tijdens de Floriade hebben geleid tot een prachtige display van alle nieuwe foefjes op tuinbouwgebied, maar noodzakelijke stappen die genomen moeten worden om in onze eigen, nabije toekomst, prettig te kunnen leven.
Pas als dat bij de mensen tussen de oren is komen zitten, en leidt tot steeds meer en betere, mooiere, meer duurzame ideeën en daden, is wat mij betreft die Floriade 2012 geslaagd!

Luc Kessels (SOM)


Column 1 oktober 2007

Kleine Aarde

Heeft u ook wel eens moeite het benodigde enthousiasme op te brengen voor iets waar u eigenlijk wel achter staat, maar wat nou ook weer niet zo dichtbij u staat dat dit meteen ernstige gevolgen heeft?
Het zit zo: “Wij zijn een stichting die zich inzet voor ontwikkelingssamenwerking, en voor het bewust maken van burgers voor de noodzaak zuinig om te gaan met alles wat de natuur ons te bieden heeft.”
Daartoe proberen we elke maand een column in op den Baum te schrijven, en deze column ook op diverse websites van mondiale platforms te laten verschijnen. De inspiratie om steeds weer met aansprekende stukken te komen, wordt soms onderbouwd door ons werk, alledaagse drukte en privé-omstandigheden.
Daarom gaan wij als Stichting 1 x per jaar `op stap´, om hernieuwde inspiratie op te doen.
Dit jaar gingen we met zijn allen naar “ de Kleine Aarde” in Boxtel.
Dit is een centrum voor een duurzame leefstijl. U kunt hier een kijkje nemen in een volledig duurzaam gebouwd bezoekerscentrum, waarin `gewone´ duurzame leefruimten worden nagebootst (zoals een keuken, woonkamer en toiletruimte). Ook worden de diverse mogelijkheden en voordelen van zonne-energie en bronverwarming uit de doeken gedaan. Op een grote, overzichtelijke wand wordt heel duidelijk aangegeven wat het desastreuze effect is van onze `normaal geachte´ consumptie van allerhande buitenseizoen- en exotische groenten en fruitsoorten, het eten van vlees en de gevolgen die de transporten over de hele wereld aan onnodige vervuiling (en dus CO2-uitstoot) veroorzaken. Conclusie: eet zoveel mogelijk (seizoensgebonden) streekproducten. Daarnaast heeft de Kleine Aarde een grote tuin, waar u vrij of onder leiding van een kundige gids rond kunt lopen, en diverse elementen kunt bekijken, zoals een kruidentuin, een natuurlijk aangelegd labyrint voor de kinderen, een door alledaagse voorwerpen ingerichte natuurlijke tuin, de koe van Troje, alternatieve fietsen voor mensen van alle leeftijdsklassen (waarop u over een circuit een proefritje kunt maken) etc.
Over alle te bekijken woon- en tuinelementen wordt uitgelegd hoe deze door een bewust gebruik kunnen bijdragen tot een meer duurzame samenleving. Na het nuttigen van een `verantwoordde broodmaaltijd – zonder vlees´ was onze accu weer opgeladen, en onze geest weer voorzien van inspiratie, ruimschoots…
Gaat u ook eens een kijkje nemen!

Luc Kessels (SOM)


Column 29 augustus 2007

De oranje container

U ziet ze ook wel eens, de beelden van vuilnisbelten in ontwikkelingslanden. Stiekem ben ik dan blij dat het alleen beelden zijn en dat de bijbehorende reuk mij bespaard blijft. Op deze beelden zijn altijd een boel mensen in de weer met het sorteren en verzamelen van vuilnis. Als meeuwen duiken ze op het net gestorte afval. Het lijkt een complete chaos en survival of the fittest. Daarom verbaasde het mij toen ik laatst hoorde dat deze mensen zich georganiseerd hadden om van de opkopers een hogere prijs te krijgen. Aan afval is te verdienen.
In Nederland hebben we deze beelden gelukkig niet. Het afval wordt al voor een deel gescheiden opgehaald en voor de rest verzamel ik netjes het oud papier en gooien we het glas in de glasbak. Nu heeft de minister van Milieu bepaalt dat ook het plastic gescheiden moet worden. De oranje container wordt naast de glasbak geplaatst, verenigingen worden uitgenodigd het plastic op te halen zoals hier nu met oud papier gebeurt of iemand bedenkt nog een ander slim plan. Maar wat levert het nou allemaal op? Thuis weer een bak met vieze potjes en flessen die een week of langer blijft staan. Naast de lege potten en flessen nog een tas met plastic mee op de wekelijkse tocht naar de supermarkt. Het klinkt niet erg aanlokkelijk.
Het blijkt voor het milieu toch wat op te leveren. Minder CO2 uitstoot door de verbranding, minder gebruik van grondstoffen zoals olie, hergebruik maakt plastic goedkoper en het geeft een schonere lucht voor ons allemaal. En als we onze situatie vergelijken met die op de vuilnishopen in de derde wereld valt de wekelijkse tocht met het plastic naar de supermarkt ook wel weer mee. Ik begin mij nu al schuldig te voelen omdat ik al het plastic nog in de grijze container gooi.

Jan Joosten (SOM)


Column 30 mei 2007

Baarlo

In 1998 ben ik met m´n vrouw vanuit Panningen in Baarlo komen wonen. Ik zag Panningen toen nog als mijn dorp. Ik was, vanuit dat `grotere´ dorp, naar het kleine Baarlo verhuisd. Ik bedoel dat niet denigrerend, integendeel. Ik was van meet af aan erg gecharmeerd van de rust hier, het vele groen, de kastelen. Voor mijn idee zei iedereen je hier nog goedendag, waar je in Panningen al snel woordeloos voorbij wordt gelopen. Kinderen zeiden je vriendelijk hallo, al merk ik de laatste jaren dat dat ook minder wordt. Het is niet het enige wat me opvalt. De eerste jaren dat ik hier woonde, reed ik 's avonds, als ik thuis kwam van m´n werk, regelmatig een paar straten om, zodat ik langs de wasplaats en de kasteelwei van kasteel D´Erp kon rijden. Ik dacht dan echt bij mezelf: “Luc, wat fijn dat ik in dit mooie dorp kan wonen.” Dat denk ik nog steeds wel, maar ik zie steeds vaker dingen om me heen, die me pijn doen in m´n hart. Het gaat dan om kleine dingen, maar juist daardoor bekruipt me soms het gevoel dat ook hier, in dat nog steeds mooie Baarlo, een langzaam maar toch merkbaar verval optreed. Om enkele voorbeelden te noemen:
Twee weken geleden gingen m´n vrouw en ik met de kids op de fiets naar het speeltuintje bij D´Erp. Het was lekker zonnig weer, dus de kinderen speelden lekker zorgeloos, terwijl ik wat om me heen kon kijken. Ik had me al vaker gestoord aan de rotzooi die vaak op, in en onder het zand ligt waar de kinderen moeten spelen. En dat terwijl er toch een aantal afvalbakken staan opgesteld. Ik heb al vaker wat blikjes, chipszakken e.d. opgeraapt en in die afvalbakken gedaan, ja, ook m´n kinderen dit laten doen. Maar het wordt alleen maar meer, om nog maar niet te spreken over de teksten die op het houtwerk van die speeltoestellen staan geschreven. Na een kwartiertje dacht ik, kom laten we nog eens door het `kastelenbos´ lopen. Bij het over het bruggetje lopen van de gracht, baalde ik er echt van hoeveel plastic flessen, blikjes en andere troep er in het water dreef. Ook in het `bos´ viel het me op hoeveel rommel er wel niet tussen de struiken lag. Ook schrok ik ervan hoeveel open plekken er nu zijn, waar een paar jaar geleden nog mooie, dikke bomen stonden…
Mensen, kom op zeg, met iets meer respect en gezond verstand, met iets meer de blik op de toekomst gericht, vooral voor de generaties die nog komen moeten, kunnen we Baarlo mooi houden. Want ja, ik vindt Baarlo nog steeds de moeite waard.

Luc Kessels (SOM)


Column 2 maart 2007

Voorjaar

Vroeger heb ik geleerd dat het voorjaar op 21 maart begon. Nu is het voor de weerkundigen al op 1 maart begonnen. De winter is hiermee drie weken eerder geëindigd. Op zich wel een fijn idee dat de winter drie weken eerder is afgelopen. Maar dit jaar hebben we eigenlijk helemaal geen winter gehad. De herfst gaat over in het voorjaar. Donkere dagen hebben we wel enkele gehad. In Baarlo waar ik woon hebben we wel al een hele poos lichte nachten. Midden in de winter kraait de haan ’s nachts om drie uur en fluiten de merels al om 6 uur in de morgen. De carnavalsoptocht in Baarlo zat zelfs vol “licht” dit jaar. Een echt wintergevoel is toch al meer dan een jaar oud.
Moeten we dit nu erg vinden? Een zachte winter heeft ook wel z’n aantrekkelijke kanten. Minder stookkosten en minder overlast door gladheid. Voor schaatsliefhebbers is het weer minder leuk en ook het onkruid in de tuin wilde deze winter maar niet bevriezen.
Het staat inmiddels wel vast dat het klimaat echt aan het veranderen is door de verbranding van fossiele brandstoffen. Maar leren we hier iets van? Gisteravond zat ik naast mijn dochter die op internet aan het surfen was. Verleid door een prijsvraag vult zij een enquête in over energiebesparing. Met korter douchen en tv en computer niet op stand-by te laten staan kunnen we nog het een en ander besparen blijkt. Dat is beter voor het milieu en voor mijn portemonnee. Toch loopt de douche een tijd later echt langer dan vijf minuten. En ik moet eerlijk bekennen dat ik het ook wel eens lekker vind om lekker lang onder een hete douche te staan. Ik vraag mij wel eens af wat er moet gebeuren voordat politici, beleidmakers en wijzelf bereid zijn om echte maatregelen te nemen zodat het in de winter weer koud en donker kan worden.

Jan Joosten (SOM)


Column 30 januari 2007

Een ongemakkelijke waarheid...

Je ziet de rivier zachtjes voortkabbelen. Je hoort de bladeren ruisen in de wind. Je hoort de vogels, in de verte hoor je een koe. Je voelt het gras. Het slib aan de oever wiegt zachtjes mee. Het is er stil en vredig. En opeens... veranderd er iets in je. Je haalt eens diep adem en je denkt: “Ik was even vergeten hoe mooi dit is”.
Het verhaal wordt al lang verteld, maar de boodschap komt niet aan.
Er zitten mensen in de politiek, goede mensen, die het probleem negeren. Want als ze het erkennen, is hun morele plicht om in te grijpen onontkoombaar.
Ik heb het hier over de opwarming van de aarde. Er wordt algemeen aangenomen: De aarde is zo groot, dat we het milieu ervan nooit blijvend kunnen aantasten. Door wetenschappelijk onderzoek, harde feiten, weten we nu wel beter. Ons klimaat is zo kwetsbaar, omdat ons ecosysteem wordt beschermd door een heel dunne laag: de dampkring. Deze laag wordt echter steeds dikker door de vervuiling (lees kooldioxide) die op aarde wordt geproduceerd. Door het steeds dikker worden van deze laag kan de door de aarde gereflecteerde warmte van de zon niet meer vrij terugkaatsen, maar wordt deze “gevangen gehouden” binnen onze dampkring. Met andere woorden: hoe meer kooldioxide in ons ecosysteem, hoe warmer het wordt. Dit heeft ernstige gevolgen: de volledige ijskap van de noordpool zal binnen 50 tot 70 jaar gesmolten zijn. Het zeewater zal hierdoor uiteindelijk met 6 meter stijgen. Grote, dichtbevolkte gebieden over de hele wereld, zullen overstromen. Er worden nu al verdronken ijsberen gevonden, omdat ze geen ijsvlakten meer konden bereiken… De gigantische ijskappen van Groenland en de Zuidpool smelten in hoog tempo, gletsjers veranderen van majestueuze ijsvlaktes in de bergen tot zich steeds verder terugtrekkende, verdwijnende fenomenen. Om nog een foto te kunnen nemen van sneeuw op de top van de Kilimanjaro moet u snel zijn, want er is bijna niets van over. Binnen een halve eeuw krijgt 40 % van de wereldbevolking een ernstig tekort aan drinkwater, omdat de gletsjers slinken. Denk ook maar eens aan Oostenrijk en Zwitserland, waar de sneeuw steeds langer op zich laat wachten, en wintersporters steeds langer moeten wachten om over die sneeuw naar beneden te suizen.
Een ander gevolg van de opwarming van de aarde, is de opwarming van het zeewater. Ook dit heeft ingrijpende gevolgen. De stromingen, zowel warme als diepe koude stromingen, worden verstoord. Daardoor wordt het op bepaalde plaatsen nog warmer dan het al is, op andere plaatsen zullen de hoeveelheden neerslag veel groter worden, wat zal leiden tot meer droogten en overstromingen. Daarnaast zullen er meer en heftiger orkanen ontstaan, denk aan Katrina die New Orleans grotendeels onder water zette, om niet te spreken over de verwoesting, de gewonden, de doden…Ook de explosief groeiende economieën van China en India dragen fanatiek hun steentje bij, om niet te spreken over de grootste vervuiler: de Verenigde Staten.
Nog een effect: seizoenen veranderen: winters worden korter, zomers langer. Hierdoor veranderen kleinere ecosystemen, diersoorten en planten sterven in steeds hoger tempo uit. Ziekten die onder controle waren, steken weer de kop op. Nieuwe ziekten ontstaan...
De signalen die de natuur afgeeft, zeker de laatste jaren, zijn duidelijk: het wordt snel steeds warmer! Het wordt tijd dat mensen inzien dat dit een serieus probleem is, want het probleem is er. Nu! Het is iets met gevolgen: niet Na ons, maar voor velen van ons nog tijdens dit leven, of dat van onze kinderen…We hebben niet meer de luxe om te wachten met het nemen van maatregelen, laat staan het probleem te relativeren of te negeren.
Werken aan maatregelen helpt niet alleen de opwarming van de aarde terug te dringen, het heeft ook een positief effect op de economie, de werkgelegenheid. Het is nog steeds mogelijk het proces om te buigen, maar daarvoor moet er ook de politieke wil zijn, de wil van individuele burgers, van U, van mij, van ons allemaal.
De vraag is: zijn we in staat om ons leven op de planeet aarde een toekomst te geven. Dit is een morele kwestie. Het is aan U om dat op te pakken. Het is aan ons om onze toekomst veilig te stellen.

Ben jij bereid om je manier van leven te veranderen? De klimaatcrisis kan opgelost worden. Begin zo: ga naar www.climatecrisis.net of kijk eens naar de film: An inconvenient Truth; een documentaire van voormalig vice-president van de Verenigde Staten, Al Gore. De documentaire schudt je wakker, en iedereen moet hem eigenlijk hebben gezien. Hij staat nu in de videotheek.

Luc Kessels (SOM)


Column 29 december 2006

Een gezond 2007 gewenst!

In de meeste gemeenten in Nederland wordt afval gescheiden opgehaald en verwerkt (waar mogelijk gerecycled). Wij weten niet anders dan papier, gft en plastic materialen apart weg te werpen, een ontwikkeling die in de meeste gebieden van Europa wordt toegepast. Voor mijn werk ben ik sinds een week weer terug in Davao, gelegen op het zuidelijkste eiland van de Filippijnen. Een nieuwe ontwikkeling die ik ontdekte afgelopen week is dat huisafval ineens gescheiden wordt opgehaald (3 soorten: (1) plastic & papier; (2)gft; (3) blikjes). Hoera! Even was ik in mijn nopjes. Met een toch sceptische blik verheugde ik me dan ook op de eerste keer dat het afval werd afgehaald. Verbazend, maar inderdaad het werd netjes gescheiden gehouden. Toch bleef ik met een knoop in mijn maag achter, aangezien ik weet dat de recycle industrie hier op het eiland nauwelijks ontwikkeld is. Daarnaast vroeg ik me af hoe er met het huisvuil van mensen in de sloppenwijken wordt omgegaan. Zullen die ook netjes hun afval scheiden? Hoe realistisch is het om in een stad van 1,5 miljoen inwoners, waarvan een kwart niet geregistreerd staat als inwoner afval gescheiden op te halen? Is dit een milieubewuste zet of een van de vele projecten van de burgemeester om in een goed boekje te komen bij de regering?
Gisteren werden deze vragen beantwoord. Tijdens een mountainbike tocht in de bergen stuitten we per ongeluk op een van de drie vuilnisbelten die Davao rijk is. De auto’s die in de stad het vuilnis netjes gescheiden ophalen zagen we hier in actie. Alles werd netjes bij elkaar gedumpt en niemand die hier aandacht schenkt! Niks afval scheiden, het bleek een grote mop. De enige draai die ik eraan kan geven is dat de mensen die in de buurt van de vuilnisbelt wonen hier rustig de nog bruikbare spullen kunnen uitsorteren. Ook een vorm van recycling.

Hanneke Hermans
SOM



Column 2 december 2006

Milieubewuste taferelen.

In de meeste gemeenten in Nederland wordt afval gescheiden opgehaald en verwerkt (waar mogelijk gerecycled). Wij weten niet anders dan papier, gft en plastic materialen apart weg te werpen, een ontwikkeling die in de meeste gebieden van Europa wordt toegepast. Voor mijn werk ben ik sinds een week weer terug in Davao, gelegen op het zuidelijkste eiland van de Filippijnen. Een nieuwe ontwikkeling die ik ontdekte afgelopen week is dat huisafval ineens gescheiden wordt opgehaald (3 soorten: (1) plastic & papier; (2)gft; (3) blikjes). Hoera! Even was ik in mijn nopjes. Met een toch sceptische blik verheugde ik me dan ook op de eerste keer dat het afval werd afgehaald. Verbazend, maar inderdaad het werd netjes gescheiden gehouden. Toch bleef ik met een knoop in mijn maag achter, aangezien ik weet dat de recycle industrie hier op het eiland nauwelijks ontwikkeld is. Daarnaast vroeg ik me af hoe er met het huisvuil van mensen in de sloppenwijken wordt omgegaan. Zullen die ook netjes hun afval scheiden? Hoe realistisch is het om in een stad van 1,5 miljoen inwoners, waarvan een kwart niet geregistreerd staat als inwoner afval gescheiden op te halen? Is dit een milieubewuste zet of een van de vele projecten van de burgemeester om in een goed boekje te komen bij de regering?
Gisteren werden deze vragen beantwoord. Tijdens een mountainbike tocht in de bergen stuitten we per ongeluk op een van de drie vuilnisbelten die Davao rijk is. De auto’s die in de stad het vuilnis netjes gescheiden ophalen zagen we hier in actie. Alles werd netjes bij elkaar gedumpt en niemand die hier aandacht schenkt! Niks afval scheiden, het bleek een grote mop. De enige draai die ik eraan kan geven is dat de mensen die in de buurt van de vuilnisbelt wonen hier rustig de nog bruikbare spullen kunnen uitsorteren. Ook een vorm van recycling.

Hanneke Hermans
SOM



Column 2 november 2006

Duurzame Ontwikkeling.

Duurzame ontwikkeling is het gebruik maken van de natuur zonder onherstelbare schade aan te richten. Het is natuurlijk fijn dat de economie weer groeit, maar het mag niet ten koste gaan van de natuur en de mensen. Duurzaamheid heeft niet alleen te maken met het klimaat of het uitsterven van plant- en diersoorten.
Het ligt in onze aard zo veel mogelijk geld te verdienen, maar vaak lijden andere mensen en de natuur daaronder. Dat komt omdat we winst belangrijker vinden dan onze omgeving. Maar is dat ook zo belangrijk? Want zonder een gezonde wereld is er ook geen winst! Daarom moet er een goede mix gezocht worden tussen winst, mensen en aarde. Alleen zo is er een gezonde toekomst mogelijk.
Overal in de wereld, maar ook hier in Nederland, leven arm en rijk naast elkaar. Mensen met verschillende ideeën, culturen en godsdiensten. Gelukkig gaat dat vaak goed. Maar vaak ook niet. Voorbeelden hiervan lezen we in de krant en zien we op het journaal.
We leven met zijn allen door gebruik te maken van de aarde: we ademen de lucht, we drinken het water en wassen ons ermee. Bij ons als vanzelfsprekend, maar in steeds groter wordende delen van de aarde zeker niet. Ons eten groeit in de grond. Met de aarde moeten we dus zuinig omgaan. Want niet alleen wij, maar ook onze kinderen en hun kinderen zullen er nog gebruik van moeten kunnen maken.
Om terug te komen op winst en geld verdienen, hier is niks mis mee. Zonder geld kun je nou eenmaal niet veel. Maar de winst mag niet ten koste gaan van alles. Daar komt ruzie van, of oorlog. Wist je dat een Nederlandse parkeermeter per dag meer geld ontvangt dan 40 % van de wereldbevolking in een maand verdient?!
Als je het woord welzijn eens opzoekt in het woordenboek, staat er “het beschikken over goede lichamelijke en geestelijke gezondheid”. Dit kun je niet alleen bereiken door goed voor jezelf te zorgen, want ook aandacht voor anderen is nodig om gezond en gelukkig te kunnen zijn. Wist je dat 6 % van de hoeveelheid broeikasgassen die een gemiddeld persoon in de atmosfeer brengt, door persoonlijke verzorging komt?!
Een onderzoek van Milieu Centraal naar de houding en het gedrag van jongeren ten aanzien van het milieu, laat zien dat jongeren zich betrokken voelen bij het milieu. Deze positieve houding omzetten in positief gedrag, blijft lastig. Wat doe jij? Probeer je omgeving eens echt te leren kennen, zodat je er later zuinig op kunt en wilt zijn.

Luc Kessels (SOM)



Column 2 oktober 2006

Peren inmaken.

Maandag krijg ik vier kinderen van basisschool de Omnibus op bezoek. Ik ga de keuzeles wecken verzorgen, of beter gezegd ‘peren inmaken’.
Een tijd geleden kreeg ik de lijst met keuzelessen onder ogen. Allemaal leuke doe-dingen waarvoor ouders gevraagd werden om op school of thuis gedurende het schooljaar keuzelessen te verzorgen. Nu ben ik niet zo handig en had de lijst al aan de kant gelegd. Het zijn ook schooltijden en normaal gesproken zit ik dan op mijn werk. Met die lijst nog in mijn hoofd dacht ik ‘waarom niet’? Ik heb zoveel peren aan de boom, ik ga met die kinderen peren inmaken. Het is een oude traditie die kinderen van de basisschool nauwelijks meer kennen. De beleving tussen wat groeit en bloeit op het land en in de tuin en eten wordt nauwelijks meer gelegd door kinderen. Eten komt uit de supermarkt en niet uit de tuin. Zo had ik laatst een ver familielid uit Amsterdam met zijn kinderen op bezoek. Toen ik hun aanbood een appel van de boom te plukken merkte een van de kinderen verbaasd op: “nu weet ik ook waarom er een steeltje aan de appels zit”.

Ik ben er van overtuigd dat als we kinderen leren gebruik te maken van al het moois en lekkers dat om ons heen groeit en bloeit zij meer respect krijgen voor de natuur en hier ook beter mee omgaan.

Zo moeten we ook met respect naar andere culturen blijven kijken. Elk volk of bevolkingsgroep heeft zijn eigen tradities van eten conserveren zoals drogen en pekelen van vis en vlees, het koel bewaren van wintergroenten zoals wortelen en kool, drogen van fruit enz. Het zijn allemaal technieken die weinig energie vragen en duurzaam zijn, oude tradities die al honderden jaren meegaan. Ze hebben hun dienst bewezen en we moeten ze in ere houden. Als het niet uit noodzaak is, dan wel uit respect voor elkaar en de natuur.

Luc Kessels (SOM)



Column 7 september 2006

Duurzame Dinsdag.

Dinsdag 5 september was het weer Duurzame Dinsdag. Een dag later dacht ik:
“ Laat ik de krant er eens op naslaan om te kijken wat die er over te melden heeft.” Na één keer vluchtig en een tweede keer aandachtig de krant te hebben doorgespit, moest ik teleurgesteld constateren dat Dagblad De Limburger er geen aandacht aan had besteed. Gelukkig bood internet nog enig soelaas, maar ook hier viel de aandacht me wat tegen. Enkele thema´s kwamen hier wel aan bod.
Zo moeten mensen kunnen proefwonen in een woning die is voorzien van onder meer zonnepanelen, spaarlampen en een warmteterugwininstallatie. Op die manier moeten zij over hun koudwatervrees heen worden geholpen.
Andere ideeën zijn een statiegeldwinkel of een energiemeter midden in huis. Het kan namelijk erg interessant zijn om eens bij te houden hoeveel energie het wel niet kost om in onze dagelijkse “benodigdheden” te voorzien. Als puntje bij paaltje komt, zou er heel wat bespaard kunnen worden.

Het thema van Duurzame Dinsdag 2006 was: “Klimaat; waar steek jij je energie in?” Iedereen heeft ideeën aan kunnen leveren die een bijdrage leveren aan het klimaat. Deze ideeën zijn in het duurzame koffertje gegaan, dat op 5 september werd aangeboden aan premier Balkenende.

Naast het in ontvangst nemen van ideeën van betrokken burgers door de premier, stelt Nederland ook € 45 miljoen beschikbaar voor duurzame energieprojecten in China. China stoot, vooral door haar explosief groeiende economie, steeds meer schadelijke broeikasgassen uit. Daarnaast heeft Nederland projecten lopen in onder meer Argentinië, India, Brazilië en Mexico. Het doel is om tussen 2008 en 2010 de uitstoot van broeikasgassen met 6 % te verminderen ten opzichte van 1990. Ongeveer 150 landen tekenden daartoe in 1997 in Japan het Kyoto-verdrag. Detail: de Verenigde Staten en Australië doen niet mee met deze overeenkomst.

Maar niet alleen landelijk en internationaal kunnen ideeën worden aangeleverd, ook u, burgers van Maasbree en Baarlo, kunt uw ideeën kwijt bij de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Maasbree (SOM). Goede ideeën zullen worden aangeboden aan de betreffende ambtenaar van de gemeente Maasbree. Tevens worden ze gepubliceerd in de volgende column.

Luc Kessels (SOM)



Column 28 juni 2006

Geslaagd voor school!

Het schooljaar zit er weer op en ze zijn allemaal over. Ik vraag mij nu wel af wie de meeste spanning heeft gevoeld en inspanning heeft geleverd, mijn kinderen of ik. Elke keer weer wijzen op de gevolgen als ze niet goed hun best doen, afvragen en weer opnieuw aan het werk zetten. Welke ouder kent deze rituelen tijdens proefwerkweken en examens niet? En dan nog fijntjes gewezen worden op mijn eigen middelbare schooltijd die niet geheel vlekkeloos is verlopen. Het waren weer zware tijden.
Doen we zo ons best en dan lezen we ook nog in de kranten dat het onderwijs niet meer is wat het was, dat te weinig kennis wordt overgebracht, opleidingen te veel op de praktijk zijn gericht, leraren in het voortgezet onderwijs onvoldoende zijn gekwalificeerd en ga zo maar door. Gelukkig zijn kinderen nieuwsgierig en leergierig en zien we toch generatie op generatie dat het goed gaat met de jeugd. Zeker ook dankzij de toch relatief hoge kwaliteit van ons onderwijs. Want laten we eerlijk zijn, is het misschien even wat minder in de kwaliteit, er zijn steeds meer meisjes en jongens die een MBO, HBO of universitaire opleiding afronden. Opleiden is een duurzame investering voor een gezonde en welvarende samenleving.

Hoe anders is het in veel derde wereld landen. In Nederland kennen we de onderwijsplicht. In derdewereld landen is onderwijs een recht, en vaak alleen nog voor de jongens en de beter bedeelden. Als vervolgens ook nog eens de goed opgeleiden naar het westen worden gehaald met goed betaalde banen is het helemaal dweilen met de kraan open. Misschien moeten wij maar eens stoppen met zeuren over de kwaliteit van ons onderwijs en niet onze ontwikkelingswerkers exporteren maar juist ons onderwijs. Want dat is toch de basis voor een duurzame samenleving.
En nu maar genieten van de welverdiende vakantie.

Jan Joosten (SOM)



Column 31 mei 2006

Ook het besef dat mensen waar ook ter wereld niet altijd de beschikking hebben over dezelfde middelen is een onderwerp dat tot duurzaamheid behoort. Niet iedereen beseft dat we veel van wat we hebben voor lief nemen; het is er, alles is mogelijk, dus waarom zou je hier over na denken? Vooral voor kinderen en jeugd is dit lastig- bijvoorbeeld het hebben van een game boy, of een x-box geeft jeugd het gevoel “erbij” te horen, Waarbij? Sociale druk van buiten kan jeugd soms in een lastig parket brengen - laat staan ouders of opvoeders die ook graag normen en waarden willen overbrengen.
Jong Nederland Limburg heeft in samenwerking met de SOM een project opgezet om jeugd ervan bewust te maken dat het er in sommige landen anders aan toegaat dan hier in Nederland. Het project heet de Koempoelan tour, hierin wordt op speelse wijze aandacht besteed aan kinderen in landen als de Molukken en Guatemala. Vorige week begonnen bij Jong Nederland in Maasbree de eerste activiteiten, in de vorm van kleien, tekenen, koken en versieringen maken met bloemen. Een vrijwilligster vertelde dat, gedurende het maken van versieringen, de gespreksonderwerpen varieerden van uitgaan tot seks. Inderdaad voor deze leeftijdsgroep een erg belangrijk onderdeel van hun bestaan. Wat ik me nu afvraag is in hoeverre projecten als deze invloed hebben op de jeugd? (Op welke manier) Draagt dit bij tot bewustwording? Hoe kan dit passend gemaakt kan worden in het alledaagse leven van de jeugd van tegenwoordig? Op wat voor een manier laat je kleinschalige projecten als deze slagen en wordt deelname ‘omdat het moet’, deelname ‘omdat het leuk is en ik leer ervan’? Of is dit een idealistisch streven?

Hanneke Hermans SOM




Reactie Column april 2006

Beste mevrouw Hermans,

Naar aanleiding van uw artikel in "op de Baum" wil ik mijn bijval aan uw artikel betuigen. Bij uw poging uw kwantum aan de 4,8 ha te verminderen, die wij westerlingen verbruiken, hebt u daarbij ook aan absurde vakantie vliegreizen gedacht als consumptie van de milieu factoren? Verder is kopen van regionale producten zeker te bevorderen. Uw bedenkingen tav de afhankelijkheid van de kleine boeren van de export in de verre landen, denk ik te kunnen wegnemen, doordat vooral de grote producenten hiervan te lijden zullen hebben(o.a. Hollanders) en deze zullen als er geen geld meer te verdienen valt, de productie stoppen, waardoor ook daar de kleine regionale markt weer zal opbloeien.
De ingezonden reactie op uw stuk over de regionale markt bevordering, werd door de stichting Streekfair direct overgenomen. Vraag:in deze regio wordt de land- veeteelt industrieel bedreven, zeer ten nadele van b.v. bergboeren in Oostenrijk die ook regionaal willen produceren. De Nederlandse producten overstromen daar de markt met lage prijzen. Bovendien beheersen de Nederlanders b.v. de rozenmarkt mondiaal. Rozen op de veiling in Nederland komen uit o.a. Ecuador en worden over de wereld verkocht als uit Nederland komend!!
Zeer te bevorderen is de regionale markt echter nog meer als deze producten biologisch geteeld werden, daar ik mij nu afvraag of de regionale producten wel zo gezond zijn? In een recentelijk publicatie over de statistiek van de leeftijd van de Nederlanders is er een omkeer opgetreden in het steeds ouder worden van de Nederlandse inwoners, men sterft weer jonger en Nederland heeft, wat dat betreft t.o.v. omringende landen de slechtste score. Is Nederland zo ongezond om te leven?
Recentelijk heb ik een lezing gehouden over genmanipulatie o.a. in de land en veeteelt, ik ben vreselijk geschrokken wat nu weer op ons toekomt.

Hoogachtend,

HGM OP DEN KAMP, huisarts homeopaat
Rozendaal 7, Maasbree 5993PA
Tel. 077 4651781




Column 27 april 2006

Een aantal weken geleden kreeg van ik van een collega bij de SOM een foldertje in mijn handen gedrukt, het ging over de “mondiale voetafdruk”. Ze verbaasde zich erover dat ik als studente ontwikkelingssociologie hier niet bekend mee was.
Na een speurtocht op internet kwam ik erachter dat dit een methode is waar je aan de hand van je eigen consumptiepatroon kan zien hoeveel “ruimte” (je consumptiepatroon wordt omgerekend naar hoeveelheid (ha) gebruikte aarde) je gebruikt op aarde. Doel hierachter is te laten zien dat “wij” westerlingen nogal veel “ruimte” (lees consumeren) innemen ten opzichte van mensen in minder of niet geïndustrialiseerde landen.
Bij een “eerlijke” verdeling van de totale wereldbevolking zou ieder mens 1.7 ha ter beschikking hebben. In Nederland ligt het gemiddelde op 4,7 ha en in India ligt dit gemiddelde op 0,8 ha. Dat zijn nogal verschillen.
Mezelf beschouwend als persoon waarbij duurzaamheid en rechtvaardige verdeling erg hoog in het vaandel staan ging ik de test (vragenlijst) doen op internet. Ik was ervan overtuigd dat ik ver onder het gemiddelde van Nederland zou uitkomen, maar helaas (en daar schrok ik van) ik kwam op 4,8 ha uit. Boven het Nederlandse gemiddelde!! Er stonden tips bij hoe je je gemiddelde omlaag kon krijgen; vaker vegetarisch eten, eigen boodschappentas meenemen i.p.v. een kopen in de supermarkt, meer regionale groenten en fruit eten, trek warme kleren aan i.p.v. de verwarming hoger te zetten, geef schoenen een tweede leven.
Het vreemde is, dat dit allemaal dingen zijn die ik al doe! Dus hoe kan je dan hieraan werken? Doe de test ook eens!! Kijk op www.voetenbank.nl!!
Toch blijf ik met een vraag zitten. Ik ben fervent voorstander van het kopen van regionale producten, maar het niet meer kopen van buitenlandse producten betekend aan de andere kant ook het in gevaar brengen van het inkomen van boeren die totaal afhankelijk zijn geworden van ons als westerse consument. Ik zal een voorbeeld geven.
Onze winkels (vooral supermarkten) worden overspoeld met exotische producten, de meest vreemde fruitsoorten kom je tegen in het schap van de supermarkt. Kijkt u naar het land van oorsprong van uw fruit of groente? En bedenkt u daarbij dat het wel eens kan zijn dat deze fruitsoorten daar speciaal geteeld worden voor ons?
Filippijnse boeren die bananen produceren (Cavendish is de naam voor de banaan die wij hier eten) voor export lijkt heel normaal, want ze eten daar toch immers ook bananen? Juist, maar de banaan die ze lokaal eten is een totaal andere banaan dan de banaan die wij hier voorgeschoteld krijgen. Filippijnen lachen stiekem ook om ons consumptiepatroon van de “lelijke”, “grote”, “smakeloze” banaan. Overschotten van de export banaan die Filippijnse boeren hebben wordt ook niet gebruikt voor eigen consumptie. Het enige waar dat goed voor is voor de varkens! Veevoer inderdaad!!
Wat ik probeer duidelijk te maken is de afhankelijkheid die wij inmiddels al gecreëerd hebben (en niet meer terug te draaien is) bij dit soort boeren. Dus kopen van regionale producten: zeker doen! Maar sta ook een stil bij de herkomst van niet regionale producten!

Hanneke Hermans (SOM)


Reactie op column 30-03-2006

Beste Jan,

Wat een leuk artikel over de duurzaamheid van streekproducten. Als organisatie willen wij streekproducten juist promoten en bij de consumenten onder de aandacht brengen. Waarom ver halen als we het dichtbij huis allemaal hebben en meestal ook nog erg lekker en gezond. zoals ook jullie dat beschrijven in het artikel. We gaan dit jaar ivm. ons 10 jarig jubileum extra groot uitpakken en doen dit door een groot culinair plein in te richten waar consumenten ook verschillende gerechtjes kunnen proeven. Wat betreft jullie doelstelling sluit dit prefect aan bij Streekfair Agr. Culinair. Wij zijn ook een stichting en hebben als organisatie geen enkel commerciel belang. We moeten de organisatie rond krijgen van sponsoren en entreegeld. We willen alleen de consumenten laten kennis maken wat de Streek allemaal te bieden heeft aan lekkere gezonde dingen! Dus een tip zou kunnen zijn om mensen op te roepen om zondag 25 juni a.s. naar de StreekFair te gaan te Panningen, Steenstraat 74 op het bedrijventerrein van de BoerenBond en het land van 'Van Horne' waar bezoekers dus kennis kunnen maken en gerechtjes kunnen proeven van producten uit de Streek. Om het geheel aantrekkelijker te maken zijn er diverse shows, muziek, workshop florale vormgeving en is de Fair uitgebreid met modeltuinen, tuin-en woondecoraties, oude ambachten, etc. Voor de kinderen een aangepast arrangement passend in de ambiance van de StreekFair.
De organisatie heet jullie alvast van harte welkom.

Met vriendelijke groet,
Hanny Kuijpers, namens de organisatie




Column 30 maart 2006

Streekproducten

Laatst stond in Op Den Baum een advertentie voor een medewerkster bij de plaatselijke kaasboerderij. Ik was meteen enthousiast, een leuk weekendbaantje voor mijn dochter.

Ik heb bij dit soort winkels het idee dat er altijd vriendelijke en bewuste consumenten komen. Mensen die weten dat met streekproducten niet de halve wereld rondgereisd wordt. Bespaart een hoop energie en dat is weer goed voor het milieu. Bij streekproducten heb ik ook het beeld van verse producten, geen onnodige verpakkingen en nog gezond ook. En de voordelen houden niet op. Het is ook nog goed voor de lokale economie. Voor een paar dubbeltjes voordeel fiets ik ook naar de boer voor appels en peren. Het is niet alleen voor die dubbeltjes maar ik vind echt dat ze lekkerder zijn dan de versproducten van de supermarkt.

Derdewereldlanden produceren ook producten voor de westerse markten. Het nadeel is vaak dat de lokale bevolking hier weinig voordeel van heeft. De productie en de winst is vaak geheel in handen van westerse maatschappijen en de arbeiders werken voor een erg mager loon. Op TV zie ik vaker uitbundige markten met groente, fruit en lokale nijverheidsproducten. Blijkbaar is productie voor de plaatselijke en regionale markt goed voor de economie.

Natuurlijk kun je niet altijd streekproducten gebruiken. Een potje van de Hak is ook lekker (en) makkelijk. Sommige producten groeien hier niet en kunnen we in ons moderne huishouden niet missen zoals rijst, koffie, thee, specerijen enzovoort. Als ik deze producten koop let ik er wel op of het zonder bijsmaak is, met Max Havelaar keurmerk.

Mijn dochter heeft vol enthousiasme gesolliciteerd, maar de kaasboer heeft er tot nu toe het zwijgen toe gedaan. Op microniveau toch niet zo goed voor ons gezin!

Jan Joosten (SOM)



Column 2 maart 2006

Carnaval, Vastenactie, Gemeenteraadsverkiezingen en Duurzaamheid,
Wat hebben ze met elkaar te maken?

Limburg heeft weer carnaval gevierd. Tot Aswoensdag werden alle zorgen opzij gezet, om op te gaan in het feestgedruis. Lekker hossen, biertjes, polonaise en optocht.
Heel goed, om af en toe de boel de boel te laten.
Na het “hiering sjelle” is de vastentijd begonnen. Een tijd van bezinning, zou het moeten zijn…
Tja, waarover bezinnen we ons nog tegenwoordig? Over de fouten die we maken? De niet-uitgesproken ruzies? Over de familieleden of vrienden waar we al te lang niet zijn geweest? Of over het opwarmen van de aarde, de milieuproblematiek? Kunnen we daar niet zelf een positieve bijdrage aan leveren?
Ja, we kunnen 2 euro in het collectezakje stoppen, klaar. En we konden kiezen, wel of niet stemmen op 7 maart. Voor wat ook alweer? Oh ja, de gemeenteraadsverkiezingen.
Niet belangrijk? Toch wel!
De partijen bepalen namelijk voor een belangrijk deel wat er gebeurt in de gemeente, in jouw dorp! Dit jaar heeft SOM, de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Maasbree, in de aanloop van de verkiezingen gesproken met vertegenwoordigers van diverse deelnemende partijen. Doel van deze gesprekken was het thema Duurzaamheid onder de aandacht te brengen, en meer te laten terugkomen in de verkiezingsprogramma´s. Ook na de verkiezingen zal SOM de partijen blijven monitoren, en kijken wat er van de beloften wordt waargemaakt. Bij het lezen van de programma´s was het even zoeken, maar hier en daar dook de term “duurzaamheid” of “haalbaar milieubeleid” op. Laat dit een begin zijn. Een beweging die uitgroeit tot een breder besef. Het besef dat iedereen, overal, zich zal moeten inzetten om ervoor te zorgen dat er niet nog meer zieke bomen moeten worden gekapt langs die, nu zo kale, eiken- en beukenlanen in Baarlo. Dat onze mooie dorpen ook nog mooi zijn als we oud zijn, als onze kinderen oud zijn, als …
In de titel vroeg ik wat carnaval, vastenactie, gemeenteraadsverkiezingen en duurzaamheid met elkaar te maken hebben. Bent u er al uit? Zo niet, neem nog een biertje!


ALAAF !!!


Luc Kessels (SOM)



Column 26 januari 2006

Carnaval, Vastenactie, Gemeenteraadsverkiezingen en Duurzaamheid,
Wat hebben ze met elkaar te maken?

AlaaF


Luc Kessels (SOM)



Column 28 december 2005

Duurzaamheid, onderdeel van Uw goede voornemens……?

Een gelukkig Nieuwjaar, en de beste wensen!
Dit wensen wij u toe. U wenst dit uw familie toe, uw vrienden, kennissen, sportvrienden, collega´s. In principe wenst u dit iedereen wel toe, maar ja, je kunt slecht iedereen een kerstkaart sturen! Vaak houdt de wereld op bij de kring van mensen om je heen.
Daarnaast is ook de termijn waarop wordt gekeken niet al te lang.
Gelukkig Nieuwjaar, de beste wensen voor 2006.
Daarna zien we wel verder.
Gelukkig zijn er steeds meer mensen die verder kijken. Bewust bezig zijn met alternatieven.
Het kan eenvoudig. Denk maar eens aan het poetsen van de wc, er zijn goede vervangers voor het bijzonder belastende chloor.
Kopiëren en printen op papier, door goede afspraken en instructies en gebruik van kringlooppapier kan onnodig gebruik worden tegengegaan. (ongewenst) Reclamedrukwerk kan worden geweerd door het op de brievenbus aanbrengen van de bij de gemeente te verkrijgen NEE-NEE of NEE-JA stickers.
Ook in de tuin en (nieuw)bouw kan, door níet te kiezen voor verduurzaamd hout, winst worden geboekt. Er zijn diverse mogelijkheden om, anders dan te impregneren, hout niet te laten rotten. Daarnaast kan worden gekozen voor hout met het FSC-keurmerk (ook voor die mooie tuinmeubelset), of voor PLATO-hout. Hierbij wordt, door een bepaalde procedure, zelfs zacht hout, zoals populier, niet langer vatbaar voor aantasting.
Verbruik van water kan eenvoudig worden teruggebracht, door waterbesparende douchekoppen en stortbakken te plaatsen, te wassen met een volle trommel, en geen restanten van chemisch afval als verf en terpentine door de gootsteen of w.c. te spoelen.
Een selectief gebruik van de auto blijft ook zo´n belangrijke. Meer dan de helft van de autoritten is korter dan 6 km, een fietsafstand! Vooral deze korte autoritjes vervuilen relatief veel, door de koude motor. Verbruik van de brandstof kan worden teruggedrongen door het minder hard rijden, rustig optrekken, niet onnodig laten zitten van skiboxen en imperials, juiste bandenspanning, tijdig schakelen naar een hogere versnelling, minder gebruik van airco en gesloten houden van de autoruiten. Voor meer info en tips kijk eens op: (http://www.ecoline.org/verde/), de site van VERDE: Verbruik en Duurzaamheid.
Een hele opsomming van maatregelen die u kunt treffen om een bijdrage te leveren aan een betere wereld. Niet alleen nu, maar ook voor de toekomst. Niet alleen voor u zelf, maar ook voor de mensen, planten en dieren om u heen. Het kan vaak gemakkelijk, niet duur, niet tijdrovend.
En dat is Duurzaamheid. Dat is het dus wat normaal moet worden in de dagelijkse gang van zaken bij u thuis, bij uw werkgever, in de bouw, bij de gemeente, de overheid en bij het maken van afspraken tussen wereldleiders. Want er moet iets gebeuren, iets in gang worden gezet. Afwachten en niets doen maakt het straks alleen maar moeilijker.
Dus ik moet toch even terugkomen op die Nieuwjaarswens aan het begin van deze column.
Ik stel hem bij, meer genuanceerd:
Gelukkige Nieuwe Jaren, de Beste Wensen en Veel Duurzame Voornemens!!!

Luc Kessels (SOM)



Column 1 december 2005

Sinterklaas cadeaus

Sinterklaas, de Novib en Willem-Alexander en Maxima, wat hebben die met elkaar te maken?

Allereerst Sinterklaas,
De tijd van cadeautjes, surprises en speculaas,
Iedereen is volop bezig met rijmen
En de surprises aan elkaar te lijmen
Gul geven we aan onze dierbaren
En willen minimaal de prestaties van vorig jaar evenaren
Gaat het ons om de geschenken en gedichten
Of om die blijde en tevreden gezichten?

Willem-Alexander en Maxima zijn kort geleden in Marokko op werkbezoek geweest. Naast allerlei andere verplichtingen hebben zij aandacht geschonken aan de micro kredieten. Micro kredieten zijn kleine leningen tegen een lage rente die aan armen wordt gegeven om een eigen “onderneming” te starten. De leningen worden meestal gegeven aan vrouwen die naast de zorg voor hun kinderen ook verantwoordelijk zijn voor het gezinsinkomen. Wat wordt er zoal van een micro krediet gekocht: een weefgetouw, kippen, een geit of een koe, een (bak)fiets of een vissersboot. Dit zijn kleine aankopen waarmee in veel gevallen al de eerste levensbehoeften vervuld worden. En als het goed is levert het voldoende op om een duurzame ontwikkeling in gang te zetten. En dan kan ook nog de lening terug betaald worden om weer anderen te helpen. Volgens Willem-Alexander en Maxima zijn micro kredieten een belangrijke bijdrage voor bestrijding van de armoede.

Tenslotte de Novib. Ik kreeg deze week een folder van de Novib in de bus die verdacht veel op een catalogus met Sinterklaascadeaus lijkt. Volgens de Novib cadeaus die ertoe dóén. Het zijn cadeaus waarmee je anderen op weg helpt zoals bij de micro kredieten van Willem-Alexander en Maxima, een geit voor €36, een fiets voor €53 of voor €75 werkelijk een eigen bedrijf starten. En dan nog de gewone cadeaus, voor €9 een schoolmaaltijd voor 100 kinderen en voor €5 twee schoolboeken.
En dan te bedenken dat het mes aan twee kanten snijdt. Blijde gezichten bij de ontvanger en wij geen schuldgevoel als we aan ons welgevulde kerstmaal zitten!
Nieuwsgierig geworden? www.novibpaktuit.nl

Jan Joosten
SOM




Column 23 oktober 2005

Duurzaamheid

Een moeilijk begrip, waar ik zelf lang over na kan denken. Zelfs mijn afstudeeronderzoek in Internationale Ontwikkelingsstudies gaat over duurzame landbouw op de Filippijnen. Hoe gaan bananen-boeren om met duurzame landbouwtechnologie, hoe wordt hen dit geleerd, hoe wordt dit gecommuniceerd? Daar gaat mijn afstudeeronderzoek inhoudelijk over.
Hebt u al eens nagedacht, wat het begrip duurzaamheid voor uzelf inhoudt?
Duurzaamheid wordt vaak gerelateerd met allerlei praktijken in ontwikkelingslanden, van giftig pesticide gebruik tot kinderarbeid, maar begin liever eens dichter bij huis met kijken.
Afgelopen week werd me ineens duidelijk dat duurzaamheid ook een menselijke eigenschap is. Het vermogen hebben om andere mensen te begrijpen, relaties op te bouwen, te handelen naar eigen kunnen en het accepteren van je eigen gedrag en dat van anderen.
Het gebeurde op de rotonde - op weg van de universiteit naar huis - waar ik als fietser voorrang had. In mijn ooghoek zag ik de auto wel naderen, maar dacht dat hij me wel gezien had. Boem - in een fractie van een seconde flitste zoveel door mijn hoofd - tot ik de grond weer raakte en voorzichtig de schade kon opmaken. Echter tot mijn grote verbazing, rijdt de automobilist gewoon door! Hoe furieus was ik! Hoe haalt iemand het in zijn hoofd om gewoon door te rijden?
Achteraf besef ik dat de automobilist waarschijnlijk net zo hard is geschrokken en misschien uit paniek niet is gestopt. Gaat dit over duurzaamheid? Ja, wat mij betreft wel. Duurzaamheid heeft alles te maken met samen leven met andere mensen, het delen van de (vaak beperkte) ruimte met anderen en dus ook het accepteren dat dit wel eens botst (zowel letterlijk als figuurlijk).
Het begint vaak met kleine dingen, waar de slogan: ‘verbeter de wereld begin bij jezelf’ perfect bij aansluit. Gaat u eens bij uzelf na: hoe vaak zet u de verwarming al aan, terwijl u ook eerst een extra trui aan kunt doen? Weet u hoeveel water u verbruikt per dag? Laat u uw TV ook vaak op ‘stand-by’ staan in plaats van hem uit te zetten? Zegt u gedag tegen de meneer die de hond uitlaat, ‘s ochtends als u naar uw werk gaat? En wat zegt u tegen de ‘hangjongeren’ op het plein?
Als iedereen een begin maakt zijn eigen gedrag te bekijken en te verbeteren, in plaats van met de vinger naar anderen te wijzen, zou het al een stuk duurzamer worden op deze aardbol, vindt u ook niet? Dan is het begin er…kunnen we van daar uit verder gaan.

Hanneke Hermans
SOM



Reacties op column van oktober

Op het tweede column van de SOM in Op den Baum is een reactie per email binnengekomen van de heer Wim Hoeben van Rode Kruis Maasbree-Baarlo, die ons uitnodigt een voorlichtingsavond bij te wonen van het Klimaatcentrum van het Rode Kruis Den Haag over duurzaamheid. Deze avond vindt plaats op 21 november om 20.00 uur in Trefcentrum “de Adelaar” te Maasbree, Achter de Hoven 4, in leslokaal 3. Dit is aan de achterzijde van de kerk. Wij danken iedereen voor zijn/haar inbreng en zien uit naar volgende reacties.



Column 28 september 2005

Duurzaamheid : Druk, druk, druk

Het lijken standaard begroetingen te worden.
Hoe is het? Ja goed, druk!
Mensen hebben het tegenwoordig zo druk, dat wezenlijke situaties aan ze voorbij gaan.
Wie maakt zich nou echt druk om het feit dat het zeewater langzaam opwarmt? Mensen in het zuiden van de Verenigde Staten hebben door Katrina en Rita de vernietigende consequenties ondervonden. Miljoenen mensen, soms twee keer kort na elkaar, op de vlucht voor natuurgeweld.
Ja, de natuur roert zich, komt in opstand.
Wetenschappers kondigen het al langer aan, maar regeringen vinden economische belangen nog steeds belangrijker dan een duurzame wereld, waarin ook de volgende generaties goed kunnen leven.
Daar komt het begrip duurzaamheid weer om de hoek.
Het moet worden gezegd, door de inspanningen van veel enthousiaste mensen worden steeds meer initiatieven ontplooid en maatregelen genomen. Maar duurzaamheid moet deel gaan uitmaken van beleid op mondiaal, nationaal en lokaal niveau. Een voorbeeld van een initiatief op nationaal niveau is : “Nederland leeft met water” (www.nederlandleeftmetwater.nl). Via reclamespotjes op TV en Internet probeert het Rijk mensen bewust te maken van het feit dat ook in Nederland water een bedreiging kan vormen in de toekomst en wat men daar als individu aan kan doen.
Vorige week was het Prinsjesdag.
Natuur- en milieuorganisaties vrezen dat compensatie van de hogere energieprijzen ten koste zal gaan van het milieu. Er wordt daarom gepleit om groene stroom goedkoper en “vieze” stroom duurder te maken. Staatssecretaris van Geel (milieu) gaat vooral geld stoppen in maatregelen die het autoverkeer schoner moeten maken. Nederland voldoet nu niet aan de Europese regels voor schone lucht. Mogelijke maatregelen zijn het krijgen van een belastingvoordeel voor kopers van energiezuinige auto´s. Hybride auto´s, het inbouwen van roetfilters, het toevoegen van biobrandstoffen aan diesel en benzine. Allemaal alternatieven om minder te vervuilen. Daarnaast belooft minister Veerman (Landbouw, Natuurbeheer) dat er meer fiets- en wandelpaden zullen worden aangelegd.
Feit blijft echter dat bijna al deze maatregelen en ideeën een negatieve uitwerking hebben op de portemonnee van de consument. En daar zit misschien wel het probleem. Mensen bewust maken van duurzaamheid en wat ze daar zelf aan kunnen doen is stap één, maar mensen op grote schaal zover krijgen dat ze in het milieu gaan investeren (dus daadwerkelijk actie gaan ondernemen), zonder dat ze daar zelf meteen resultaat van terugzien, is stap twee. Deze stap is misschien nog wel de grootste uitdaging, zowel op mondiaal als lokaal niveau. Hoe ziet u dit?

Nu is het afwachten wat de lokale politieke partijen in hun partijprogramma´s gaan beloven om hún bijdrage te leveren aan die Duurzame samenleving!
We kijken ernaar uit.

Stichting Ontwikkelingssamenwerking Maasbree

Luc Kessels




Reacties op column van september

Op het eerste column van de SOM in Op den Baum zijn vele positieve mondelinge reacties gekomen. Er is een reactie per email binnengekomen van de heer of mevrouw J. Verstegen die in zijn / haar woning vergaande maatregelen neemt om op een duurzame manier met energie om te gaan. Dit wordt onder andere gerealiseerd door het gebruik van zonne-energie en selectief gebruik van elektrische apparatuur. Wij danken iedereen voor zijn/haar inbreng en zien uit naar volgende reacties.



Column 31 augustus 2005

6 September, Duurzame Dinsdag, heeft u er iets van gemerkt?

Dinsdag 6 september hebben maatschappelijke organisaties, politici en beleidsmakers in Den Haag duurzame dinsdag gehouden. Heeft u er iets van gemerkt? Duurzaamheid is het thema van de toekomst, wordt gezegd. Maar wat is nou die duurzaamheid, en wat heeft u en ik hiermee te maken?

Bij duurzaamheid denk ik onder andere aan zuinig omgaan met energie, hergebruik van materialen, groene stroom en klimaatverandering. De kern van duurzaamheid is in wezen het zo met onze omgeving omgaan, dat wij, onze kinderen, klein- en achterkleinkinderen ook een leefomgeving hebben waarin op een prettige en gezonde manier te leven is. Het probleem met duurzaamheid is alleen dat we het niet alleen voor ons zelf kunnen regelen maar dat het wereldwijd geldt. In dat opzicht is het ook een sociale aangelegenheid, iets waar wij met z’n allen aan kunnen werken. Duurzaamheid heeft daarom te maken met gezondheid en welzijn van onszelf én de grote wereldproblemen zoals armoede, ontbossing, luchtvervuiling enzovoort. Duurzaamheid is ook dichtbij. De maatschappij verloedert, vereenzaamt en we hebben geen respect meer voor elkaar en de omgeving. Dit is niet alleen een probleem in de grote steden. Ook in Maasbree en Baarlo is er soms overlast van jeugd, vereenzamen ouderen en is er sprake van vandalisme. Het gaat niet alleen om anderen en gebeurtenissen ver weg, maar om ónze kinderen, ónze ouders, ónze buren en ónze leefomgeving.

Nu lijkt het wel of duurzaamheid alleen maar zwartgalligheid is, moeilijk gedoe, en dat alleen milieuactivisten en politici zich hiermee bezighouden.Het tegendeel is echter waar. Het zal u verbazen hoeveel er al aan gedaan wordt en hoeveel plezier mensen eraan beleven. Verenigingen die oud papier en oud ijzer ophalen en hiermee hun kas spekken en de natuurontwikkeling in de uiterwaard bij de Maas zijn hier voorbeelden van. Duurzaamheid is geen doemscenario, maar vooral pure winst en plezier. De kunst is om datgene wat we hebben vast te houden en steeds weer een nieuwe uitdaging te vinden. Dat doen de politici en beleidsmakers in Den Haag en daartoe dagen wij u allen, bewoners, verenigingen en gemeentebestuurders van Baarlo en Maasbree uit.

Stichting ontwikkelingssamenwerking Maasbree

Jan Joosten, augustus 2005



Mondiaal Platform Venlo: Geeft de wereld een gezicht!