| Rubrieken | ||
| Venlonaere in den vreemde | ||
|
Limburgers en Twentenaren naar Alta Verapaz | |
|
Beste familie, vrienden en kennissen, Komende weken heb ik het geluk weer in Guatemala te zijn. Mocht je geïnteresseerd zijn in wat ik /wij daar ga / gaan doen, lees dan verder. In het andere geval wens ik je / jullie nu alvast een goede vakantie toe! Limburgers en Twentenaren naar Alta Verapaz Samen met dochter Maartje en vier mensen uit Twente, die verbonden zijn aan verschillende scholen van het basisonderwijs, vormen we de reisgroep. De Twentse basisscholen zijn een uitwisseling met een basisschool in Teleman gestart, in het departement Alta Verapaz in het oosten van Guatemala. (zie kaartje beneden) We worden ondersteund door ontwikkelingsorganisatie Solidaridad in Utrecht. Solidaridad ondersteunt diverse projecten in Guatemala op het gebied van maatschappijopbouw, mensenrechten, duurzaam landbouw (o.a. fair trade en Utz Certified), vernieuwende pastoraal en Maya-organisaties. Ook steunt ze de onderwijskoepel Edusons, waarvan de school in Teleman deel uitmaakt. Zie eventueel ook www.solidaridad.nl De scholen in Twente en de school in Teleman hebben sinds 2005 een bescheiden buitengewoon aardig uitwisselingsprogramma. Over en weer zijn afgelopen jaren al brieven, tekeningen en foto´s gestuurd … nu wordt het tijd om die school, escuela primaria San Martin de los Porres te bezoeken. Het directe contact zal de uitwisseling over en weer zeker versterken. Ruim twee dagen, van woensdagavond 13 t/m vrijdag 15 juni zijn we er te gast om te spreken met de directie, leerkrachten en leerlingen. Vooral ook om veel te zien op de school zelf, maar ook van het dorp en de omgeving. Maar voordat we in Teleman te gast zijn, hebben we op maandag 9 juli een busreis van ca. 7 uur achter de rug vanuit Guatemala-stad. Halverwege deze reis maken we een pauze en gaan we een bezoek brengen aan Biotopo del Quetzal. We gaan daar een pad volgen, enkele uren wandelen. Deze biotoop is een beschermd natuurgebied: het is een op 2300 meter hoogte gelegen subtropisch nevelwoud, waar o.a. de quetzal voor vroege vogels (de quetzal vliegt helaas enkel in de vroege morgenuren) te zien is. Na deze wandeling gaan we ter hoogte van Tactic, oostwaarts en duiken als het ware de vallei van de Rio Polochic (een regenrivier) in. Deze weg voert ons eerst twee dagen naar La Tinta. In La Tinta zijn we dinsdag 10 en woensdag 11 juli te gast in de parochie Santa Catalina La Tinta. La Tinta is een buurgemeente van Teleman. Met deze parochie is sinds vorig jaar een uitwisseling gestart met het parochieverband Lumen Christi (eveneens N-O Twente, o.a. Lattrop, Ootmarsum, Noord-Deuningen, De Lutte). Deze parochie werkt vanuit een groot respect voor de eigen Maya cultuur en spiritualiteit. De grote meerderheid van de mensen, zeker in de ca. 70 gemeenschappen in de bergen rond La Tinta -die tot de parochie behoren- zijn Maya Q´eqchi. Hoewel het katholieke geloof hun in eerste instantie vaak opgedrongen en opgelegd is, hebben de Maya´s op een bijzondere manier dit weten te verweven met hun eigen Maya tradities. Ze zijn katholiek maar niet opgehouden Maya te zijn. Vanuit beide tradities wordt gewerkt aan het opbouwen van een meer rechtvaardige Guatemalteekse samenleving. Vanuit de parochie wordt zo gestimuleerd dat mensen leiderschapscursussen volgen, zich alfabetiseren, zich bewust worden van hun waardigheid en voor hun rechten opkomen. De radioschool in de eigen taal, een apotheek op basis van streekeigen geneesmiddelen, een bibliotheek, een kantine - eethuis met gezonde waar … dit alles is mede dankzij de tomeloze inzet van pater Darío Caál en ´zijn´ mensen gerealiseerd. Vanuit de parochies in Twente is vorig jaar en ook dit jaar financieel bijgedragen aan de verdere uitbouw van het pastoraal centrum (de radio, apotheek e.d.),. Ook is bijgedragen aan de bouw van enkele nieuwe huisjes, voor enkele gezinnen die hun hele hebben en houden kwijtraakten als gevolg van de verwoestende werking van de orkaan Stan (deze raasde over Guatemala enkele dagen voordat het zuiden van de USA getroffen werd door orkaan Katrina). De streek is erg arm. Tot op de dag van vandaag zijn het o.a. de eigenaren van de grote koffieplantages, die de dienst uitmaken. Veel mensen werken er als seizoenarbeider in de pluk van koffie. Anderen wonen vaak al generatie op generatie als vaste arbeiders op de uitgestrekte en afgelegen plantages. Door de internationale daling van koffieprijzen zijn veel plantages in Verapaz in de problemen gekomen. Met als gevolg dat de vaste arbeiders ontslagen zijn en seizoenarbeiders geen tijdelijk werk meer vinden. In de praktijk betekent sluiting van een koffieplantage dat mensen hun laatste loon niet ontvangen en ze elders hun heil moeten zoeken. Maar waar naar toe ?… en hoe zonder geld een nieuw stuk land te kopen? Hoewel ontslagen ´vaste arbeiders´ volgens de wet recht hebben op een schadeloosstelling als ze ´hun´ plantage moeten verlaten, blijft dit in de praktijk meestal een dode letter. Toch slagen her en der mensen zich te organiseren. Na het bezoek aan de school in Teleman gaan we zaterdag 14 juli naar zo´n nieuw samenwerkingsverband in de gemeente Tucuru. Tucuru alleen al kent 35 plantages. De laatste jaren proberen de mensen om de verlaten plantages, waar ze opgegroeid zijn en/of waar ze jarenlang gewerkt hebben, in bezit te krijgen om zelf te gaan beheren. Vanuit tien dorpen en plantage-gemeenschappen zijn raden / organisaties opgezet, waarin momenteel zo´n 715 families zich vertegenwoordigd weten (zo´n 3500 mensen, ca. 10% van het totaal aantal inwoners van Tucuru). Bijzonder is dat sterk wordt gedacht vanuit de K´ecqchi´ cultuur, waarin respect voor Moeder Aarde en haar bewoners centraal staat. De tien zelfstandige organisaties werken weer samen in één federatie. De federatie stelt zich o.a. ten doel om de plantages, nu braakliggende landbouwgrond, in eigen bezit krijgen. De wetten die dit mogelijk maken, hebben ze aan hun zijde, en ze hopen dan ook dat dit recht rechtgedaan wordt. De strijd om grond is natuurlijk ook een strijd tegen de armoede, tegen uitsluiting. De boeren, allen Maya´s, mochten nooit participeren in de samenleving. In hun eigen gemeenschapsraden wordt daarom veel geïnvesteerd in de opbouw van democratische structuren, zowel intern, alsook gericht op de opbouw van een goede gemeentestructuur. De voorzitter van de federatie stelt zich waarschijnlijk de komende verkiezingen (najaar 2007) kandidaat voor burgemeesterspost in Tucuru. Na het bezoek aan Tucuru gaan we naar Cobán, de hoofdstad van het departement Alta Verapaz. Het is dan zondag, tijd om ´niets´ te doen. Maar het zal er toch van komen om wat mooie plekken in de omgeving te bezoeken, bijv. de voor de K´eqchi´ belangrijke bedevaartsplaats / kapel El Calvario. Maandag 16 juli brengt de bus ons naar Antigua. Antigua is een prachtige koloniale stad, de vroegere hoofdstad. Inkopen doen... Dinsdag 17 juli gaan we twee scholen in de periferie, de sloppenwijken, van Guatemala stad bezoeken. Deze scholen, alsook die van Teleman, behoren tot een netwerk van bijzondere scholen doorheen heel Guatemala. Dit netwerk, Edusons, wil goed onderwijs promoten, waarin o.a. ook de cultuur van de Maya´s recht wordt gedaan. Betrokken mensen van Edusons begeleiden ons naar de scholen en houden met ons naderhand een uitgebreid overleg. Woensdagmorgen 18 juli loopt de reis voor Pauline, Ria, Maartje en mij op zijn einde. ´s Morgensvroeg worden we op het vliegveld in Guatemala-stad verwacht om op donderdag 19 juli op Schiphol te kunnen landen. Leonie en Bert blijven nog enkele dagen langer in Guatemala.
De route is achtereenvolgens Rood … Van 6 / Guatemalastad via 1 / Biotopo del Quetzal naar 2 / La Tinta, daarna naar 3 / Teleman Geel ... van Teleman naar 4 / Tucuru en naar 7 / Cobán Groen … van 7 / Cobán naar 5 / Antigua En tot slot van blauw van 5 / Antigua naar Guatemala stad Maartje en ik gaan trouwens al komende zaterdag 30 juni, een week eerder dan de delegatie uit Twente. Maartje heeft zich ingeschreven bij een taalschool in Antigua en logeert bij een gastgezin. Ze zal zo in de morgenuren wat Spaans leren en de eigen (ook Engelssprekende) leerkracht zal haar vergezellen om Antigua en de omgeving te leren kennen. ´s Middags zijn er vaak gezamenlijke activiteiten met de andere studenten op de taalscholen … chachacha dansen, demonstratie weven, een bezoek aan een project–activiteit van Los Ninos, enz. Ikzelf zoek de eerste week wat mensen op, o.a. in het departement San Marcos, waar ik in 2002 te gast ben geweest. Ik ga o.a. naar San Antonio Sacatepeques waar ik een paar dagen te gast ben bij pe Toribio. Met hem heb ik in 2002 uitgebreid kennis gemaakt met mensen en de activiteiten van de Pastoral de las Culturas. In en rond San Antonio Sacatepequez is mede dankzij dit werk een relatief sterk Maya bewustzijn gegroeid onder de Mam-Maya´s. Ik ben erg benieuwd naar de voortgang, alsook of ze erin geslaagd zijn om de voor hen heilige plaatsen op de drie heuvels rond het dorp veilig te stellen. Daarna ga ik Leonardo Coy Ja bezoeken en zijn gemeenschapsprojecten in … Alta Verapaz .. ik ga met hem naar twee kleine gemeenschappen in de buurt van Purulhá (vlak bij de Biotopo del Quetzal), nou ja, enkele uren gaans, lopend en met wat geluk meeliftend, vertelde hij, zal het minstens een uurtje of vier zijn. Leonardo was tijdens de vastenperiode in 2002 in Nederland en heeft nog bij ons gelogeerd. Verschillende mensen hebben hem misschien toen ook wel ontmoet tijdens de Guatemaya Presente expositie in de Kloosterbibliotheek in Wittem, in Venlo of elders in het land. Hij werkt oa. aan het realiseren van veilige, schone watervoorziening voor de 30 gezinnen van een van die dorpjes. Tot gauw weer, nogmaals een goede vakantie, Saludos cordiales Paul Smeets BIS info@guateMaya.nl www.guateMaya.nl |
||
| Contact | Mondiaal Platform Venlo: Geeft de wereld een gezicht! |
