Rubrieken
Venlonaere in den vreemde
Bisschop Hai van Lieshout (foto: Bisdom Roermond)		'Ze denken hier met de buik'
		door Henk Schroen Venlo - Ooit was oud-Venlonaar Harry van Lieshout (73) de jongste bisschop ter wereld. Woensdag vertrekt hij weer naar zijn bisdom in Papoea Nieuw-Guinea. De laatste ruk tot het emeritaat. Zijn verblijf van een paar maanden in Nederland is ditmaal niet helemaal zo verlopen als gehoopt. Twee keer een stevige voorhoofdsholteontsteking gooide wat roet in het eten. Het vervelendste is nog dat het in die maanden geplande bezoek aan de paus daardoor niet kon doorgaan. ,,En het klimaat in Nederland helpt nou niet echt mee aan herstel, dus heeft het even geduurd'', lacht bisschop Harry van Lieshout. Woensdag vertrekt hij weer naar Papoea Nieuw-Guinea. Omdat bisschoppen op hun vijfenzeventigste hun ambt neerleggen, heeft de 73-jarige oud-Venlonaar nog anderhalf jaar te gaan. En daarna? Hij weet het nog niet. ,,Ik zie mezelf nog niet elke ochtend opstaan in een flatje in Venlo en dan niet weten wat je die dag moet doen. Ik weet trouwens niet eens of ik wel naar Nederland terug wil, ik zit ten slotte al 46 jaar in Papoea Nieuw Guinea. Maar dan moet je weer oppassen dat je je opvolger niet voor de voeten loopt. En wat doet je gezondheid? Enfin, ik ben er nog niet uit, maar het wordt wel tijd dat ik erover ga nadenken.'' Van Lieshout vertrok in 1960 als missionaris van Marianhill Sint Paul in Arcen naar Papoea Nieuw-Guinea. Zes jaar later was hij er bisschop, toen de jongste ter wereld. ,,Eigenlijk te snel'', oordeelt hij nu. ,,Afgezien van bij mijn priesterwijding had ik nog nooit een bisschop van dichtbij gezien. Ik wist niet echt wat die mensen deden. Eigenlijk had ik toen liever nog een tijd in een parochie gewerkt.'' Zijn 'parochie' is sindsdien een bisdom zo groot als Nederland met 450.000 inwoners. Iets minder dan de helft woont in de stad Lae. De anderen in moeilijk bereikbare berggebieden en op kleine eilandjes. ,,Die atollen zijn vaak niet groter dan een voetbalveld, waar vijfhonderd mensen wonen.'' Een van de grootste sociale problemen waar die regio mee kampt - en dus ook zijn bisdom - is de trek van jonge mensen naar de stad Lae in de hoop op een betere toekomst. ,,Daar worden hun verwachtingen niet beantwoord en dat leidt tot ontevredenheid. Met prostitutie, aids en criminaliteit als gevolg.'' Waar de missionarissen bij hun komst een halve eeuw geleden werden opgewacht met bijlen, moeten ze tegenwoordig op hun hoede zijn voor messen en pistolen. Van Lieshout verklaart de toenemende criminaliteit voor deel door het verdwijnen van de stammencultuur. Dat was voorheen hét bindmiddel en zorgde voor sociale controle om het ontsporen van mensen te voorkomen. Jongeren die nu naar de stad trekken, missen die controle en raken de weg kwijt. Als het dan ook nog tegenzit, is de kans groot dat ze in de rafelranden van de maatschappij terechtkomen. Het is stadse problematiek. In de nog primitievere berggebieden en op de eilanden gaat het vooral om scholing, gezondheidszorg en werk. Kortom, veel werk op sociaal-maatschappelijk terrein. Van Lieshout heeft ook nooit de illusie gehad dat zijn werk louter uit zielzorg zou bestaan. ,,Je kunt niet alleen maar het geloof willen brengen geïsoleerd van de werkelijkheid waarin deze mensen leven. Maar dat geloof is uiteraard wel de voornaamste reden waarom we destijds naar dit gebied kwamen. Spiritualiteit is nodig, als je daarvan niets weet of niets wilt weten, ben je maar een half mens. Vind ik althans.'' Het pure missioneren was en is vaak knokken tegen het geloof in geesten. Papoea's geloven dat de geesten van hun voorouders voortleven. ,,Je zult ook nu nog zien dat een student aan de universiteit die voor een examen zakt - hoe rationeel zo iemand ook wordt opgeleid - teruggrijpt op die oude waarden en zal denken dat het de straf is omdat hij bijvoorbeeld zijn vader misschien niet goed behandeld zou hebben. Je kunt hier nog zo lang wonen en werken, helemaal begrijpen zul je de mensen niet. Ze denken vaak nog met hun buik.'' Van Lieshout zegt het met respect voor de eigen cultuur van de papoea's. ,,Die is vertrekpunt voor ons werk. Die waarden moet je niet zomaar opzij willen zetten en verkondigen dat alleen wat jij nu komt vertellen maar de moeite waard is.'' Over steun uit Noord-Limburg heeft de bisschop niet te klagen. Via de Jongerenkerk in Venlo loopt al jaren een actie voor een steunzender, waarmee de papoea's radioprogramma's kunnen volgen. Om die actie te promoten verscheen zijn hoofd een paar jaar geleden op bierviltjes in Venlose cafés. Zonder dat hij dat overigens wist. Die zender is er nu, maar de actie loopt verder omdat er ook nog programma's gemaakt moeten worden. Gisteren had Van Lieshout een gesprek met het Noord-Limburgse comité MOV (Missie-Ontwikkeling-Vrede). En een paar jaar geleden was hij nog min of meer erfgenaam van de Zangeres Zonder Naam. Die had een bedrag uit haar nalatenschap bestemd voor 'vrouwen uit arme landen'. Via via kreeg Van Lieshout een bedrag waarmee driehonderd vrouwen de kans kregen zelfstandig een bestaan op te bouwen. ,,Een kreeg een naaimachine, de ander een paar kippen. Je kunt wel gewoon geld geven, maar mensen krijgen op deze manier meer gevoel van eigenwaarde. Toch mooi als dat lukt met hulp van het thuisfront.'' Bron: Dagblad de Limburger, zaterdag 13 augustus 2005
Contact		Mondiaal Platform Venlo: Geeft de wereld een gezicht!